Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben bir öğretmenim. 18 Mart, 23 Nisan gibi özel gün ve bayramlarda yapılacak gösteriler için zaman zaman malzeme alımı yapıyoruz. Bu durumlarda genellikle velilerden belli bir miktar para toplanıyor. Ancak ben, bu parayı velilerden talep etmek yerine, bankadan tarafıma verilen promosyon parasıyla karşılamayı düşünüyorum. Bu şekilde hareket etmem dinen uygun olur mu? Ayrıca, sınıfta kullanılmak üzere ders materyalleri ve konularla ilgili çeşitli araç gereçler almak istesem ve bu ihtiyaçları da yine kendi promosyon paramla karşılasam bu durum caiz olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
O parayı faizin kendisi gibi görmüyorsak da tenezzül etmemeyi tavsiye ediyoruz. Ağır bir zaruretiniz yoksa o parayı bir derneğe veya fakirlere verin.
Bankaların verdiği maaş promosyonları, faiz şüphesi taşıyan meşru olmayan kazançlar arasında değerlendirilir. Bu sebeple, kişi geçim sıkıntısı çekmeyen bir durumdaysa bu parayı kendi özel harcamalarında kullanması caiz görülmemiştir. Ancak kişi gerçekten geçim zorluğu içindeyse – ki bu, ev kirasını ödeyememe, elektrik-su gibi zaruri ihtiyaçlarını karşılayamama gibi durumları kapsar – o zaman bu parayı zaruret kapsamında kullanması caiz olur. Bu sebeple, promosyon paranı şahsen kullanmak yerine, geçim sıkıntısı yaşayan kardeşlerine vermek istiyorsan, bu doğru bir tasarruf olur. Hele ki birinin sağlık ve tedavi ihtiyacı varsa, bu durum açık bir ihtiyaç halidir. Promosyon parası, faiz şüphesi taşıdığı için, geçim sıkıntısı olmayan kişilere caiz değildir. Ama gerçek ihtiyaç sahibi olan (kirasını, faturasını ödemekte zorlanan, zorunlu sağlık giderlerini karşılamakta zorlanan) kişilere verilebilir. Kardeşlerini bu vasıfta görüyorsan, promosyon paranı onlara vermen uygundur. İnşallah seni bu yükten kurtarır ve hayır olur.
Promosyon parası üzerinden, sonradan ödenmek üzere (geçici/belirli bir süre de olsa) menfaatlenmek doğru değildir. Alacaklılarınıza ödeme veya evinizin temel ihtiyaçlarını karşılama konusunda zorlanıyorsanız bahsettiğiniz şekilde yapabilirsiniz. Ama ödemede zorlanmayıp sadece sürenin uzaması ve alacaklıların sıkıştırmaması söz konusuysa kullanmamanız gerekir. Faiz şüphesi olan bir parayı kendinizin gibi değil, yok ve verilmemiş gibi görürseniz ortada bir sorun kalmaz. Bu imtihanı daha kolay verirsiniz.
Selamünaleyküm. O parayı kullanmakta sakınca yoktur, başkasına verirseniz de sizin için iyi bir hayır olur.
Promosyondan menfaat elde etmeniz caiz değildir. Bu parayı ne parası olduğunu söylemeden belirttiğiniz yerlere verebilirsiniz. Faizli bir bankayla çalışmanız caiz değildir.
Faiz ve benzeri kullanımı helal olmayan bir para, onun sahibi durumunda olana haramdır. Üçüncü kişiler için bu haramlık yoktur. Onun sahibi, o parayı harcama yapmak zorunda olduğu bir alana harcadığında kendini kandırmış olur. Üçüncü bir kişiye verdiğinde ise üçüncü kişi için o para faiz parası değildir. Yalnız verirken sadaka olarak vermeyeceksiniz, haramdan sadaka olmaz. O verdiğiniz kişiye o haram para olmasa da o kadar bir para verecekti iseniz ve asıl paranızın yerine bu haram parayı veriyorsanız yine kendinizi aldatmış olursunuz.