İslami Delil
Aramaya dön
Fetva

Fetva Meclisi

Soru

Hocam ben başka bir şehirde çalışan bekâr bir hanımım. Tatillerde ailemin yanına gidiyorum. Ancak ailemin gelirinde helal ve haram karışmış durumda. Bu nedenle evde pişen yemekten tutun da elektrik, su gibi her türlü ihtiyaçtan yararlanırken içim rahat etmiyor. Tatil için ailemin yanına gittiğimde masrafları tamamen benim karşılamam dense, beş kişilik bir ailenin A’dan Z’ye tüm giderlerini karşılamam maddi açıdan mümkün görünmüyor. “Kendi payına düşen kısmı öde.” denirse, bu da neredeyse imkânsız çünkü her şeyin hesabını yapmak çok güç. Bununla birlikte aileme elimden geldiğince maddi katkı sağlamaya ve ev işlerinde yardımcı olmaya çalışıyorum. Fakat tüm bunların neyi ne kadar dengelediğini, bu durumda sorumluluğumun nereye kadar olduğunu kestiremiyorum. Aileme bu gelir karışıklığının doğru olmadığını da söylüyorum. Bu şartlar altında benim konumum ve sorumluluğum nedir? Dinî açıdan nasıl davranmalıyım?

Cevap

Siz bir evlat olarak, aile ocağınıza dönerken bir misafir değil, bir emanetçisiniz. Anne babanıza hizmetiniz, onlarla kurduğunuz muhabbet, sadece bir ziyaret değil; bir ibadettir. Ailenizin gelirinde haram şüphesi varsa sizin o evde yaşamanız doğrudan harama bulaştığınız anlamına gelmez. Çünkü eve helal de giriyor, haram da. Siz tümüyle haram olandan değil, karışık olandan faydalanıyorsunuz. Bu durumda haramlık sabit değildir. Elinizden geldiğince maddi destek veriyorsunuz, ev işlerine yardım ediyorsunuz, ailenize haram-helal farkını hatırlatıyorsunuz. Bunların hepsi, sizin o evdeki varlığınızı meşru ve hatta sevaplı kılar. Bundan sonra da helale teşvik etmeye devam edin. Gücünüz yettiği kadar destek olmaya devam edin ama bu hassasiyet sizi vesveseye götürmesin. Çünkü vesvese şeytanın oyunudur.
Orijinal kaynak

Benzer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Anne babaya iyilik etmek, onların gönlünü hoş etmek büyük bir erdemdir. Ancak bu, insanın kendisini tamamen tüketmesi anlamına gelmez. Allah’ın sana verdiği yetenekleri, ilmini, zamanını da doğru kullanmalısın. Bu yüzden aileye hizmet etmekle kendi hedeflerin arasında bir denge kurman gerekiyor. Bu dengeyi sağlamada sana birkaç tavsiyede bulunabilirim. Anne baba hakkı, insanın elinden geleni yapmasını gerektirir fakat yapamayacağı şeyler için kendini zorlamasını emretmez. Anne babanın makul istekleri yerine getirilmelidir. Ama bir insanın kendi hayatını ihmal etmesine sebep olacak ölçüde beklentiler varsa burada bir dengeleme yapılması gerekir. Allah, kulundan önce kendi sağlığını, eğitimini, dengesini korumasını ister. Çünkü kendini tüketen biri uzun vadede ne ailesine ne de çevresine faydalı olabilir. Vicdan azabı çektiğinde, "Ben elimden geleni yapıyorum ama her şeye yetişmem mümkün değil." diye düşünerek kendini rahatlatabilirsin. Anne ve babanla iletişimde daima saygılı ve nazik bir üslup kullan. Bu, onların seni anlamasını kolaylaştıracaktır. Örneğin, "Babacığım, senin için tatlı yapmayı çok seviyorum ama her gün yapmam zor oluyor. Haftada birkaç gün yapayım, en sevdiğin tatlıları yapmaya özen göstereyim." gibi ifadelerle yaklaşabilirsin. Bu sayede hem ona değer verdiğini gösterir hem de kendine alan açarsın. Allah, ailenizle aranızdaki muhabbeti artırıp sizi hayırlı işlerde muvaffak kılsın.

