Fetva Meclisi
Soru
Hocam, İslâm'da ayak ayak üstüne atmak caiz midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Bununla alakalı bir âyet-hadis yoktur. Bunu bir örf kabul edebiliriz: Örf, çocuğa babasının yanında bu hareketi ayıp buluyorsa caiz değil deriz. Nitekim bizim diyarımızın örfünde bu bir ayıptır.
Bu bir örf meselesidir. Bizim örfümüz, büyüklerin yanında bacak bacak üstüne atmayı ayıp saymıştır. Buna göre de ihtiram gerektiren yerlerde dikkat edilmelidir.
Selamünaleyküm. Asker botu gibi giyilip çıkarılması zor olan ayakkabılarla namaz kılınması caiz olabilir. Normal ayakkabı ile kılınabilmesi ise iki ana şarta bağlı olur. Birincisi ayakların bilhassa da parmakların yerle temasına engel olmayacak bir ayakkabı olması gerekir. İkincisi de necasetten temizliğinin tam olması gerekir. Bunları temin de ayakkabı da zor olduğu için ayakkabı ile namaz olmaz sözü daha makul gibi durmaktadır.
Uyuduğumuz yerde mushaf bulundurulması caizdir. Çıplak vaziyette iken ya da ayakları ona uzatacak şekilde bulundurmak caiz değildir.
Selamünaleyküm. Bayanlar, ayakta namaz kıldıklarında mesela erkeklerin önünde durdukları için avretleri teşhir olacak şeklinde bir endişe bulunuyorsa oturarak kılabilirler. Ölçüyü bu şekilde anlamalısınız.
Bir yanlış anlama veya anlatma olmalı. Abdestte ayaklar yıkanır. Ayet ve hadisler bunu emrediyor.
ayak konusundaki diğer fetvalar
• Başka türlü yatmak mümkün olmuyorsa, • Ayağınız Mushaf’a temas etmiyorsa, ötede ise, • Mushaf sizden daha yukarıda duruyorsa bir zararı olmaz. • Daha da sıkışırsanız yatarken rafların üstüne bir örtü koyun öyle uyuyun.
Kadınların topuk kemiğinden aşağısı yani ayakkabı giyilen kısım Hanefi mezhebindeki mutemed görüşe göre, üst tarafı gibi bir avret değildir. Dolayısıyla ayakkabının arka topuk kısmının çorapsız olması ya da et rengi bir çorap olması “avreti açmak” olmaz. Yalnız iki noktayı tespit etmemiz gerekir: Ulemanın büyük bir bölümü bu kısmı kadın için avret kabul etmiştir. Buna dikkat edilmelidir. İkinci bir husus ise şudur: Mü'min kadınlar Şeriat’ı bu kadar kolay esnetecek uygulamalardan uzak kalmalıdırlar. Dikkat edilirse bunun yani arkası/üstü açık ayakkabının giyilmesi, hayat içinde bir anlamı yok denecek kadar basit bir meseledir esasen. Mü'min saliha kadınlar daha vakur ve daha tavizsiz yaşamalıdırlar.
Hanefi mezhebi müçtehitlerinin görüşüne göre ayakkabı giyilen kısım avret değildir. Bazılarına göre ise namaz içinde sadece avret değildir, namaz dışında yani normal hayatta avret hükmündedir. Diğer mezheplerin müçtehitlerine göre ise avrettir. Bu hüküm için gerekçe olarak fukaranın çorap bulup giymesinin zorlu gibi gerekçeler gösterilmiştir. Şimdi öyle bir zorluk bulunmadığına göre ihtiyatlı davranmak en güzeli olur.
Ayak topuğundan aşağısı kadının bedeni gibi avret değildir. Bilhassa dikkat edilmesi gereken husus, fitne ortamı olup olmamasıdır. Eğer kadın, topuğuna kadar örtülü olup da ayağının kalan kısmı açık olduğunda dikkat çekmeyeceği bir ortamda bulunuyorsa yaptığı şey ayağını güzel göstermek için olmadığı takdirde bahsi geçen sandalet tarzı bir şey giymesinde de sakınca yoktur. Dikkat çekmemesi ve fitne ortamı olmaması şartlarına göre hareket edilebilir. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Bedende sakıncalı duruma gelen bir durum için tedavi maksatlı uygulama yapılabilir. Bu da, sizin anlatımınıza göre bir tedavi sayılır.
Selamünaleyküm. Pantolonun giyilme tarzı ve giyinmedeki niyeti bu konuda belirleyici saymamız gerekiyor. Zira hadislerdeki izara ait ikazlar kibir kaynağı olduğu içindir.