Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben epilepsi -halk arasında sara hastalığı olarak geçiyor- hastasıyım. 2 saat arayla sabah akşam 2 ilaç alıyorum. Doktorun dediğine göre aç ve uykusuz kalmam rahatsızlığımı tetikliyormuş. Oruç konusunu da bana bırakıyorlar. Ben ise kış dönemine rastladığında bir kere yirmi yedi gün tuttum üç günü de bayanların muayyen günlerine rastladığı için tutamadım. İki sorum olacak size: Birincisi; ben oruç tutabilir miyim? İkincisi; oruç tutamayacaksam ne yapmam gerekir? Fidye vereceksem fidye miktarı nedir? Ben annem ile yaşıyorum ve babamdan kalan emekli maaşımız var sadece. Benim üstüme fidye farz mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Oruç tutmayın, tutamadığınız günleri kaydedin. Sonunda biiznillah hastalığınız iyileşince tutamadığınız gün kadar kaza edersiniz. Allah size afiyetler versin.
Allah şifalar versin. Fidye vermek için iyileşme ümidi olmamak gerekir. Doktor bu konuda size bundan sonra oruç tutamayacağınıza dair kesin bir tanı koyduysa fidye verebilirsiniz. Aksi takdirde fidye verseniz de iyileştiğinizde oruçlarınızı tutmak zorundasınız.
Allah şifalar versin, sıkıntılarınızı hafifletsin. İslam'da oruç tutmaya güç yetiremeyen kimseler için bazı ruhsatlar vardır. Hastalık nedeniyle oruç tutamayan kişi, hastalığının geçmesini bekler. Eğer iyileşme ihtimali varsa hastalık geçtiğinde tutamadığı günleri kaza eder. Ancak hastalığı kalıcı olup, oruç tutması sağlığını ciddi şekilde tehlikeye atıyorsa fidye vermesi gerekir. Doktorunuz oruç tutmamanız gerektiğini söylediyse ve hastalığınız kalıcı ise siz de Diyanet’in bu yıl açıkladığı fidye bedeli üzerinden verebilirsiniz. Sorunuzda yer aldığı üzere fidyeyi, kronik hastalar (örneğin, KOAH, şeker hastalığı, kalp rahatsızlığı gibi sürekli ilaç kullanmayı gerektiren hastalıklar), yaşlılık nedeniyle oruç tutamayanlar ve oruç tuttuğunda sağlığı tehlikeye girenler verirler. Eğer fidye vermeye gücünüz yetmiyorsa Allah sizi sorumlu tutmaz. Çünkü fidye, verebilecek durumda olanlar içindir. Bunun yerine dua edin ve istiğfar edin. Allah size kolaylık versin, şifanızı artırsın.
Doktorun oruç tutmamayı tavsiye etmesini iki bölümde ele alırız. Birincisi, bir daha oruç tutamayacak durumda olanlardır. İkincisi ise iyileşene kadar oruç tutamayacak olanlardır. Birinci durumda olanlar fidye verirler. İkinci durumda olanlar ise fidye vermez, iyileşecekleri zamana kadar oruçlarını ertelerler. Siz ikinci durumdasınız biiznillah. Ne zaman iyileşirseniz geçmiş oruçlarınızı kaza edeceksiniz. Bu arada fidye verseniz de iyileşince oruçları tutmanız gerekecek. Bu nedenle fidye vermemelisiniz.
Geçmiş olsun. Durumunuzu doktorlarımızla da görüştüm. Sizinle ilgili şu kanaate vardık: Sizin oruç tutmamanız gerekir. Doktorunuzun sözünü dinleyin. Uzun süre, belki ömür boyu da tutmasanız sakıncası olmaz. Uyku düzensizliği ve sıvı alımı yetersizliği sizin için sakınca oluşturuyormuş, ilaçların da yan tesirini artırıyormuş diye tespit yaptılar. Tutamadığınız günler için de bir fitre miktarı demek olan FİDYE verirsiniz. Ramazan sonunda fitre verir gibi verin. Böylece sizin oruçla ilgili bir sorumluluğunuz olmaz biiznillah. İleriki dönemde tam iyileşme olursa o zaman tutamadıklarınızı kaza etme söz konusu olabilir. Oruç tutmadığınızı da çevrenizde alenileştirmemeye dikkat edin. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Doktorunuzla görüşün. İmsak ve iftar saatine göre ilacınızı almanız uygun görülmezse oruç tutmayın. Tutmadığınız günleri bir kenara not edin. İnşaallah iyileşince kaza edersiniz. Bu sizi hiçbir şekilde günaha sokmaz, merak etmeyin. Yalnız Ramazan günü, orucunuzu aleni yemeyin. İnsanlar sizi oruç yiyor bilseler de siz oruç tutmadaki saygı hassasiyetinizi sürdürün.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. İntihar edenin namazının kılınması haram değildir, illa katılmak gereken bir namaz da değildir. Yine de mağfiret dilemek gerekir. Allah Teâlâ imanımızı ve aklımızı korusun.
Selamünaleyküm. Zekât olarak kayıt konmuyorsa almanızda sakınca yoktur. Zekâttır deniyorsa siz zekât alabilir biri iseniz alırsınız.
Selamünaleyküm. Teravih de kılın, kazalarınızı da ihmal etmeyin.
Selamünaleyküm. Peruk kastediyorsanız onun caiz olmasında sıkıntı vardır. Onun dışında tedavi yöntemi ile saç ekimi yapılabilir. İnsanın kendi bedeninden alınıp başka yere dikilmesi de mümkündür, temiz bir maddeden imal edilenin ekilmesi de (bazı âlimlere göre) mümkündür. Böyle bir durumun da gusle zararı yoktur.
İşten ayrıldığınızda takdirde aç kalma tehlikeniz varsa orucu erteleyebilirsiniz. Bunun dışında tatil hakkınızı kullanın. Ya da daha rahat bir iş bulun.
Selamünaleyküm. Kefaret gerektiren bir durumu kati olarak bilmedikçe kefaret tutmanın gereği yoktur. Geçmiş bilinen kefaret gerektirici durumların tamamı için bir kefaret tutmak inşallah yeterli olur.