Fetva Meclisi
Soru
Hocam bazı kitaplarda hadislere kaynak olarak “Haraitî” yazılıyor. Bu kaynağa bakışımız nasıl olmalıdır? Sıhhat durumu nasıldır?
Cevap
Benzer fetvalar
Darekutnî hicri 385’te vefat etmiş büyük muhaddislerden biridir. Kitabının adı da SÜNEN olarak bilinir. Yaygın kullanımı ile SÜNEN-İ DAREKUTNÎ olarak zikredilir. Kitabı Buharî ve Müslim düzeyinde değildir. Ebu Davud gibi bir Sünen telif etmiştir. Eserinde pek çok zayıf ve mevzu hadis de bulunur. Beş bin civarında hadisin içindeki zayıf ve mevzu hadisler kitabın değerini düşürmez. Zira Darekutnî, aynı zamanda hadis literatürüne herkesten çok vakıf bir muhaddistir. Getirdiği hadisleri kitabının işleyişini oluşturan fıkıh konularına destek nitelikli ve yorum amaçlı da getirmiştir. Evet, bir Buharî veya Müslim değil ama muteber bir hadis kitabıdır.
Selamünaleyküm. O edebiyat yapmış. Edebiyatı boş vermenizde hiçbir sakınca yoktur. Buharî ve Müslim'in peşinden gidebilirsiniz.
İmam Beyhakî rahmetullahi aleyh hicri 458’de vefat etmiş büyük bir hadis âlimidir. Sünen-i Kübra, Marifetü’s-Sünen, Şuabu’l-İman, Delailü’n-Nübüvve gibi çok değerli hadis kitaplarının müellifidir. Aynı zamanda da fakih ve usul âlimidir. Eserleri kimi zaman zayıf hatta mevzu hadisleri de ihtiva etmektedir. Bu nedenle Buhari gibi âlimler düzeyinde görülmemiştir. Zaten Beyhakî’nin eserleri belli bir ilim seviyesi olanlara hitap edebilecek eserlerdir. Allah Teâlâ ona rahmet etsin.
Doktorların reçete yazmada kullandığı bir kitabı alarak sağlıklı yaşayabilecekseniz Buhari size yeter ve artar bile! Buhari bir ilim kitabıdır. Onu okuyup anlamak için de kitaplar okumanız gerekmektedir. Allah niyetinizi makbul etsin.
Selamünaleyküm. Hadis ilminde hafızlık önemli bir unvandır, bir kitap ezberlemekle elde edilemez. Arkadaşınızın merakı güzel bir şey ama ilim beraberinde tevazu getirmelidir.
Buharî'nin Sahih isimli kitabı Kur'an gibi değildir elbette ama sıradan bir kitap da değildir. İçinde zayıf hadis bulunmadığına inanılmaktadır. Zayıf hadis bulunduğu iddiası ileri sürülebilecek bir iki tartışmalı hadis bulunabilir ki bu da 'Buharî'de zayıf hadis vardır' sözünü doğrulayacak nitelikte değildir.
ahlak konusundaki diğer fetvalar
Bunu kul hakkı noktasında görmekten çok ahlak zafiyeti noktasında görmek sonucu bulmak bakımından daha isabetli olur. İstiğfar etmeniz yeterli olur.
Elbette Müslümanlık güzel ahlâkın kaynağıdır. Güzel ahlâk imanla bağlantılıdır. Ahlâk sorunu olanın iyi Müslüman olduğu hiçbir şekilde iddia edilemez. Rabbimiz bize bir din gönderdi. Bu dinin esaslarından biri ahlâktır. Namaz ağırlığında olmasa da dinin muhtevasında ahlâk vardır. Ne yazık ki dinimiz konusunda gevşedikçe ahlâk her şeyden önce zarar gören din başlıklarından olmaktadır. Neden böyle oluyor sorusuna gelince şunu söyleriz: Allah Teâlâ her şeyi kader ile yarattı. Ahlâk da o kaderin içindedir. Ahlâklı olun buyururken ahlâklı olmanın sebeplerini de yarattı. O sebepleri elde etmedikçe hiçbir insan sadece istedi diye ahlâklı olamaz. Kur'an terbiyesi almış olmak, ahlâklı bir çevrede yaşamak, kötülüklerle mücadele azmi taşımak, sabrı kuşanmak ve istiğfar eden mü'min olmak gibi pek çok sebep ihmal edildikçe ahlâktan doğal olarak uzaklaşılmış olur. En önemli sebeplerden biri de dünyayı ebedi zannetmektir. Ahiret hesabı ertelendikçe ahlâk sıcaktaki buz gibi erimeye mahkûm olur ne yazık ki.
“Gizlice” sözcüğünün girdiği yer için iki tespit yapmamız gerekir: a- Ahlâkî ve vicdanî boyutu olarak bu bir bereket dışı kalmaktır. Bir evin içinde “baba” gibi birine karşı bir kızın “gizlisi” ancak kadınlık/kişilik itibariyle mahrem addedilen noktalar olmalıdır. Bilhassa bizim örfümüzün bu husustaki hassasiyeti bunu gerektirir. b- Yapılan işin caiz olup olmamasına gelince: Baliğa ve reşide bir kız da, babası gibi hürdür; sadece evliliği konusunda babasının velayet imzası vardır. Onun dışında mal edinme, kullanma, tasarrufta bulunma konusunda serbesttir. Bu açıdan tercüme yapması, eğer o iş helal bir iş ise, anne ve babasına karşı sorumluluklarını aksatmasına neden olmuyorsa yapabilir.
Önce kendi dinine ve insanlığına verdiği zararı düşünmelisin. Sana zararı kesindir. Diğer zarar ise muhtemeldir.
“Terk edilmiş” bir binadan aldıkların için hırsız sayılmazsın. Ahlaken uygun olmayanı yapmış durumdasın. Tevbe etmen yeterlidir. Geri vermen de gerekmez. Yalan da söyleme ve kurtul.
Din ve iffet daha önemli. Ahlâk daha önemli. İnsanlık daha önemli. Mürüvvet daha önemli.