Fetva Meclisi
Soru
Baba, oğluna mescide cemaate gitmek için izin vermiyorsa babaya itaat edilmeyebilir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Bu soruda gerginlik var. Elbette öyle olmayacak. Dinimiz anne babaya itaat etmeyi emretmiştir ama onlara sınırsız bir alan getirmemiştir. En büyük hak Allah’ın hakkıdır. Allah’ın hakkını (emir veya yasaklarını yok kabul etme anlamında) geçtiklerinde onlara itaat yoktur. Aynı şekilde çocuklarının insan olma vasfını yok kabul edecek düzeyde bir zulme de annelik babalık hakkı olarak sebep olamazlar. Allah’ın farzlarından biri veya haramlarından biri onların isteği ile ters düşüyorsa istekleri yerine getirilmez. Bu da onlarla sürtüşmeden yapılır. Onların isteği farz ve vacip olmayan işlerden birinin ihmal edilme nedeni oluyorsa onların isteği öne geçirilir. İstekleri çocuğun aç kalması, çocuklarını aç bırakması, insanların arasında sefil kalması gibi kaldırılamaz ve mantıksız işleri yansıtıyorsa ona da itaat edilmez ama bu itaat etmeme nezaketle dillendirilir.
Mescide gitmek farz değildir, nafile bir ibadettir. Nafilelerde anne babanın müdahalesine sıcak bakılabilir. Abartmamak kaydıyla itaat edilebilir.
Selamünaleyküm. Anne babanın, farzı ayın olmayan konularda çocuklarına müdahale etme hakkı vardır. Yaptığınız işler farzı ayın değilse onun da sizi davet ettiği yer haram bir yer olmadığına göre itaat edin. İkna edip rica etmeniz daha iyi olur elbette. Sakın anne babanızı üzmeyin, ne edin edin dualarını alın.
Nasıl namaz herkesin kendisine ait bir görev ise anne baba görevi de herkesin kendine ait bir görevdir. Kim cenneti kazanmak istiyorsa bu görevi yerine getirir. Büyük küçük yok, mü'min olmak veya olmamak var. Allah kolay etsin.
Farz namazı kılmak için girilen camide tahiyyetü'l mescid kılınmayabilir.
Hiç tartışılamayacak bir görev evladın babası veya annesine karşı hizmet görevidir. Bu görev ibadetlerden bir ibadettir. Yalnız bu ibadetin diğer ibadetlerle kesiştiği durumlarda bir sıralama ve önceleme yapılması gerekecektir. Dikkat etmeniz gereken budur. ‘Baba rahatsızlığı’ genel bir deyimdir; yatalak ve komada bir hastaya ‘rahatsız’ denebileceği gibi yaşlı ve başı ağıran birine de ‘rahatsız’ denebilir. Dolayısıyla bu ifadenin içeriği önemlidir. Babanız, yanından ayrıldığınızda mesela nefesi durabilecek bir durumda ise ve sizden başkası da yoksa siz Cuma namazına da gidemeyebilirsiniz. Bu durumda can düzeyinde bir hizmet söz konusudur. Bu noktadan aşağı doğru inildikçe verilebilecek tavizler de azalacak demektir. Allah yardımcınız olsun.
babaya itaat konusundaki diğer fetvalar
Aç ve açıkta olmak tehlikesi söz konusu olmadıkça kimsenin hatırı için harama girilmez.
Aleykümselam. Oy vermeyi mü'min olarak, imanımızla alakalı görürüz. Demokrasinin sandığına tenezzül etmemek bir tercihimiz olabilir. Oy vermek de belli bir fıkhî gerekçe ile tercihimiz olabilir. Her iki durumda da MÜMİN KİMLİĞİMİZ GEREĞİ yaptığımız bir iştir. Namazı mü'min olduğumuz için kıldığımız gibi. Bir mü'min reşid oduktan sonra kimsenin talimatı ile iş yapmaz. Hakkı hak olduğu için yerine getirir. Namazda da oy kullanmakta da. Kıyamet günü 'babamın hatırı için namaz kılmamıştım.' denemeyeceği gibi oyda da öyle bir gerekçe kullanılamaz. Bu arada babanızla da cedelleşmemeyi ilke edinmelisiniz.
Aleykümselam. Allah size sabır versin. Evet, tam anlamıyla bir imtihan içindesiniz. Eşiniz ve siz, zalim olmayın, onlara bilerek zulmetmeyin yeter sizin için. Böyle bir hata ederseniz de helallik isteyin, hatayı telafi etmeye çalışın, gerisini Allah’ın mağfiretine havale edin. Şeytan sizi ve ailenizin fertlerini geçmişin sıkıntıları ile oyalamasın. Evinizi farklı bir yere taşımanız da mümkündür. Fitneden uzak kalmanız daha da uygun olur. Eşiniz, babasının acil bir hizmeti olursa onu görür. Size tavsiyem, aile büyüklerinizden aklı başında birini kendinize danışman olarak belirleyin. Sizin adınıza bu tartışmaları o yürütsün. Allah’a emanet olun.
Selamünaleyküm. Baba rızası her şeyden öne geçmelidir. Araba dâhil onun istediği bir şeyi almak senin lehinedir. Ancak keyfî ve gereksiz bir şeyi almanız ya da sizin çocuklarınızın rızkını kesip almanız da gerekmez ama siz tatlı dilinizi bozmayın, sabırsız olmayın.
Aleykümselam. Babanın emrine itaat etmiş olmak için gönderebilirsin. Kardeşinin açık bir hatasını görünceye kadar gönderirsin ama bunu baban emrettiği için yap.
Selamünaleyküm. Başka bir işiniz varken, rızkınızı temin ile meşgul iken sizi bahçeye çağırması onun açısından hatadır. Siz de takatinizin üstünde bir iş olarak görüyorsanız gitmeyebilirsiniz. Bunun dışında babanızı memnun etmeyi tercih edin.