Fetva Meclisi
Soru
Faizsiz bankaların işlem yaparken veya filan isimle para kullandırırken aldıkları “dosya masrafı” isimli para faiz midir? Mesela diyor ki: Sana 10,000 lira veririz ama 200 lira dosya/işlem masrafı alırız.
Cevap
Benzer fetvalar
Borca sözleşme anında veya daha sonra getirilen her ilave faizdir ve caiz değildir. Borç işlemi bir masrafı gerektiriyorsa o masrafın makul olması şartı ile tahsil edilmesi ise faiz olmaz. Bankaların dosya masrafı dedikleri de buna dahil olabilir. Talep edebilecekleri faizi helal göstermek için ‘dosya masrafı’nın içine katmaları ise işlemi faizli ve haram duruma getirir. Makul düzeydeki dosya masrafı caizlik sınırları içinde kalır. Buradaki makul olmayı takdir etmek de aynı işlemin faizli bir borca dönüşmesi durumundaki muhtemel rakamlarla karşılaştırılarak veya uzmanların görüşü alınarak belirlenebilir. Bütün bunlar faizle işlem yapmayan bankalar içindir. Banka zaten faizli bir banka ise onun kapısından girmek başka bir problem olarak görülmelidir.
Bir kurum, size para verirken o kurumun işletilmesi, görevlilerin orada çalışması bir masraftır. Bu masrafları sizden almadan hizmetini nasıl yapacak? Siz o zaman Cuma namazında camide yardım toplayabilirdiniz, hiçbir masrafı da olmazdı. Faize kılıf olarak ayarlanmayan ve gerçekten para ilişkisinin oluşturduğu idari masraflar, dosya masrafı veya benzeri bir isimle borç alandan tahsil edilebilir.
SIFIR FAİZ ne kadar gerçektir, ne kadar dosyaya sıkıştırılmış faizdir bilemiyoruz. Gerçekten bir dosya masrafı faiz sayılmayabilir ama buna ikna olamıyoruz. Aynı şekilde arkadaşın sizin adınıza o arabayı alması ve böylece onun faize bulaşması kâğıt üzerinde sizin günaha girmiyor olmanız şeklinde anlaşılabilir. Bu sadece kâğıt üzerindedir.
Bankaların sokaklara koyduğu oturaklara bile oturmamak gerekir.
Selamünaleyküm. Belki bu işlem için 'faize girmez' denebilir ama faizli bir kurumun kapısından faizsiz işlem için bile girmemek gerekiyor.
Selamünaleyküm. Siz dosya masrafı düşülmüş haliyle aracı almayı konuştuysanız para sizindir. Böyle bir şart koşmadı iseniz para şirketindir.
banka konusundaki diğer fetvalar
Direkt faizli bir bankanın memuru olmak caiz olmaz. Dolaylı olarak bankanın sizin şirketinizden iş alması sizin kazancınızı haram etmez. Bu ikisi arasında işinizi değerlendirebilirsiniz.
Faiz, ona şahit olanın bile vebaline ortak olduğu ağır bir günahtır. Faizli bir kurumun ürünlerini dinen geçerli bir özre dayanmadan satın almak ona ciddi bir kamuoyu desteği vermektir. Zaten banka da ticaretten çok bunu istemektedir. Bu nedenle acil ve zorunlu olmayan satın almaların faizli kurumlardan yapılmasında sakınca görmekteyiz.
Böyle yapmanızda bir sıkıntı olmaz.
Bu bankalar arasında faizli bir banka varsa yaptığınız size helal olmaz. Ayrıca bu şekilde kazanmaya çalışmak sizin için su üzerine yazı yazmak gibi boş bir iş olabilir. Gidin bir inşaatta çalışın ve böyle kelepir işlere dadanmayın, sonrasında çok pişman olursunuz.
Faizli işlem yapan bir banka ise o banka elbette siz de canavara yem vermiş oluyorsunuz velev ki bir kuruş olsun.