Hocam ben aile evinde yaşayan ve üniversite okuyan bir hanımefendiyim. Evde yeri
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Babanız çocuklarının birinin yanına gitmeyi kabul eder de yine kimse bakmazsa o zaman bedduasında tam haklı olur. Bu durumuyla da evladı açısından elbette nahoş bir durum ve onun üzülmesi bir vebal ama babaya bakmamak, ayağına gitmemek değil de onu çaresiz bırakmak olarak ortaya çıktığında büyük bir vebal olur. Sizin eşinizin durumu da şu şekilde olabilir: Eşiniz babanızla dar bir evde aynı çatıda yaşamak için oraya gideceğinizde kabul etmeyecekse bunda hakkı vardır. Babanızın bulunduğu veya herhangi bir şehre gittiğinizde gelmeme gibi bir hakkı yoktur. Nikâh akdinde böyle bir şart koşmuş siz de kabul etmiş olsa idiniz şimdi haklı olurdu. Sizin de boşanma gibi bir afeti aklınıza getirmeniz hiç doğru değil, dert içinde neden dert üretiyorsunuz? Eşinizin aile büyüklerinden de yardım alarak ve siz de verdiğim örnekte olduğu gibi durumu biraz esneterek çözüm üretmeye bakın. Hayat bu, böyle geldi böyle gidecek. Eşinizi de bir gün bakıp bakmamayı konuşacak doğurdukları. Gelecek uzak değildir. Allah yardımcımız olsun.

Hocam ben imam olarak görev yapmaktayım. Evliyim ve iki küçük kızım var. Annem v
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Babanızla ilgili bilgileri olduğu gibi kabul ederek bu çerçevede tespit ve tavsiyelerimiz olacaktır. Babanızın yaptığı davranışlar ve söyledikleri, İslam'ın öğretileriyle bağdaşmamaktadır. Bir baba, ailesine bakmak, onlara merhametle yaklaşmak ve haksızlık yapmaktan uzak durmakla yükümlüdür. Ancak, babanızın bu yükümlülüklerini yerine getirmemesi sizin İslamî görevlerinizi değiştirmez. Ailenize olan sorumluluklarınız, sizi evlenmekten alıkoymamalıdır. Şayet yanınızdaki kardeşlerinizin ihtiyaçlarını organize edebilecek bir sistem kurabilir ve yeni bir aile hayatına adım atarsanız, bu hem sizin hem de onların yararına olabilir. Evlenmek, hem dininizi tamamlamanızı sağlar hem de psikolojik olarak size destek olacak bir yoldaş sunar. Babanızın amacı sadece maddi menfaatlerini sürdürmekse ve bu konuda haksız yere sizi baskı altına alıyorsa, babanıza karşı gelmeden ama bağımsız bir karar alarak evlenmek sizin hakkınızdır. Bu, ona karşı bir isyan değil, kendi hayatınızı İslamî ölçülerde sürdürme hakkınızdır. Evlendikten sonra da imkânlar elverirse kardeşlerinizin ve annenizin ihtiyaçlarına destek olabilirsiniz. Yalnız burada dengeyi kurmak önemlidir. Ailenizde aklıselim bir birey ya da güvendiğiniz bir büyüğünüz varsa, arabulucu olarak onları sürece dâhil edin. Kararınızda Allah’tan yardım dilemek için dua edin ve istihare yapın. Rabbimizin rahmetiyle yolunuzu aydınlatmasını isteyin.

