İslami Delil
Aramaya dön
Fetva

Fetva Meclisi

Soru

Hocam çok kötü bir zamanda yaşıyoruz. Çocuklarımızın ne ile meşgul olduklarını nerelere takıldıklarını öğrenmek için onları gizlice izlesek günah olur mu?

Cevap

Buna aile içi istihbarat veya tecessüs diyebiliriz. Ve konumuz sadece ebeveynin çocukları izlemesi değildir. Aile fertlerinin birbirlerine karşı özellikle de eşlerin izlemesi söz konusudur. Bu nedenle konuyu aile içi tecessüs (takip etme, gizlice hatayı araştırma) diyebiliriz. Tecessüs dinimizin en temel yasaklarından biridir ve haramdır. Müslümanlar birbirlerini dış görünüşleri itibariyle kabullenmelidirler. Niyet okumak, ayıpları araştırmak yoktur. Kişinin kendisi ve ona ait özeli bu yasağa dâhildir. Aile içinde olağan üstü bir risk veya gösterge durumunda sınırlı ve ölçülü bir takip, inceleme yapılabilir. Bunu aslında tüketilmesi haram olan mesela domuz etinin sınırlı bir tüketime izin verilmesi gibi kabul edebiliriz. Bu yapılırken de anne baba gibi Allah Teâlâ’nın veli kabul ettiği biri bunu yapmalıdır. Veya onun görevlendirdiği biri yapmalıdır. Bu bir evham ve tahmin üzerinden değil ciddi bir gösterge üzerinden olmalıdır. Takip kesinlikle sınırlı alanda olmalıdır. Takipten önce yapılması gereken işler ve görevler yapılarak bu noktaya gelinmelidir. Takip ve inceleme sıradan günlük işler için değil ağır günahlar için ve can tehlikesi gibi durumlar için olmalıdır. Asla ele geçirilen bilgiler ve belgeler yayılmamalı, gizli tutulmalıdır. Kişiyi kurtarma hedefi ile yola çıkılacağı için kişiyi bitirme hedefine kayılmamalıdır.
Orijinal kaynak

Benzer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm.1- Çocuk baliğ oluncaya kadar anne baba, gerekli eğitimi ve örnekliği sağlamışsa, buluğ çağından sonra sorumluluktan kurtulabilir. Elbette bir mü'min, bütün insanlığı ihtiva edecek bir açıdan bakar meselelere, bu ayrı bir konudur.2- Kulak deldirmek fıtratı değiştirmek değildir. Kadının süslenmesi açısından yapıldığında caiz bir eylemdir. 3- Allah'ın Şeriat'ına göre yaşanılmayan ortamlardaki mü'minler, orada bulunmalarını hangi amaca dayanarak orada yaşadıklarına bağlı olarak mesul olurlar veya olmazlar. O durumdan razı olarak yaşayanların, Allah'ın Şeriat'ını gereksiz görmek gibi bir inançları varsa bu iman dışında kalmaktır. Gerekli görüp ihmalden ötürü orada kalıyorlarsa haram işlemektedirler. O durumu ıslah gibi bir gaye taşıyorlarsa ecir sahibidirler.4- Gusül, akıntı olarak sadece meniden gerekir. Meni de bellidir; kalındır ve tabaka oluşturur. 5- Memurun, her şeyden önce çalışılması caiz olan bir işte olması gerekir. Haram bir işte mesela bankada çalışıyorsa kazancı haramdır. Bunun haricinde, o memuru yöneten makamların koyduğu kurallara uyuluyor olması yeterlidir. 6- Alay etmek, insanın onurunu incitmekten ötürü yasaktır; incinme olmayınca da 'alay' oluşmaz.7- Yöresel şiveyi taklit, fitneye neden olmuyorsa caiz olabilir.

• Buluğa ermiş bir gencin ibadetlerinde anne babanın sorumluluğu nedir? Namazlar
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Mubah olan işleri yaparak para kazanmakta sakınca olmaz. Aile ile veya başka bir alanla ilgili yapacağınız yayınlarda şu inceliklere dikkat etmeniz gerekir: İşleyeceğiniz konu helal bir konu olmalıdır. Kadın veya erkek avretinin teşhiri olmamalıdır. Reklam söz konusu ise haramın reklamı olmamalıdır. Küfür dünyasının kültürünü ve aile tarzını öne çıkaran ayrıntılara dikkat etmelisiniz. Kul hakkı ihlali denebilecek sıkıntılara girmemelisiniz.

