Fetva Meclisi
Soru
Hocam, ben çocuklarımıza temiz içerikli kitaplar alalım diye bir grup kurmuştum. Hanım arkadaşlarımın olduğu bu grupta beğendiğim çocuk kitaplarını onlar da inceleyebilsin diye okuyor ve içeriğini gösteriyordum. Kimsenin telefonunda video veya görsel olarak kitabın içeriğinin bulunmamasına da dikkat ediyordum telif nedeniyle. Ancak içime bir kurt düştü çünkü yazar ve yayıncıların haberi ve rızası yok. Bu durumda ne yapmalıyım? İçeriğini göstermeden bir miktar okumak da vebal olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
İnternette PDF şeklinde bulunan bir eserin internet ortamında kullanılıp istifade edilmesinde sakınca olmaz. İndirilerek kullanılmasında ise özellikle bir indirme yasağı konmamış ise yine indirilebilir. Bütününün indirilmesi yasaklanıyorsa bütünü, belli bölümlerinin yasağı varsa o bölümleri, ticari maksat için indirilmesi yasaklanıyorsa o şekilde indirilmesi caiz olmaz. Telif haklarına saygı gösterilmesi dini bir vecibedir.
Selamünaleyküm. Evet, şu andaki 'telif hakkı' mantığını eski kitaplarımızda bulmak mümkün değildir. Yeni bir mesele olarak, kitaplarımıza girmiştir. Bu husus, muasır ulemanın görüş beyan ettiği, içtihat etmeye çalıştığı konulardandır. Bu nedenle âyet veya hadisle direk desteklenmesi mümkün değildir. Ama dolaylı yollarla âyet ve hadis desteği ile belgelendirilmektedir. Sizin belirttiğiniz yönü ise, size göre doğru olan bir mantığa dayanmaktadır. Nihayetinde bir içtihat meselesidir bu, ehli olan içtihat eder. Allah'a emanet olunuz.
Selamünaleyküm. Telif haklarına bilhassa ilmi alanlarla alakalı işlerde dikkat etmek gerekir. İzin verilmeyeni indirmek caiz olmaz ama oradan öğrenilen bilgi haram bilgi değildir. Yapmamanız gereken bir işti. Tekrar satın alma ve benzeri yönteme de gerek yoktur.
Zorluklardan arındırılmış bir imtihan temenni edebilirsiniz ama yoktur öylesi. Ailece çizgi film izlemek diye bir zaruret mi var? İnternet ortamında koruma altına alınmamış malzemeleri kullanabilirsiniz sadece.
Selamünaleyküm. Telif hakkına saygılı olunması temel prensibimiz olmalıdır. Sahibinin kanunen gerekli olan koruma tedbirini almamış olması, örfen kullanıma belli ölçüde izin veriliyor sayılması gibi nedenlerle sözünü ettiğiniz ürünler kullanılabilir. Muhtevasında haramlık bulunan bu tür ürünler için korunmuşluk fıkhen söz konusu olmaz. Bunu da bilelim.
Selamünaleyküm. Dijital ortamla alakalı sözünü ettiğiniz konuda katileşmiş bir kanaat olmadığını düşünüyorum. Burada verdiğiniz örneklerde caizlik oranı bana göre yüksektir. Sadece emek verilip basılmış bir kitabın aynen ya da tercüme edilerek basılması açık bir hak ihlali olur. Ondan kaçınmak gerekir. Artık insanlar, kitaplarını PDF şeklinde yayınlamakta sakınca görmüyorlar, bunu bir tür reklam gören de oluyor. Sulandırmadan ve ticari olarak kullanmadan sözünü ettiğiniz uygulamaların yapılabilirliğini düşünüyorum. Aynı şeyi onları internet ortamına yükleyen için düşünemiyorum. İnternet ortamında bulunanı almakla, onu internet ortamına yüklemek birbirine benzemiyor gibidir. Allah Teâlâ bereketli ilimler sahibi olmaya hepimizi muvaffak kılsın. Dua ediniz.
kitap konusundaki diğer fetvalar
Mahmut Toptaş hocanın ŞİFA TEFSİRİ ilk düzey tefsir olarak tavsiye edilebilir.
Bu soruyu ve sorunu tavsiye edilen kimselerin dini bilgi birikimi dikkate alınarak cevap verilebilir. Bu kardeşimiz mutlaka bir kitap mürşidiyle irtibatta olarak tavsiye alması gerekir. Aksi takdirde algı ve anlayışına zarar verebiliriz. https://fetvameclisi.com/fetva/kitap-tavsiyesi-4 https://fetvameclisi.com/fetva/hangi-fikih-hadis-tefsir-kitaplarini-tavsiye-edersiniz https://fetvameclisi.com/fetva/hangi-ilmihal-ve-tefsir-kitaplarini-onerirsiniz
Kur’an hariç annen şu dünyadaki bütün kitaplardan değerlidir. Gerekiyorsa ödünç kitap al, kitabın ödüncü bulunur ama annenin ödüncü de yedeği de yoktur. Sen böyle davranmayı becerebilirsen Allah da annenin kalbini yumuşatır, tamam mı?
Şah Veliyyullah Dehlevi, Hindistan’da yetişmiş büyük alim ve mütefekkir bir şahsiyettir. Hicri 1176 yılında vefat etmiştir. Hanefidir, selefi düşünceleri de vardır. Hüccetullahilbaliğa isimli eseri belli bir birikimi olanlar için çok değerli bir eserdir. Allah Teâlâ rahmet etsin.
Camideki kitaplar veya mushaflar büyük ihtimalle vakıftır. Vakıf bir nesne vakfedildiği yerde kalır, cami görevlisinin onu size vermeye hakkı olmaz.
Diyanet ilmihali olarak bilinen bir ciltlik kitabı okuyup hazmetmeden hiçbir kitabı okumamalısın. O kitaptaki bilgiler farz bilgilerdir. Birinci ve öncelikli okuma kitabın bu olacak. Okuduktan sonra da o kitabı saklayacaksın. Altını çizdiğin yerleri zaman zaman inceleyeceksin. Bu kitaptan sonra Kur'an-ı Kerim okuyacaksın. Günde beş sayfa oku muhakkak. Bir mü'min olarak Kur'an'ımızdan en az otuz sayfa kadar ezber bilmen gerekir. O kadarı ezberle. Bunu muhakkak bir hoca denetiminde yap. Bundan sonra serbestsin. İstediğini oku. Tefsir, hadis, tarih, ne istersen.