Fetva Meclisi
Soru
Hocam, bir sağlık ilk yardım biriminde sağlık görevlisiyim. Nöbette olduğumuz zamanlarda görev masasında uyukladığımız oluyor. Sabaha yakın bazen ihtilam oluyorum. Banyo yapmak için uygun bir yer yok ve dağlık bir mıntıka ayrıca çok soğuk bir yer. Banyo yapsam hem üşürüm hem ani bir çağrılma durumunda geciksem insanlara zararım olur mesela bir kazada ölüm sonucu gelebilir. Teyemmüm yapabilir miyim?
Cevap
Benzer fetvalar
Allah Teâlâ afiyetinizi daim etsin. Sıkıntınızı ve ağrılarınızı günahlarınızın temizlenmesine vesile kılsın. Âmîn. Durum şöyledir: 1- Yoğun bakımda veya eliniz kolunuz bağlı gibi bir durumda olmadığınız sürece gusletmeniz gerekecektir. 2- Evet, bir bayan olarak gusletme fırsatı bulamayabilirsiniz. Buradaki bulamama sıfır imkân denebilecek bir bulamama olsun. 3- Bu noktadan sonra teyemmüme geçebilirsiniz. Teyemmüm edin, o teyemmümle namaza geçin. İlk su fırsatında da gusledersiniz. Geçmiş olsun.
Gusül almak için muhakkak banyo şartı bulunmamaktadır. Tüm vücudunuza su dökebileceğiniz bir mekân olması yeterlidir. Lavaboda da bunu sağlayabilirsiniz. Su ısıtıp lavaboda gusül alma, arkadaşınızın, yakınınızın evi gibi alternatifleri deneme gibi elinizden gelen her şeyi yaptıktan sonra yine de çaresiz kalırsanız teyemmüme o zaman başvurabilirsiniz. Elinizden gelen tüm seçenekleri denemeden teyemmüm aldı iseniz tekrar gusül alıp namazlarınızı kaza etmeniz gerekmektedir.
Selamünaleyküm. Bu saydığınız şartlar gusül yerine teyemmüm için yeterlidir, yapılabilir.
Aleykümselam. Eve bir tuğla parçası getirin, onun üzerine teyemmüm etsin. Kiremit de olabilir. Ya da evinizdeki bir saksının toprağına da teyemmüm edebilir.
Allah Teâlâ işinizi kolay etsin, size sabırlar versin. Belirttiğiniz o ağır şartlarda oturarak namaz kılmanızda ve teyemmüm etmenizde hiçbir sakınca yoktur. Kolay gelsin.
Yolculuk esnasında gusletmeye müsait bir yer bulamazsa ilk fırsatta teyemmüm ederek evine kadar ulaşır. Teyemmümle de gerekeni yapar.
abdest konusundaki diğer fetvalar
Mesela ayağının birini yıkamadığını sonradan anlayan kimse şöyle bir uygulama yapar: a- Bu arada abdest bozucu başka bir şey oldu ise yeniden abdest alacak. b- Bozucu bir durum olmadı ise sadece o organı yıkar ve abdesti tam olur. c- Bu eksik abdestle namaz kıldı ise o namazı iade eder.
