Fetva Meclisi

Hadis Peygamber aleyhisselamın sözlerine ve davranışlarına verilen isimdir. Bir söz için mesela ‘hadistir’ deniyorsa ‘bu Peygamber aleyhisselama aittir’ denmiş olmaktadır. Bu sözler bize daha sonra derlenerek ulaştırıldı. Bu derlemede birinci ağız sahabilerdir. Ve onlardan duyanlar, duyanlardan duyanlar şeklinde bize kadar ulaşmıştır. Genelde de beş altı ağızdan sonrası kitaplara işlenmiştir. Birinci ağız olan sahabiler konusunda bir tereddüt yoktur ama sonraki ağızların ne kadar ve nasıl duyup anladıkları konusu âlimlerin ele aldığı bir mesele olmuştur. İkinci, üçüncü ve sonraki ağızların duyduklarını anlama ve aktarma becerileri, aktarmaya ehil olup olmadıkları gibi başlıklar üzerinden yapılan incelemelerin sonuçlarına göre bize ulaşan hadisler için Peygamber aleyhisselama ait olup olmaması ile alakalı güven derecesine göre bir sıralama yapılmıştır. Elbette bu sıralamayı yapanlar ömürlerini bu işe feda etmiş ihlas ve gayretleri ümmetin içinde bilinen kimseler tarafından gerçekleştirilmiştir. Ve bu sıralama hicretin ikinci asrında başlamış dört, beşinci asra kadar hemen hemen bitirilmiştir. Bunun etrafında ULUMULHADİS adı verilen bir ilim dalı oluşmuştur. Âlimler Peygamber aleyhisselama ait olduğu konusunda tereddüt olmayan hadise SAHİH HADİS demişlerdir. Ondan biraz aşağıda olan ama yine güvenle alınan hadise de HASEN HADİS demişlerdir. Sahih ve hasen olmayan yani Peygamber aleyhisselama ait olması tartışılabilen hadislere de ZAYIF HADİS demişlerdir. Bu noktada zayıf hadisle ilgili olarak şu tespitleri öne çıkarabiliriz: Bir hadis için zayıftır denmesi âlimlerin genel kanaati üzerine kullanılmıştır. O hadisin Peygamber aleyhisselama ait olma ihtimali tamamen kalkmış sayılmaz. Âlimler bir hadis için zayıf derken onu bize aktaranlar üzerinde çalışıp bu karara vardıkları gibi hadis diye önümüze gelen metnin içeriği üzerinden de çalışma yürütmüşlerdir. Zayıf hadis de kendi içinde az zayıf çok zayıf denebilecek farklılıklar gösterebilir. Bazı hadisler birden çok ağız tarafından duyulup nakledilmiştir. Bu nakledenlerden birinin naklettiği zayıf görülmüş, bir başkasının naklettiği mesela hasen görülmüş olabilir. Bu da bazı zayıf hadislerin zayıf olmayan aktarımları ile güçlendirilmesi şeklinde normal hadis gibi değerlendirildiği de olmuştur. Bazı hadisler teknik olarak zayıf kabul edildiği halde alimler ilk asırlardan itibaren o hadisleri kullanmışlardır. Adeta ümmete mal olmuş sözler niteliğini kazanmış bu sözler de özellikle usulufıkıh ve fıkıh alanında kullanılabilmiştir. Zayıf hadisler itikat konularında ve gayba ait meselelerde birinci dereceden kaynak olarak gösterilemez. Diğer konularda mesela ahlâk konularında zayıf hadisler kullanılmıştır. Aynı şekilde amellerin faziletlerini izah alanında da zayıf hadis kullanılmıştır. Bu adeta âlimler arasında genel bir teamüldür. Çünkü bu hadisler ‘olmayanın uydurulması’ değildir. Problem Peygamber aleyhisselama aitliğinin tartışılabilir olmasındadır. Günümüzde zayıf hadis bir problem olmaktan çıkmış gibidir. Zira hadislerin tamamı sahih, hasen, zayıf olarak tasnif edilmiş ve ‘acaba?’ sorusuna gerek kalmamıştır. Zayıf hadisler belli kitaplarda toplanmıştır. Sahih hadislerle karışık telif edilmiş kaynaklarda da en azından dip not şeklinde zayıf olduğu uyarısı yapılmıştır. Zayıf hadisle bağlantılı gibi duran bir başlık da MEVZU HADİS konusudur. Mevzu hadis Peygamber aleyhisselamın ağzından uydurulmuş yalan söz demektir. Asla zayıf hadisle bir ilgisi yoktur. Mevzu hadislerin kullanılması haramdır. Bilerek kullanan da kebair günahlardan birini işlemiş sayılır. Zira böyle bir kullanım bile bile dine ilave yapmaktır ki bu bir din cinayetidir.