Hocam benim yaşım yirmi sekiz ve mesleğim de elimde. İki senedir ailemden uzakta
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Eğer yol istiyorsan bu düşünceden vazgeçeceksin. Şeytan seni hem hataya bulaştırıyor hem de seninle ardından alay ediyor. Sen de o alaya alet oluyorsun. Hedefin: • Asla hata işlememek olacak. • Hata işlememek için önce sana hata çağrıştıran çevreni toparlayacaksın. Gözünü, elini haram ortamdan uzaklaştıracaksın. • Haram olandan korunmak için helali güçlendirmen gerekir. Helali güçlendir ve yaygınlaştır. • Hata yine ortaya çıkınca tövbeye sarılacaksın. • Tövbeni bozduğunda da yine tövbeye sarılacaksın. Bin kere de olsa bu böyle olacak. • Ve bu tür felsefeleri gevelemeyeceksin. • Allah’ın izni ile kurtulursun.

Hocam, lütfen sualime cevap verin çok zor durumdayım. Ben 35 yaşında iki kız ço
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Ailemizin huzuru ve istikrarı bizim için çok önemlidir. Allah’ın haramlarından birine açık ve net bir şekilde batmadıkça önceliğimizi aile huzurumuza vermeliyiz. Mesele açık bir harama girme düzeyine gelince ahiretimizi öncelikli tutmamız gerekeceği bellidir. Mesela alkol kullanma, elle temas etme, dans etme gibi bir abeslikle yüzleşecek olursanız net tavır koyarsınız. Bu noktaya gelmeyen sıkıntılar için yaptığınız gibi yapmaya devam edin yani kendinizi kollayarak, en kenardan yürüyerek devam edin. Allah yardımcınız olsun.

Hocam ben sonradan tesettüre girmiş evli bir kadınım. Önceden akrabalarla görüşü
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Babanızın helallik vermesi veya vermemesi açısından değil de, sizin bu sorunu çözebilme imkânınız açısından bakın meseleye. Zannederim siz evlat olarak bu sorunu çözemezsiniz. Babanızı şeytan avucunun içine almış oynatıyor. Siz evladı olarak ona müdahale ettikçe onu kadının önüne itersiniz. Kadınla uğraşın. Babanızla da dolaylı yolla uğraşın. Allah size sabır versin.

Selamünaleyküm. Babamın gayri meşru ilişkisi var. Yanında çalışan kardeşim şahit

aile konusundaki diğer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bu konuyu öncelikle doktorunuzla sonra da bir psikolog ile görüşün. Bu konuyu onlarla spesifik olarak değerlendirin. Çıkan sonuçlara göre hareket etmeye çalışın. Eğer bu sonuçlar annenizin taleplerinin aksine ise annenize doktorların söylediklerini göstererek onun da içinin rahat etmesini sağlayın. Bu konuda aile efradınızdan destek de alabilirsiniz. Allah yardımcınız olsun. Allah'a emanet olun.

Hocam ben memur olarak çalışan bir kadınım. Evli değilim ve sekiz yıldır romatol
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Kıymetli kardeşim bazı şeyleri netleştirmek lazım ki faydalı bir sonuca ulaşalım. Eğer sınava hazırlanmak istiyorsan öncelikle sınava hazırlanan arkadaşlar edin. Onlarla sınav hakkında konuşmalar yap. Onların hangi seviyede, kendinin hangi seviyede olduğunu sık sık kıyasla ve kendinde çalışma motivasyonu oluşturmaya çalış. Bu süreçte de seni disiplinden uzaklaştıran her boş şeyden uzaklaş! Bu önemli. Eğer çalışmak istemiyorsan o halde evlilik için uygun adımlar at. Yakın gördüğün çevrene durumunu niyetini belirt. Sen de bu süreçte üzerine düşeni en güzel şekilde yap. Hangi süreç olursa olsun daima bir miktar sabır gerektirir. Bunu da nefsine hatırlatıp şimdiden hazır olmasını bekleme. Hayattan çok yüksek beklentilere girmek can sıkabilen riskli bir iştir. Bunun yerine gerçekçi beklentiler içinde gayret etmek en sağlıklısıdır. Allah yardımcınız olsun. Allah'a emanet olun.