Önce şunu bilin: Sıfır sinirlilik mümkün değildir; insanız, yaratılışımız böyledir. “Sıfır sinir” olmaz. “Kontrol edilmiş sinir” olur. Bu da insanın kendisini sinir sistemine göre bir ortamda bulundurması anlamına gelir. Nasıl bedenimizin üşüyeceğini hissettiğimiz yerden uzak duruyorsak, sinir sistemimizi tahrip eden ortamlar için de bunu becerebilmeliyiz. Sinirlerin gerilmesi uzun dönemde sağlığı da tahrip edecek bir sorundur. Kişinin sağlığını, ruhi yapısını, ibadet düzenini ve insani ilişkilerini bozacak bir yapıyı insan kontrol etmeye çalışacaktır. Sadece “sinirliyim” diye itiraf etmek yeterli değildir. Şöyle yapmaya çalışınız: a. Bunu bir hastalık kabul edin ve diğer hastalıkları sizden gidermesi için Allah’a dua ettiğiniz gibi çokça dua edin. Böylece en can sıkıcı hâliniz için Allah’tan yardım istemiş olun. b. İşiniz ve arkadaş çevreniz çok önemlidir. Sizi gerecek ortamlar ve işlerden becerebildiğiniz kadar uzak durmalısınız. Bir doktorla görüşün, size yan etki edeceği muhtemel gıdalar için sizi uyarsın. c. Çokça zikir yapın, Kur'an okuyun. Sinirinizi içinize gömmeyi sizin için bir sevap kaynağı olarak görmeye çalışın. d. Sinirlenecek işler olunca hemen şeytandan Allah’a sığının: Euzu billahi mineşşeytanirrecim, deyin. e. Bulunduğunuz ortamı ve pozisyonu değiştirin. Mesela yürüyün ya da uzanın. Balkona çıkın. Bahçeye çıkın. f. Kendinizi susma ile zapt etmeye bakın. Susun ve bir saat mesela konuşmayacağım deyin. g. Hemen abdest alın. İki rekât namaz kılın. h. Uyku düzeniniz çok önemlidir. İş durumunuz ağırsa sekiz saat uyuyun. Normal bir işiniz varsa yedi saat uyuyun. Uyku bozukluğu iyi bir sinir nedenidir. Spor yapmanın da bedeninizi dinlendirmesi açısından faydası olabilir. i. İnsanları artı veya eksi abartmayın. Herkes insandır ve hiç kimse tam senin istediğin gibi değildir, olamaz da. Sen geçici olarak aradığını bulduğunu zannedersin. İnsanları ezme, kimseye de ezilecek görüntü verme kendin için. Tatil yapmaya çalış. j. Sıla-i rahim bereketli bir iştir. Özellikle anne baba gönlü almanın önemi büyüktür. k. Sinirlendikçe: Lahavle velâ kuvvete illa billâh, de. Bu senin sloganın olsun.
Yaptığım araştırmaya göre bitkisel gliserin; 1) Malumunuz bir alkol türevidir. Yararlı olan sahalarda kullanıldığı gibi zararlı alanlarda da kullanılmaktadır. Bundan dolayı hangi sahada kullanacağınızın bilinmesi gerekir. 2) Ancak yine de genel olarak hükmünden bahsedecek olursak; asıl hüküm necis kabul edilmekle birlikte esans, parfüm ve benzeri şeyleri kullanıma elverişli hale getirebilmek amacıyla bunlara katılan az miktardaki katkı maddeleri, necis olsalar bile görmezden gelinebilecek ve affedilecek necasetlerden sayılmıştır. (Ceziri, 1/19; Mehmed Keskin, Büyük Şafi İlmihali, s. 504) 3) Doktorunuzun zararlı görüp kullanılmasına sakıncalı bakıyorsa haram olarak değerlendirebiliriz. 4) Mümkünse kullanmayın. Ama doktorunuz tavsiye ederse kullanmanız namazınıza etki etmez. Necis olarak değerlendirilmez.
Namaz vakti geçiyorsa ve yaklaşık olarak bir su noktası bulma ihtimali söz konusu değilse elbette teyemmüm yapabilirsin. Ama şoför olarak arabanda su bulundurmak adetin olsun. Allah yardımcın ola.
Kan görmedikçe abdest bozulmaz. Bir iki kere elinizi değdirip bakın, kanamamış ise durum böyle demektir. Daha sonra başörtünüzde kan görürseniz o pozisyondan sonraki namazı iade etmeniz gerekir.
Bir kimse büyük havuz veya denizden çıktıktan sonra abdest bozan bir durum olmadıysa o kimse abdestli sayılır. Dolayısıyla namaz da kılabilir.