Selamünaleyküm. Haşr Suresinin son üç âyetini sabah ve akşam okumaya dair hadislerin hiç biri SAHİH Hadis değildir. Bu konudaki hadisleri, hadis âlimleri zayıf hadisler arasında zikretmişlerdir. Şu var ki, bu tür konularda zayıf hadisle de amel edilebileceği hükmü, ulema nezdinde muteber bir görüş olarak kaydedilmiştir. Dolayısıyla bu konudaki hadisler sahih değilse de mevzu da değildir. Okunmasında ecir olacağını teyit etmek gerekir. Fakat farz bir ibadet düzeyine taşınması da doğur olmaz.

Aleykümselam. Bu hadisi şerif sahih bir hadistir. Hadisin ana fikri, MÜSLÜMAN'IN, MÜSLÜMAN OLMAYANDAN HER KONUDA FARKLI OLMASI ilkesidir. Müslüman olmak sadece namaz kılmak veya belli şeylere inanmakla sınırlandırılmayacak kadar büyük bir dönüşümdür. Müslüman insan bu gerçek üzerine kurulu bir hayat yaşamalıdır. Tekit edilen husus budur. Hadisin pratiği üzerine ise şunları söyleyebiliriz: - Müslüman'ın iman esaslarını etkileyecek şekilde bir benzeşme getiren her söz, tutum ve davranış reddedilmiştir. Böyle bir netice iman açısından tehlikeli sonuçlar doğurur. - Günlük hayata dair, insanı ilişkileri düzenleyen mesela ekmek tüketimi, ayakkabı giyimi türünden şeylerde bir benzeşme yasağı yoktur. - Diğer din mensuplarının veya dinden uzak kesimlerin kendileri açısından bir din gibi geliştirdikleri davranışları, sözleri ve uygulamaları da yasaklanan bölüme girer. Bir yılbaşı mantığı bunun örneği olarak görülebilir. Bunun haricindeki konularda stratejik düşünmek gerekir. Bir cep telefonu kullanımı buna dahil değildir ama yeri gelir filan türden telefon Müslümanlar tarafından şöyle bir simgeyi çağrıştırdığı için sakıncalı tutulabilir. Allah'a emanet olunuz.

Selamünaleyküm. Ahlaken sormadan yapmanız uygun olmaz.

Selamünaleyküm.Zayıf hadisleri MEVZU gibi göremeyiz. Akide ve hüküm gerektiren konularda onlarla amel etmeyiz, o kadar.

Selamünaleyküm. Sahih hadis bulunduğu hâlde, Ebu Hanife rahmetullahi aleyhin amel etmediği tek bir mesele yoktur ki? Bunu nereden çıkardınız. Sahih hadisin karşısında ya bir başka sahih hadis daha vardır ya da âyet vardır. Mesele sizin zannettiğiniz gibi değildir.

Selamünaleyküm. Babanızın bürosunda çalışabilirsiniz. Ondan alacağınız parayla umreye de gidebilirsiniz. Direk haram olmayan ama haram şüphesi olan bir mal vardır ortada, buna göre hareket edersiniz.

Selamünaleyküm. İslam'ı öğrendiğinizi, bildiğinizi söylüyorsunuz ama 'ayak kayması' diye bir tehlikenin bulunduğunu bilmemişsiniz! Müminler, ayak kaymasından şiddetle kaçınırlar ve çok dua ederler. Siz, bile bile bir edebiyatın ardına takılmışsınız. Kendinize gelmeniz gerekiyor.

Selamünaleyküm. İnsanların sıradan güvenli görmeniz doğru değildir. Belli bir eleme ölçünüz olmalıdır. Her sözü dinlemek ve konuşmak da doğru değildir. Muhakkak filtrelenmiş sözler dinleyip konuşmak gerekir.

Selamünaleyküm. Tecvid, Kuran’a mahsustur. Diğer Arapça metinlerin tecvidli olması gerekmez.

Selamünaleyküm. Seçici olmamız gereken alanlardan biri de et ile alakalı durumdur. Haram helal hassasiyeti olmayan kasaptan et tüketmeyeceğiz. Lokantaları bu mantıkla değerlendireceğiz. En azından kalbimizin rahat etmediği durumlarda etli yemek yemeyeceğiz. Aynı hassasiyetimiz tavuk tüketimi için de geçerli olacaktır.

Selamünaleyküm. Tam bir imtihan durumundasınız. Bence, burada eşinizle ilişkinizin bozulması sizin anlattığınız çocuk konusundan daha önemlidir. Öncelikli konunuz, eşinizle aranızın açılmasına sebep olmamasıdır zannederim. Bu noktaya dikkat edin, şeytan sizi tahrip etmesin. Mevcut eşinizin geliştirdiği çarenin din açısından bir sakıncası yoktur. Bir süre sonra çocuk biraz daha rahatlayabilir, o takdirde de başka çözüm üretebilirsiniz. Benim şahsi kanaatim, bu meselede sorunsuz bir çözüm neredeyse olmayacağı şeklindedir. Muhakkak sabretmelisiniz. Sizin için de eşiniz için de ağır bir imtihan bu. Dediğim gibi, önce eşler olarak kendinizi düşünün, sonra da çocukları düşünün. Size dua ederiz.