Hocam benim Youtube kanalım var. Oradan videolar yayınlıyorum. Ailelerin dikkati
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Teşhir, Türkçe sözlüğünde şu anlamlara geliyor: “Bir şeyi başkalarının görmesini sağlama, gösterme, sergileme ve dile düşürme.” Bir Müslüman’ın sözlükteki bu anlamı ile teşhir edilmesi onun toplum içinde bitirilmesi anlamına gelebileceği gibi o teşhir edilirken teşhire konu olan yanlışın da öyle veya böyle reklamı yapılacak demektir. Prensip olarak Müslümanlar kötülüklerin reklam edilmesine asla razı olamazlar. Doğru olan hataların sahipleri ikaz edilerek, nasihat edilerek düzeltilmesi yolunu tercih etmektir. Bazı şekilleri caiz olmakla beraber genel olarak TEŞHİR yapmak haram bir iştir. Nur suresinin on dokuzuncu âyeti bu işi yapanları ahiret azabı ile tehdit etmektedir. Teşhirle alakalı olarak şöyle bir özetleme yapabiliriz: Kişinin kendisini teşhir etmesi caiz değildir. Yalana dayalı bir teşhir yapıyorsa zaten yalan haramdır. Doğru olan bir işi yani yapmış olduğu bir hatayı teşhir ediyorsa o da mü'min ahlâkı ile uyuşmayan bir iş olarak kabul edilir. Bir Müslüman’ı yalana dayalı olarak teşhir eden günah içinde günah işlemiş olur. Teşhire konu olan şey doğru olsa bile ortada gıybet gibi büyük bir günah bulunacağı için yine teşhir caiz olmayacaktır. Kendisine zulmedilen birisi, zulmeden zalimi doğru olan şekli ile teşhir edebilir. Fetva sorarken de ortaya çıkabilecek teşhir vebal olmaz. Müslümanlara zarar veren veya verecek olan birinin teşhir edilmesi de mümkündür ama buradaki teşhir yeni zararlara sebep olmadan ve o konudan sorumlu olabilecek birileri tarafından yapılmalıdır. Müslümanları koruma adına nefsini tatmin eden ise yanlış yapmaktadır. İşlediği günahları insanlardan gizleyen birini teşhir etmek kabul edilemez bir hatadır ama toplumun gözüne bakarak ve bilerek haramları işleyen böylece de fasık durumuna düşen birinin teşhir edilmesi ise o günahın reklamına sebep olmamak kaydı ile sakıncalı değildir. İnsanların lakaplarını yaymakla ilgili ise şu söylenebilir: Kişinin lakabı onun rahatsız olmadığı bir lakap ise kullanılabilir ve yayılmasında sakınca görmez. Rahatsız olduğu bir lakap ise kullanılması teşhir hatasıdır.

Hocam Müslüman kişinin yanlışlarının teşhir edilmesi günahtır deniyor. Bu aynı z
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Bu hususta toplumumuzun bütününde bir sıkıntı vardır. Belki de en ağır tavizlerimizden biridir bu husus. Mümkün olduğunca kendimizi şeytana teslim etmeyeceğiz. Bu birinci ilkemiz olsun. İkincisi de, insanların ne dediğine dikkat edersek nefes bile aldırmazlar bize. Üçüncü ilkemiz de, konuyu farzlar, sünnetler diye ayırabiliriz. Farzları hiç taviz verilemezler olarak görürüz, diğerlerinde ise pozisyon kollarız. Sabırlı olun, adım adım yol almaya çalışın. Kendinizi kollarken ise bir bütün olmaya çalışın.

Selamünaleyküm. Değerli hocam kadın-erkek ilişkileri hususundaki fetvaları biliy
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Müslüman olarak evimizde temizlik veya başka bir ihtiyaç için hizmetli bulundurmamızın bir sakıncası yoktur. Ortada bir israf, gereksizlik, başkalarını taklit gibi bir sakınca yoksa çalıştırılabilir. Şu hususlara da dikkat edilmesini tavsiye ederiz: - İnsanlık ve Müslümanlık inceliklerimizi yıpratan bir çalıştırma olmamalıdır. Hizmetlinin insanlık onuru en ince ayrıntılarına kadar korunmalıdır. Asla hor görülmemeli, fakirliği veya muhtaçlığı ona hissettirilmemelidir. - Ücret olarak ne sözleşilmiş ise o gününde muhakkak verilmelidir. Ücretlendirmede de makul olandan azı teklif bile edilmemelidir. Bilhassa kişinin muhtaçlığı ve çaresizliği sömürülür ise bu kabul edilemez bir durum olur. - Hizmetlinin evde yenen yemekten yemesi sağlanmalı, ikinci sınıf bir yemek yemesi istenmemelidir. - Evdeki mahremiyet ölçülerinden hiçbir şekilde taviz verilmemelidir. - Affedilebilir hatalarını affetmek daha Müslümanca bir davranış olur. - Hizmetliye dua edilmeli dua etmesi beklenmelidir yani duasına önem verilmelidir. - Gönül alma olarak düşünülebilecek hediyeler ve benzeri iyilikler unutulmamalıdır.

