Fetva Meclisi
Soru
Markette görevli arkadaşımıza indirimli, aktüel ürün ayırtmak caiz mi? Sonuçta erken saatte aynı üründen almak için markete giden insanlar da olacaktır.
Cevap
Benzer fetvalar
Farklı müşterilere farklı fiyatla mal satmakta sakınca yoktur. Yalanda sakınca vardır.
Sizin yaptığınız iş bir lokanta işletmek gibi değildir. Kimin oruç yediğini kimin yemediğini tespit edemezsiniz. Siz gün içinde de kuryelik yapabilirsiniz. İnşaallah bir sakıncası olmaz.
Bir şirketin başka yerindeki kazancında haram olması o şirkette çalışmayı haramlaştırmaz. Sizin çalıştığınız bölümde haram varsa o zaman haram olur diyebiliriz.
Selamünaleyküm. Bir fıkıh ilkesi olarak bunun sakıncası olmayabilir ama strateji açısından doğru olmayacağını düşünüyorum. Çünkü sözünü ettiğiniz mekânlar bizi, bize ait olmayan noktalara sevk etmektedir.
Aleykümselam. Bile bile harama alet olunmaz ama sizin kimin neyi neden aldığını bilmeniz ve karar vermeniz de mümkün değildir. Yasaktır, satamazsınız diyemeyiz.
Mümin haram işlemez. Mümin işlemeyeceği haramı işleyene yardımcı olmaz. Mümin haramın işleneceği yerde ekonomik menfaatini düşünmez/düşünemez.
Fıkıh konusundaki diğer fetvalar
Bulunduğunuz yerde ve devam ettiğiniz kurumda dininiz ve ahlakınız açısından bir risk oluşmuyorsa bu yaptığınızda fıkha aykırı bir durum yoktur. Zira yasak olan, bayanın seferîlik mesafesinden uzun bir yere tek başına mahremi yanında olmadan gitmesidir. Şehirde mahremi yanında olmadan yaşaması bu yasağa dâhil değildir.
Hayvanların bu tür kalıntıları veya atıkları insan gıdası, hayvan yemi gibi farklı alanlarda kullanılabilmektedir. Yakılmış hâliyle kemikten hayvan kömürü üretilebilmektedir. Kıldan çok farklı ürünler geliştirilebilmektedir. Gübre yapılmaktadır. Jelatin, sabun, boya, fırça gibi farklı ürünler çıkarılabilmektedir. Bunlarla ilgili fıkhî hükümleri şöyle derleyebiliriz: • Hayvan canlı iken ondan koparılan kanın hareket ettiği noktalar yani o organın canlılığını kanın sağladığı noktalar necistir. Sadece saç (kıl), yün, kanat bu kuralın dışında kalır. Bunlar hayvandan canlı iken de alınsa necis değildir. • Kesilmeden ölmüş hayvanın tabaklanmış derisi hariç tamamı necistir. • Besmele ile kesilmiş bir hayvanın dış atıklarında temiz olmak açısından bir sorun yoktur, her bir parçası işe yaradığı kadarı ile kullanılabilir. Düne kadar insanlık mesela tırnakları yiyecek olarak kullanamıyordu da bugün bir şekilde kullanıyorsa bunda fıkıh olarak sorun olmaz. • Hayvan kemiğinin kömürleştirilmiş şekli de sonuç olarak tam bir dönüşüm gördüğü için yeni şekliyle kullanılabilir durumdadır. • Hayvanlardan artan şeylerden gübre yapılması durumunda insan sağlığı açısından uzun vadede bile bir sakınca oluşmuyorsa o tür bir kullanımın da sakıncası yoktur. • Bu tür atıklardan hayvan yemi yapılması durumunda da tıbben sakınca olup olmadığını bilmemiz gerekir, sakıncası olmayan yemler kullanılabilir. • Hayvan yemlerine gıda katkısı olarak karıştırılan kan necis olduğu için yemi de necis duruma geçirir.
Fukaha namaz kılarken parmak çıtlatmayı mekruh görmüştür. Bir işin namazda mekruh olması namazı bozmadığını ama sevabını azaltabileceğini gösterir.
Okumak için evde bulundurulan kitapları kastediyorsanız onların zekâtı yoktur. Satış için bulundurulanları kastediyorsanız normal ticari malların zekâtı gibi % 2,5 zekâtı verilir.
Fıkıh ilminin tarif ettiği yemin bu olmasa da böyle bir yemin yapılabilir. En azından bu, mümince verilmiş bir söz niteliğindedir.
Bu saydıkların bir hoca ile okunmadıkça bilgi birikimi bile oluşturmayabilir kaldı ki yan etkisi de söz konusu olur. Tefsir olarak size Mahmut Toptaş hocanın ŞİFA TEFSİRİ yeterli olur. Allah yardımcınız olsun.