Fetva Meclisi
Soru
Bir kişi “Allah'ı çokca tesbih edin” gibi ayetlerden yola çıkarak, kendisine virdler oluşturabilir mi? Mesela: "her gün teheccüd namazımdan sonra 1000 kez "Allah" diyeceğim" gibi. Yoksa tesbih, zikir gibi hususlarda hadislerle amel etmemiz mi gerekmektedir, bunun dışına çıkmak bid'at midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Tesbih namazı ile alakalı söz vardır, hadislerde geçmektedir. Tesbih namazı hakkında Ahmed bin Hanbel'den zayıf hadis ikazı varsa da ulemanın büyük bölümü, bu namazı önemli kazanç yollarından biri olarak görmüşlerdir. Mü'min, 'hayatında bir kere de olsa kılmalıdır bu namazı.'Tesbih de sadece ilk bölümde verdiğiniz kadardır, ilavesi yoktur.
Selamünaleyküm. 1- Tespih bir alet olarak kullanıldığı için ibadetin kendisi ile alakalı değildir, kullanılabilir. 2- Duadan sonra ellerin yüze sürülmesi hususunda zayıf da olsa hadisler vardır. Dolayısıyla bu şeklide amel edilmesi bid'at değildir. 3- Normal durumlarda aşure yenmesinin hiçbir sakıncası yoktur. Bir ibadet muamelesi görmesi bid'attir. Allah rızası için aşure dağitilması, sevap için aşure yenmesi çirkindir. 4- İnsanı namaz esnasında meşgul eden her şey mekruhtur. Ayna da meşgul edici olduğu için mekruh olur.
Selamünaleyküm. Namazlardan sonraki tesbihatın, farzın hemen akabinden yapılması esas olandır. Nafile kıldıktan sonraya ertelenmesinde ise bid'at olmayı gerektirecek bir durum olmayacağını düşünürüz. Farzın selamı akabindeki istiğfar da aynı şekilde farz namazlar için zikredilmektedir. Onun da nafilelerin ardından tekrarında en azından zikir olması açısından sakınca olmaz.
Ebu Davud (Tatavvu' 303/1294) ve Tirmizî'nin (Vitr,19/482) rivayet ettiği bir hadiste Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem efendimizin Tesbih Namazı'nı tavsiye ettiği sabittir. Ancak söz konusu hadisler hadis ehli tarafından Buhari ve Müslim hadisleri gibi sahih kabul edilmediğinden bu namaz müekked sünnetler arasında zikredilmemiş bilakis müstehablar arasında zikredilmiştir. Ama kesinlikle bid'at değildir. Mevcut camilerde topluca kılınan şekli ise bid'attir. Kural olarak şunu bilmek gerekir: Bir bid'at ihtiva etmedikçe nafilelerde uygulama geniş tutulur; mümkün oldukça yapılması tavsiye edilir, yapmayan ise kınanmaz. Ancak bid'atin karıştığı bir işte hayır yoktur. Allah Teala'dan sünnete uygun bir hayatı bize kolaylaştırmasını dileriz.
Selamünaleyküm. Tesbih namazının sayma zorluğu bulunduğu gerçektir. Eğer bu zorluğa katlanılmayacaksa neresinden sevap kazanılacak, o namazın ana özelliği, bütün benliğinle tesbihe dalmaktır. Onun için de işçi tutunca ne değeri kalacak? İbadetlere daha ciddi bakmak gerekir. Allah yardımcımız olsun.
Selamünaleyküm. Hiç bir bid'atte hayır yoktur; hayır olduğu gibi Sünnet'tedir.Ancak, mümin iki risk arasında kaldığında hafif olan riski tercih eder. Bu bir fıkıh kaidesidir. İnsanlara tebliğ yollarını tıkatacaksa öyle bir toplantıya katılmak hafif olan riski tercih etmektir. Gidip orada asıl işin dünyada iken Kur'an'la amel etmek olduğunu anlatacaksak, gidebiliriz. O tip toplantılarda mü'min şahsiyetimizin erimemesine dikkat etmeliyiz.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Aleykümselam. Sizin bir itirazınız olmadı ise bunu kabullendiniz demektir. Kabullendiğinizde de ortada sorun olmaz.
Selamünaleyküm. Siz meseleye kendi penceresinden bakan birinin kitabını aldığınız için size ilmihal kitaplarının delilsiz olduğunu hissettirmiş. Aslı ise böyle değildir. Şunu bilmenizde yarar var: İlim, belli bir alt yapı olmadıktan sonra elde edilemez. Elde edildiği zannı ile vakit kaybettirebilir de. Piyasada yaygın olarak bulunun Vehbe Zühaylî'nin İSLAM FIKHI ANSİKLOPEDİSİ en geniş şekilde delillerin bulunabileceği bir kaynaktır. Müracaat edebilirsiniz.
Aleykümselam. Namazda hadislerde geçen dışındaki duaların Arapça olarak yapılması dışındaki dualar namaz açısından caiz olmaz.
Aleykümselam. Devletin belirlediği ve zulüm olmayan kurallara uymamak ahlâk açısından uygun olmayabilir ama sözünü ettiğiniz şekilde insanların zarar görmeyeceği bir ticareti yapmak, o ticaretten elde edilen gelirin haram olmasını gerektirmez.
Aleykümselam. Bir kere şu andaki namazlarınızı ihmal etmeme ciddiyetiniz güzel, bunu sakın bozmayın.İkinci olarak da teheccüd yerine kaza namazı kılın. O vakti kazalarla geçirin. Biliyorsunuz sadece farzları ve vitri kaza edeceksiniz.Üçüncü olarak da program sürdürmekte zorlanıyorsanız şöyle yapın: Programsı olarak kılabildiğiniz kadar kılın. Ara sıra da olsa kaza borcunuzu unutmayın. Elinizdeki borç cetvelini de kaybetmeyin. Kıldıkça ondan düşün. Gerekiyorsa bir süre kaza kılmayın ama sakın umudunuzu yitirmeyin. Onun kazası olmaz dikkat edin.