Ailemizin ekonomik durumu iyi, evimizde hizmetli de bulunduruyoruz. Özellikle ne
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Babanız sünnete aykırı bir iş yapmıştır. Dini bir sakıncası olmayan evlilik teklifine engel olmamalı idi. Ablanız ise baba hakkına riayet etmeyerek, babanızdan daha ağır olan bir yanlış yapmıştır. Özellikle onun babanızın gönlünü alacak işler yapması gerekir. Yine de siz, babanızın öncelikle beddua etmemesini sağlamaya çalışın. Yani önce yatıştırın; bunu da ancak uzun bir zamanda yapabilirsiniz. Sonra da kızını affetmesi için yalvarın. Becerebilirseniz büyük bir sevap kazanmış olursunuz. Allah yardımcınız olsun.

Hocam benim bir ablam var, bir çocuğu sevmiş. Geldiler, babamdan istediler. Baba

aile konusundaki diğer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Allah Teâlâ yolunuzu aydınlık kılsın, beraberliğinize bereket versin. Âmîn. TOKİ evleri konusunda bizim kanaatimiz bu haliyle sıkıntılı olduğu şeklindedir. Bazı hoca efendiler ise caiz olacağını düşünüyorlar. Onların görüşü ile de hareket edilmesinde sakınca olmaz. Allah yardım etsin.

Saygıdeğer hocam bu yaşıma kadar dinimiz ile ilgili öğrenmiş olduğum şeylerin ne
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Kardeşiniz çocuk değil neticede. Kendi geleceğini ve ahiretini düşünebilecek kıvamda biri. Siz tepkinizi koyun. Razı olmadığınızı söyleyin. Yarın zinaya düşmek veya sizi çiğnemek gibi bir ağır hataya düşmesinden ise evlensin dersiniz.

Hocam benim kardeşimin evlenmek istediği bir kız var. Biz Sünni’yiz kız ise Alev
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Diyanet bu konuda izin veriyor. Diyanet gruplarından biri ile giderseniz en azından siz vebalde olmazsınız diye umarım. Ben ise aynı kanaatte devam ediyorum. Allah yardımcınız olsun.

Kıymetli hocam ben kırk altı yaşındayım ve tek mahrem kişi erkek kardeşim. Onun
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Her şeyin doğalı daha iyidir. Doğal yöntemleri aşma. Yaşın, bir daha evlenemeyecek bir yaş değil. Sabırlı ol. Yoksa kendi kazdığın kuyuya düşer gibi olabilirsin maazallah.

Hocam ben yirmi yedi yaşında bir dermatoloji doktoruyum. Bugüne kadar Rabbimin i
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bu konuda annenin kızma hakkı yoktur. Senin inancın gereği, çocuğunun da sağlığı gereği sen haklısın. Muhabbet ihtiyacınızı onlar size gelerek karşılayın. Kendinizi haklı olduğunuz bir şeyde güçlü olmaya alıştırın.

Muhterem hocam benim on aylık bebeğim var. Her şeyi ağzına sokuyor tahmin edersi
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Çok Kur'an okumalısınız. Günde bir cüz Kur'an okuyun. Sabah ve akşam zikir yapın. Sabah ve akşam yarımşar saat zikir yapmanız sizi rahatlatır. Kendinize yakın insanlarla oturun kalkın. Duygularınızı yazmaya çalışın. Çokça dua edin. Psikoloğu da ihmal etmeyin.

Hocam insanlar arasına girememe, sabırsızlık ve kolay yıkılma gibi sorunlarım va

Paylaş

XWhatsAppTelegramFacebook
Bu içerikte bir hata mı var? Bize bildirin.

Site deneyimini iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılar için Çerez Politikası.