Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Tespitiniz doğrudur; saç uzatmak da Sünnet'tir. Ancak şu iki şeyi bilmeniz gerekir. Birincisi, sakal emredilmiş bir Sünnet'tir. Saç ise emredilmemiş serbest bırakılmıştır. Takdir edersiniz ki ikisi arasında çok fark vardır. İkinci durum ise, serbest olan bir meselede, kâfirlere benzeme endişesini esas alarak saç kesmeyi tercih eden ulemamız bir taktik savaşı gütmüşlerdir. Allah hepsine rahmet etsin.

Erkeğin saç uzatması ne sünnettir ne de mekruhtur. Sıradan mubahlardan biridir. Saçın ibadet değeri yoktur. Sadece uzatılırsa nasıl uzatılacağına dair hükümler vardır. Baban çevresindeki batılı kültürün etkisini dikkate alarak bu uyarıyı yapmaktadır ki haksız değildir. Saç ve kıyafet konusunda kültürel benzeşmeye dikkat etmek gerekir. Sen yine de babanın elini öp, duasını al.

Saç meselesi hadislerde ve sahabi uygulamalarında geçmektedir. Buna göre erkek bir Müslüman: a. Saçını uzatmak veya kestirmekte serbesttir. Kestirdiğinde de sünnete uymuş olur uzattığında da. Saç kestirmede sünnet başı en yapılabilecek kadar az saçla tutma şeklindedir. Berber ifadesiyle sıfıra vurdurmak diyebiliriz. Yalnız bu “sadece öyle olabilir” şeklinde bir sünnet değildir. Bilhassa hac ibadeti esnasında ihramdan çıkmak için tıraş yapıldığında Müekked sünnet böyledir. Saçını uzatan da saçını bakımlı tutması sünnettir. Dağınık ve bakımsız saç sahiplerini Peygamber aleyhisselam efendimiz ikaz etmiştir. Aynı şekilde ayna önünde esir durmayı da hoş görmemiştir. b. Saç tıraşının BİR BÖLÜMÜ BIRAKILACAK ŞEKİLDE olması hadislerde yasaklanmıştır. Mesela sadece sağ veya sol tarafın alınıp gerisinin bırakılması ya da kenarların alınıp tepenin bırakılması şeklindeki tıraşlar yasaklanmıştır. Bu tür tıraşlarda o yasak geldiği zamanki yabancıları taklit edip onlara benzeme gerekçesi vardı. Bugünkü nesil tam anlamı ile o gerekçe ile tıraşını o şekilde yapmaktadır ki bunun anlamı Müslüman olmayan kültüre benzeşmektir. Bu da nehyedilmiştir.

Sevgili kardeşim, keşke babanla böyle bir konuyu tartışmasa idin. Hiçbir saç şekli babanın rızasından değerli olamaz. Dediğin gibi sünnet olsa bile saç uzatmak, babanın gönlünü alman farzdır. Cevabımız sana ne olursa olsun bu tartışmayı bitir ve babanın ellerini öp. Peygamber aleyhisselam efendimizin saçlarını omuzlarına kadar uzattığı bilgisi doğrudur. Ama saç uzatmak öğlen namazının sünnetini kılıp ecir kazanmak gibi bir sünnet değildir. Peygamber aleyhisselam: • Saçlarını uzattı. Bazı durumlarda saçı kulak yumuşaklarına kadar uzar, omuzlarına doğru sarkardı. Genel manzarası böyle idi. • Ne uzatana ne kısaltana sevap vaat etmedi. • Saçı olanın saçına bakım yapmasını, dağınık tutmamasını emretti. • Hac ibadeti esnasında saçı ustura ile kesmeyi ise teşvik buyurdu, sevap vaat etti. Bu durum, o günün örfü açısından da bakılması gereken bir durumdur. Hicri 463 yılında vefat eden büyük âlim İbnu Abdilberr, et-Temhid isimli eserinde (İmam Malik’in el-Muvatta’ isimli eserinin şerhidir) bu saç konusunu izah ederken çok güzel bir tespit yapmış. Hem konumuz olan saçı hem mü'min için hayatı anlama ölçülerinden birini izah ediyor. Allah ona rahmet etsin. Senin için onun sözlerini buraya nakledeyim, sen de kendine, ona göre çeki düzen ver. Diyor ki: “Bizim zamanımızda askerlerden başka saç uzatan kalmadı. Onların da uzun ve topuzlu saçları var. Salih kimseler ve ilim adamları ise uzun saçı terk ettiler. Saç askerlerin simgesi durumunda kaldı. Saçı topuz yapmak bugün sefihlerin (düşük tabakanın) işi oldu. “Bir gruba benzeyen onlardandır” denmiştir bize. (…) Sana, bu yeter. Salihlere her durumda uymak gerekir. Saçı uzatmak veya kesmek kıyamet günü bir işe yaramayacak. O gün niyetler ve ameller karşılık bulacak. “Nice saçı tıraşlı, saçı uzundan hayırlı olacak. Ve nice saçı uzun da salih biri olarak dirilecek.”