Hocam ben dört sene önce liseden mezun oldum ve hâlâ üniversite hayatına başlama
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Kıymetli kardeşim, elbette ki meramını ifade edip rahatsız olduğun bu duruma müdahale etmelisin. Ama bu durum kadar önemli olan bir diğer durum da bunu en güzel bir dille ifade edebiliyor olman. Meramını ve rahatsızlıklarını, karşı tarafı incitmeden, kabul edilebilir bir şekilde ifade etmek büyük bir sanattır. Ve her Müslümanın bu sanatı becermesi gerekir. Siz de bu konuda gerekirse konuşmalar hazırlayıp en güzel şekilde ifade etmeye çalışın. Empatik, ben dili kullanılarak yapılan bir konuşma inşaallah etkili olacaktır. Allah yardımcınız olsun. Allah'a emanet olun.

Hocam ben bekârım ve ailemle yaşıyorum. Evli bir kız kardeşim var, bizim mahalle
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Sakin kal ve sabırlı ol. Öfkeli kararlar verme, ibadetlerine sarıl, dua et. Eşinle sakince konuş. Suçlamadan, kırmadan duygularını anlat. Bahanelerine karşı hazırlıklı ol. "Aileni sevmen normal ama biz de senin aileniz, denge kurmalıyız." diyerek çözüm öner. Ortak bir karar almaya çalış. Haftada birkaç gün evde yemek yemesi, eve erken gelmesi ve ailece vakit geçirmeniz için anlaşma yapmaya çalış. Aile ilişkilerini dengede tut. Kayınvalidene tamamen uzak durma ama mecbur hissettiğinde kısa ziyaretlerle dengeyi sağla. Geç saatler ve ilgisizlik için ne yapabileceğine dair seni ve eşini tanıyan, sözüne güvendiğin kişilerle istişare et. Bununla beraber eşinin evine karşı böyle olmasının senden ve evdeki bir durumdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını araştır. Eğer varsa böyle bir şey o konuda neler yapabileceğini araştır ve hemen o konuya müdahale et. Yok, eğer sadece işiyle alakalı ise ona evi ile işi arasındaki dengeyi hatırlat. Amacın sadece yuvanı kurtarmak ve evindeki huzuru sağlamak olsun. Duygusal kırgınlıklarını belki daha sonra konuşmak üzere bir süre ertelemeye çalış. Her şeye rağmen düzelmezse o zaman aile büyüklerinle ne yapman gerektiği hususunda istişare et. Allah yardımcınız olsun. Allah’a emanet ol.

Hocam biz eşimle iki yıldır ayrı eve çıktık. İlk önceleri güzeldi ama sonra eşim
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Kıymetli kardeşim, geçmişte kalan hatalarından dolayı Allah'a istiğfar eyle her daim. Peygamberimiz bile her gün 70'ten fazla istiğfar ederdi. Annen ile aranı iyileştirmeye odaklan sen. Onunla tartışacağın konulardan uzak dur. Bu tür çekişmelerden olabildiğince uzak dur. Gündemini boşalt. Sınavlarına ve derslerine odaklan. Sen kendini güzelce geliştir. Ruh halini en iyi şekilde koru. İnşallah bunlar yarın sana en güzel şekilde geri dönecektir. Allah yardımcın olsun. Allah'a emanet ol.

Hocam ben üniversite sınavına hazırlanan biriyim. Annemle babam ayrı ve ben mecb
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

"Baba" demek, sadece saygı ve yakınlık ifade etmek amacıyla kullanılıyorsa bunun bir günah olmadığını söyleyebiliriz. Ancak soy bağını yanlış beyan etmek veya başka birine babalık iddiası ile yaklaşmak, dinimize aykırı bir durumdur ve büyük bir günahtır. Dolayısıyla bu tür bir ifadeyi kullanırken dikkatli olmak gerekir. Gerçek soy bağları korunmalı ve kimseyi haksız bir şekilde babalık iddiasıyla itham etmemek önemlidir.

Hocam Veda Hutbesi'ni okurken dikkatimi çeken bir bölüm oldu. Orada “babadan baş

Paylaş

XWhatsAppTelegramFacebook
Bu içerikte bir hata mı var? Bize bildirin.

Site deneyimini iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılar için Çerez Politikası.