Fetva Meclisi
Soru
Babası, kumar oynanan kahvehaneyi işleten bir çocuk ne yapmalı? Evde yedikleri haram olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Babanız sizin anlattığınıza göre kazancına haram karıştırmaktadır. Haram karışması ise sofrasının tamamen haram olmasını gerektirmez. Yemeğini yiyebilirsiniz.
Siz kendi rızık kapınızı çalıncaya kadar mecbur babanızdan yaşayacaksınız. Evet, babanızın yaptığı helal sınırlarını zorlayan harama daha yakın olan bir iştir. Bunu öncelikle babanız, ikinci olarak da sizin düşünmeniz gerekiyor. Kendi sofranızı kurana kadar o sofrada bulunabilirsiniz.
Eve haram para getiren babanın karşısında kız çocuğuna çalışması gerektiğini söyleyemeyiz. Evlenene kadar babasının getirdiğine bir tür mecburdur. Reşit bir erkek çocuk ise helal kazanmayı ibadet kabul etmeli ve kazanmalıdır.
Selamünaleyküm. Sizin açınızdan yapacak bir şey yoktur ama babanız haram karışmış bir kazanç elde etmektedir. Misafiriniz açısından da sorun yoktur.
Babanızdan size intikal eden ve birinin üzerinde hak talebinde bulunmadığı mekândan elde ettiğiniz kazanç sizin için haram kazanç değildir. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Çocuklarının yapması gereken bir şey yoktur. Ekonomik olarak ihtiyaç hissetmeyecek durumda oldukları bir zamanda o evi bir hayra verirlerse inşaallah babalarının affına yardımcı olmuş olurlar ama fıkhen o evi ellerinden çıkarmaları gerekmez.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. El-Ümm, İmam Şafii'nin muhteşem bir eseridir. Fıkıh ilminin ana kaynaklarından biri olarak kütüphanelerimizde yerini almıştır. Ancak gerek el-Ümm ve gerek o dönemde yazılan kitaplar, bugün ilmihal kitabı gibi kullanılabilecek eserler olarak görülmemelidir. Büyüklüğü ve önemi, büyük düzeyde ilim adamları için geçerli olarak bilinmelidir.Sakalla alakalı olarak, el-Ümm'de açık bir hüküm yoktur. Cinayetle alakalı bir meseleyi zikrederken İmam Şafii, sakala değinmektedir. Oradaki ifadesinden de sakalı kesmenin haram olacağı hükmü dolaylı olarak anlaşılmaktadır.Sakalla ilgili olarak sakal kesmenin haram olacağı hükmü, Şafii mezhebinin muteber isimleri arasında da geçerli olan söz durumundadır. Son ulema arasında sakal kesmenin mekruh olacağı kaydı vardır.İmamla ona uyan arasında niyet beraberliğinin bulunması ve bu beraberliğin namaza başlamadan önce gerçekleşmesi gerektiğini söyleyen görüşe göre sizin yaptığınız gibi bir namaz kılma olmaz. Fakat namaz kılmakta olan birine sonradan uyulabileceğini söyleyen görüş de vardır. Bu görüşe göre ise namaz cemaatle kılınmış olmaktadır. Bu meselede bilhassa Hanbelî ve Hanefî mezhebi esaslarına göre niyetin namaza başlamadan yapılma şartına binaen bir ihtilaf söz konusu olacağından, farklı uygulamaları normal görmeyi tavsiye ederiz.
Selamünaleyküm. Bizim için iki bilgi kaynağı olabilir: a- Kur'an ve Sünnet kaynağı. b- Tıp gibi deneye dayanan ilimlerden elde edilen bilgi kaynağı. Bu iki bilgi dışında kalan bilgiler için mü'min insanın, 'itikat düzeyinde' bir bilgiden söz etmesi mümkün değildir. Bilgi adıyla belli bir birikim bulunabilir. Adı ne olursa olsun o bilgi, kişiseldir, bağlayıcılığı ve inandırıcılığı yoktur. Sözünü ettiğiniz kitaptaki bilgiler, bu iki bilginin ötesindedir. Mü'min insan olarak birinci ve ikinci sınıftan olmayan bilgilere bakışımız böyle olmalıdır.
Selamünaleyküm. Siz, vaktinde orada bulun, ders vermeye hazır olun. Ortam oluşmadığı için veremediğiniz dersin ücreti size helaldir. Siz bilerek gevşetmeyin, kaytarmayın sıkıntı olmaz. Allah işinizde yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Hicrî 538'de vefat eden Zemahşerî, kendi alanında önemli isimlerden biridir. Tefsir alanında Zemahşerî ismini büyük olarak kabul etmek ve örnek vermek hakkaniyet gereğidir. Ancak her insan için geçerli olan 'hatadan masum olmamak' Zemahşerî için de geçerlidir. Allah ona da bize de mağfireti ile muamele buyursun; i'tizal meyli yani mutezile akımı onda ağır basmaktadır. Ayetler arasında serpiştirdiği i'tizal anlayışını ancak o alanda uzman olanlar ilk okuyuşta anlayabilir. Güçlü dili sayesinde fikirlerini iyi serpiştirmiştir.Kur'an kıraatleri arasındaki tercih cesareti de dikkat edilmesi gereken bir durumdur. Peygamber aleyhisselam hakkında da bir tefsir kitabında bulunmaması gerekecek düzeyde 'ölçüyü aşmış' sözleri vardır. Bu sebeple de ciddi tenkitler görmüştür. Zehebî, onu anlatırken ilmindeki derinlikten söz etmekle beraber bu yönlerine de dikkat çekmektedir.Bir başka mesele de mevzu hadis konusundaki gevşekliğidir.Bir tefsir kitabı olarak araştırmacılar düzeyinde ikinci derecede önemli bir kaynak şeklinde kullanılabilir. Bir vaiz için ise gereksiz ve zararlı denebilir.Allah'a emanet olunuz.
Selamünaleyküm. Böyle bir ayrıma gitmeye gerek yoktur. Düğün düğündür, nerede yapıldığı önemli değildir. Hata da nerede olursa olsun hatadır.
Selamünaleyküm. Böyle bir durum, ödeme yapan vatandaşlar tarafından normal görülen bir davranıştır ve yaygındır. Dolayısıyla ortada bir hak doğma durumu yoktur denebilir. Eğer kuruş da olsa kalanı isteyen vatandaşa olumlu cevap verilecekse yani veznedar buna hazırsa sıkıntı yoktur. Kalan paranın veznedarda kalması da normaldir.