Esasen saç uzatmak ve tıraş etmek mübah işlerdendir. Mübah demek şu anlama gelir: Müslüman o konuda serbesttir, uzatabilir veya tıraş edebilir. Dilediği gibi yapmasında sakınca olmaz. Saç üzerinden kâfirleri ve ahlâksızları taklit etmek durumu oluşursa o zaman saç uzatmaya ve tıraşına da kurallar gelir. Saç tıraşını, başın bir bölümünü tıraş edip gerisini uzun bırakacak şekilde yapmak yabancı din mensuplarına benzemek kaynaklı olduğu için yasaklanmıştır.

Bahsettiğiniz şekilde bir uygulama Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin tavsiyeleri arasında yer almamaktadır. Peygamber aleyhisselamın yapmadığı ve ümmetine yapılmasını tavsiye etmediği bir şeyi yapmanız da gerekmemektedir.

Selamünaleyküm. Tam anlattığınız gibi olan böyle bir durumda sizin yapmanız gereken bir şey yoktur. O bir insan olarak sizi hoş görmüştür. Tekrar ulaşma imkânınız da olmadığına göre yapmanız gereken yoktur. Onun adına hayır yapmanız da gerekmez.

Selamünaleyküm. Saç boyatmak ilke olarak caizdir. Sadece siyaha boyamada kerahet görülmüştür.Sizin verdiğiniz bir şey, verdiğiniz kişinin mülkiyetine geçtikten sonra o kişi onu her türlü değerlendirebilir.

İtikat açısından sorunlu olanın arkasında namaz kılınmaz. Sözünü ettiğiniz insanların neye nasıl inandıklarını bilmemiz mümkün değildir. Sadece o iki isimle yaftalanmış olmak imanı olmamak anlamına gelmez.

Selamünaleyküm. Eğer kadının erkekle bulunması gibi bir durumu kastetmiyorsanız yani kadın kadına durumu ise sorunuz ahlâk ilkelerine riayet etmek şartı ile sakıncası yoktur. Şunu da bilmelisinzi yalnız: Kadın kadına olmak da yüzde yüz serbest olmak değlidir. Diz ile göbek arası hiçbir şekilde ortada bulunmayacak. Buna dikkat edildikten sonra din farkı bir arada olmaya mani değlidir.

Selamünaleyküm. ‘Taşıma su ile değirmen çevirmek’ türünden bir şeydir bu. Mevlit kandili kutlamalarının Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'in 'azı dişlerinizle sarılın' diye emanet ettiği sahih sünnetinde ve Ashâb-ı Kirâm'ın hayatında yeri nedir ki, onu bir başka şeye delil getirecekler?

Selamünaleyküm. Haram bir maddeden üretilmemiş ise saçınızdaki kremin gusle veya abdeste bir zararı yoktur.