Fetva Meclisi

Selamünaleyküm.Sahipli bir yer veya umuma ait bir yer olmak üzere iki sınıfa ayırmalıyız. Eğer mezarlık umuma ait bir yer ise bulan, elindekinin beşte birini devlete verir. Gerisinde serbesttir. Şahsa ait sahipli bir yerde ise bulunanın beşte biri devletin gerisi yer sahibinindir.

Bir kere, içeriği helal olduğu sürece Müslüman olmayanlarla hediyeleşmede bir sakınca yoktur. Müslüman olan veya olmayan ayırmadan sosyal ilişkilerimizi sürdürebiliriz/sürdürmeliyiz de. Yeter ki içeriği helal olsun ve bir harama kapı aralamak için verilmiş/alınmış olmasın. Bunu böyle tespit edelim. Doktor, kendisine verilen hediye ile hastaya olan alakasını daha hasta lehine olacak şekilde değiştiriyorsa bu hediye sakıncalıdır. Özellikle de devlet hastanelerindeki doktorların “hediye öncesi ve sonrası” denebilecek muhtemel tavırları, söz konusu hediyenin helal olmayacağını gösterebilir. Bunun için şöyle bir kural oluşturabiliriz: Doktorun hasta üzerindeki işlemi bittikten sonra hastanın vereceği hediye sıradan bir hediye kabul edilebilir. Doktorun bir beklentisi yokken ona verilen hediye, doktorun tavrını da değiştirmiyorsa yani doktor olarak yapması gerekeni zaten yapıyorsa mesela o hastaya haksız olarak öncelik tanımıyorsa böyle bir hediyeyi normal kabul edebiliriz. Özellikle devlet görevlisi doktorların ve benzeri etkin meslek sahiplerinin hediye kabulünü esastan kaldırabilmeleri ise takvaya yakın olan daha güzel bir uygulama olur. Allah yardımcınız olsun.

Bir insanın hakkına giren birisi tevbe etmelidir. Tevbesinin şartlarından biri de hakkına girdiği insandan helallik almasıdır. Helallik alması, ona verdiği zararı geri iade etmesidir. Size hakkını helal etmeyen kişiyi bir zaman sonra da olsa ikna etmelisiniz. Ona ait parayı bekletin. İlk fırsatta iade edersiniz. Hiç imkân olmaz da veremezseniz, bu arada o ölürse parayı onun adına sadaka verirsiniz.

Selamünaleyküm. Kimsenin malı kimseye helal değildir. Bir insan evin kadınıdır diye, kocası onun malını alamaz. Rızası olmadan o malı harcayamazlar. İade etmeleri gerekir.

Hak ihlalinin kul hakkından başka boyutu yoksa yani sadece kulla alakalı ise ihlal bu durumda sahibinin verdiği helallik ahirette kurtuluştur biiznillah. Yeter ki helallik talebi ve tahsili hileli bir yol ile olmuş olmasın.

Selamünaleyküm. İnsanın kendi arazisindeki bir defineyi bulup çıkarması caizdir. Kişinin kendi arazisinde bulduğu bir define (gömü), eski zamanlara aitse yani İslam öncesi zamanlara ait ise, bulunan şeyin beşte biri zekat olarak verilir. Geri kalanı bulan kişiye aittir. Devlete vermesi de gerekmez. Hakkıdır, yiyebilir. Mevcut yasalarla karşı karşıya kalma ve cezalanma durumunu ise kendisi tayin etmelidir. Bulunan şey Müslümanlara ait bir define ise , onun hükmü böyle değildir. O, buluntu hükmündedir. Bir yıl ilan edilir, sahibi çıkmazsa bulan kimseye kalabilir. Buluntular arasında Şer'an değerli sayılmayan heykel gibi şeylerin imha edilmesi gerekir. Onlar üzerinden para kazanmak caiz değildir.

Selamünaleyküm. İnsanın kendi arazisindeki bir defineyi bulup çıkarması caizdir. Devlete ait bir arazideki buluntunun devletin yasalarına göre değerlendirilmesi uygun düşer.

Böyle şeylere hurafe denebilir. Hocalar bunlarla uğraşacak yerde insanlara namazı, abdesti öğretsinler. Allah'a emanet olun.