Fetva Meclisi
Soru
Ben gayrimüslimlerin kul hakkı ile ilgili bir soru sormak istiyorum; İki yıl kadar önce yurtdışında bir taksiye binmiştim ancak cüzdanımı kaybettiğimi taksi ile varacağım yere vardığımda farkettim.Dolayısıyla ödemeyi yapamadım ancak şoför parayı talep etmedi,paranız olduğunuzda ulaşarak ödersiniz dedi.Ancak ben daha sonra ücretini ona ulaştıramadan ülkeden ayrıldım dolayısıyla hakkı üzerimde kaldı.Haliyle şuan o kişiyi bulup hakkını teslim etmem pek mümkün görünmüyor elimden geldiğince dua etmeye çalışıyorum ancak yeterli olur mu? Ya da o günkü ücret kadar o kişi hakkında hayır yapsam gayrimüslim olsa da bu hakkını üzerimden kaldırır mı merak ediyorum.Yardımcı olursanız çok sevinirim.
Cevap
Benzer fetvalar
Bulursanız ödersiniz. Bulamazsanız onun hidayeti için dua edersiniz.
Selamünaleyküm. Helalleşmek için bulunamayan birinin üzerimizdeki hakkı maddi bir hak ise onu varislerine vermeye çalışırız. Bu da mümkün değilse, o hak kadar bir kıymeti onun namına tasadduk ederiz. Üzerimizdeki hak, manevi bir hak ise onun için dualar ederek, sadakalar vererek o haktan kurtuluruz.
Böyle bir durumda hakkınızı aramanız makuldür. Hakkınızı arayın, devletin ona vereceği ceza olarak size verilecek tazminattan yaptığınız masrafları düşün. Bedensel bir zararınız yani organlarda bir eksiklik oluşmadı ise sizde manevi tazminat olarak alacağınız parayı kullanmasanız daha iyi edersiniz. Bir hayır kurumuna verin. Bedeninizde bir eksiklik oluştu ise mesela parmağınız koptu ise zaten maddi tazminat hakkınızdır. Fıkıh kitaplarımızda manevi zararlar için maddi tazminat alma şeklinde bir tazminat yoktur. Muasır ulemanın bir bölümü böyle bir tazminatı kabul ediyorsa da alınmaması yönündeki görüş daha takvaya yakındır. Öte yandan trafik canavarlığı yapan birini terbiye etmenin de başka bir yolu bulunamadığı için böyle bir cezalandırmanın yapılması gerekmektedir. Bunun için 'alın, masrafları düşün, gerisini bir fakire veya hayra verin' görüşünü size tavsiye ettik. Geçmiş olsun, Allah Teâlâ beterinden muhafaza buyursun.
Arabanın fiyatını etkileyecek orandaki bir çizme kul hakkına dâhil olur. Daha azını ise trafikte zorunlu durum olarak görebiliriz. Her hâlükârda o zaman sahibinden helallik talep edilmesi uygun olurdu. Şimdi ise küçük bir sadaka verilmesi inşaallah hatayı telafi eder.
Selamünaleyküm. Siz, yasaları kullanıp paranızı aldığınız gibi, onların da aynı yasaları kullanmasını kabul etmeniz gerekir. İleride pişman olmayan taraf olmak istiyorsanız bu ayrıntılara girmeyin ve istediklerini verin.
Selamünaleyküm. O miktar parayı onun adına bankaya yatırın, görüşmeyin. Böylece hak kalkar, rahat edersiniz.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Saç boyatmak ilke olarak caizdir. Sadece siyaha boyamada kerahet görülmüştür.Sizin verdiğiniz bir şey, verdiğiniz kişinin mülkiyetine geçtikten sonra o kişi onu her türlü değerlendirebilir.
Selamünaleyküm. Kâfirler açısından onların itikatlarını ve sosyal kimliklerini simgeleyecek duruma gelen şeylerin bizim açımızdan ihtiyatla ele alınması gerektiği konusu doğrudur. Saç meselesine gelince bunu yer yer uygulayabiliriz bu kurala. Şu anda ise her iki tarafa da uyması zor bir durum vardır. Buna göre de mü'min kişi, kendine göre bir değerlendirme yapabilir. İlke olarak saç konusunda her iki tarafı da olabilir kabul ederiz ama mü'min, çevresine ve genel görüntüye de dikkat ederek uygulama yapmalıdır.
Selamünaleyküm. Eğer kadının erkekle bulunması gibi bir durumu kastetmiyorsanız yani kadın kadına durumu ise sorunuz ahlâk ilkelerine riayet etmek şartı ile sakıncası yoktur. Şunu da bilmelisinzi yalnız: Kadın kadına olmak da yüzde yüz serbest olmak değlidir. Diz ile göbek arası hiçbir şekilde ortada bulunmayacak. Buna dikkat edildikten sonra din farkı bir arada olmaya mani değlidir.
İtikat açısından sorunlu olanın arkasında namaz kılınmaz. Sözünü ettiğiniz insanların neye nasıl inandıklarını bilmemiz mümkün değildir. Sadece o iki isimle yaftalanmış olmak imanı olmamak anlamına gelmez.
Selamünaleyküm. Haram bir maddeden üretilmemiş ise saçınızdaki kremin gusle veya abdeste bir zararı yoktur.
Selamünaleyküm. ‘Taşıma su ile değirmen çevirmek’ türünden bir şeydir bu. Mevlit kandili kutlamalarının Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'in 'azı dişlerinizle sarılın' diye emanet ettiği sahih sünnetinde ve Ashâb-ı Kirâm'ın hayatında yeri nedir ki, onu bir başka şeye delil getirecekler?