Fetva Meclisi

Hak ihlalinin kul hakkından başka boyutu yoksa yani sadece kulla alakalı ise ihlal bu durumda sahibinin verdiği helallik ahirette kurtuluştur biiznillah. Yeter ki helallik talebi ve tahsili hileli bir yol ile olmuş olmasın.

Selamünaleyküm. Elbette, helallik istemelidir. Maddi bir konu ise onu iade etmelidir. Manevi bir hak ise ihlal ettiği konu için de helallik istemelidir.

Önemli olan hak sahibinin helal etmesidir. O sağlanıyorsa mesele yoktur.

Selamünaleyküm. Özel sıkıntı veren bir hak ihlali olmadıkça genel helallikler yeterli olabilir.

Selamünaleyküm. İki türlü helallik gerekir. Birincisi, açık bir zulüm işlenmişse onun için olur. İkincisi de, genel arkadaşlık, komşuluk şartlarından kaynaklanan helalliktir. İkincisi için bir ayrıntı belirtmek gerekmeyebilir.

Selamünaleyküm. Tevbe, Allah'a karşı işlenen bir suçun affı içindir. Gıybet kul hakkıdır. Sahibinden helallık alınmalıdır.

Bir tacirin, ay sonu kâr ve zararını hesaplaması ne ise müminin nefis muhasebesi de odur. Önce din nedir, onu öğrenir mümin. Ardından da mesela bir hafta boyunca yaptığı ve yapmadığı işlerden dine ne kadar uygun yaşadığını hesap eder. Ortaya çıkan sonuç da onun çalışma programını oluşturur. Gerekiyorsa da bir ehlinden bu hususta destek alır. Nefis muhasebesinin özeti budur.

Harama yardım eden haram işlemiş olur. Mekruha yardım eden de mekruh işlemiş olur. Mezar yaptırmanın ise haram olan yönü vardır, mekruh olan yönü vardır. Mubah olan yönü vardır. Bu nedenle mezar yapan usta ile alakalı tek hükümden söz edemeyiz. Yaptığına göre hükmü de farklı olur.

İbadetlerde birilerine göre ibadet yapmak olmaz. Eğer Sünnet'te bir aslı varsa yapılır, değilse ibadete ilave ve eksiltme yapamayız. Namazdan çıkmak için telaffuz edilen selamla alakalı şu ayrıntıları zikredebiliriz: a- 'es-Selamü aleyküm' demek namazdan çıkmak için yeterlidir. b- 'es-Selamü aleyküm ve Rahmetullah' demek en iyisidir. c- 'es-Selamü aleyküm ve Rahmetullahi ve Berekatüh' demek konusunda farklı görüşler vardır. Buna göre B şıkkı ile yetinmek evla olmaktadır.

Kur'an bize Allah'tan sabır istemeyi öğretmektedir. Allah'tan en çok istenecek şeylerden biri sabırdır. Hadislerde de bunun onlarca örneği vardır. Sabır istemek ne bela istemektir ne de tembelliği kılıflandırmaktır. Sabır, gelen sıkıntılara karşı Allah'ın yardım etmesi için sebep olan dayanma gücünü istemektir. Böylece kul, içinde bulunduğu imtihanda Allah'ın rızasını ve yardımını kazanmış olur.

Bayanların gözlerine sürme çekmeleri hadislerde tavsiye edilmiştir. Bu bayanlar için bir ziynettir. Bayanların ziynetlerini ancak eşlerine karşı kullanmaları ve bayan bayana kullanmaları mümkündür. Sokakta teşhire neden olacak bir sürme hadislerde geçen sürme bile olsa caiz olmaz. Bugün kullanılanlar için de bu kural aynen geçerlidir.

Erkeklerin kollarının açık olmasında bir haramlık yoktur. Bunu ecdat terbiyesinin bir gereği olarak görüp 'uzun kollu giyinmek' şeklinde yorumlayan bir anlayış vardır. Bunu da makul bir anlayış olarak görmeliyiz. Zira bilhassa gençlerin kıyafetleri tamamen ölçüsüz duruma gelmiş ve önü alınamaz bir boşluğa doğru sürüklenmiştir. Bu arada temas edilmesi gereken iki husus vardır. Birincisi, namazda ne kadar örtülmüş olunursa namazın o kadar faziletli olacağı ama kısa kolun namazın kabulüne engel olmayacağıdır. İkincisi de, koltuk altlarının görüleceği ya da başkalarının gözünde müstehcenlik olabilecek görüntülere sebep olmayı da ahlakımız açısından sakıncalı buluruz.