Fetva Meclisi
Soru
Hocam îne satışı nedir açıklayabilir misiniz? Ayrıca buna bir örnek verebilir misiniz?
Cevap
Benzer fetvalar
Taksitle satış yapmak caizdir. Müşteriye peşin ve taksitli olmak üzere iki fiyat verilir. Müşteri taksitli olanı tercih eder ve satış rakamı taksit şartlarına göre belirlenir. Mesela peşin bin, taksitli iki bin denebilir. Bu iki binde ittifak edilirse bu satışta sıkıntı yoktur. Sonra da kaç taksitte ve hangi tarihlerde ödeneceği konuşulur veya önceden taksit ayrıntıları konuşulur. Bu alışverişten sonra şu veya bu sebeple taksitlerden birine fark getirilirse bu faizdir. Aynı şekilde ödemelerden birindeki gecikme nedeniyle fark alınırsa bu da faizdir.
İki durum var: a- A kişisi B kişisini malını satması için vekil tutuyor. B kişisi kaça satarsa satsın para A’nındır. Onun alması caiz olmaz. b- A kişisi B kişisine malını gösteriyor. Bunu iki liradan bana getir diye satması için yetkilendiriyor. Gerisini serbest bırakıyor. B kişisi kaça satarsa satsın, A’nın iki lirasını verir, gerisi onun olur.
Bir alım satımın caiz olması için gerekli şartlardan biri de, satılan şeyin fiyatının belli olmasıdır. Satımı yapıp ödemeyi ileride belirleme anlamındaki satışlar caiz değildir. Böyle bir işlem faiz değildir. Ticarette yasak olan sadece faiz değildir. Buradaki sakınca belli olmayan fiyatın ileride sıkıntı oluşturmasındandır.
Pazarlık yapılırken taksitle ve daha yüksek fiyata geri alma şartı konması durumunda o alışveriş caiz olmaz. Bunun bir benzeri olan taksitle satıp peşin fiyatı ile aynı kişiye satmak da caiz değildir. Her iki durumda da faize kılıf uydurmak vardır.
İçeri giren müşteri 'bu mağazada indirim var' diye bilerek girer de siz onun dalgınlığından istifade ederek ona pahalı satarsanız bu kazanca hile karışmış olur. Hileli kazanç da helal olmaz. Müşterinin öyle bir beklentisi yok ve siz pazarlık edene böyle bir indirim yapıyor iseniz bunun için haram diyemeyiz ama mü'min her durumda ilkeli olmalı dememiz gerekiyor.
Bu bir faiz işlemidir. Verdiğiniz paranın kâr ederse kârını alacaksınız, zarar ederse zararına razı olacaksınız. Böyle yaparsanız ticaret olur. Kârınızı sabitleyince de faiz olur. Faiz haramdır.
alışveriş konusundaki diğer fetvalar
Böyle bir ticaret mümkündür, caizdir. Piyasada bulunan bir malın siparişini kabul ediyorsunuz, teslimi mümkün olanı sipariş alıyorsunuz. Sakıncası olmayacağını söyleyebiliriz.
Kredi kartı bankada mevcut bir parayı kullanma amacı ile bulunduruluyorsa bunda sakınca olmaz. Bankaya borçlanmak ve bankanın faiz talep etmesi şeklinde sonuçlanan kartlarda ise faiz söz konusu olduğu için caizlik yoktur. Bankanın verdiği kart için başta bir hizmet bedeli istemesinde ise sakınca olmaz.
Fazla alsalardı gidip istemen nasıl hakkın idi ise eksik almalarına karşı senin eksiği götürüp tamamlaman da onların hakkıdır. Mü'min kendisi için razı olmayacağına diğer mü'min kardeşi için de razı olmaz.
İnternetten vasıfları gösterilen bir şeyi satın almak caizdir. Gönderilen şey tespit ettiğimizden farklı gelirse geri göndermemiz veya aradaki farkı talep etmemiz caizdir.
Tam anlamı ile “çıplaklık” denecek bir ürünü satmanın harama destek olmak olacağını bilmemiz gerekir. Bu bir gevşeme ve tavizdir. Herkes işlediği haram kadar, harama destek olduğu kadar mesul olacaktır şüphesiz. Yalnız şunu tespit etmemiz gerekir: Çıplaklık için kullanılabileceği gibi normal bir giyim olarak da kullanılabilecek bir kıyafet için bu kural geçerli olmaz. Allah Teâlâ işinize kolaylık versin, rızkınızı helalden kazanmaya sizi muvaffak kılsın.
Bu kartı size hak ettiğiniz şartlarda verdi ise onunla alışveriş yapmanızda sakınca olmaz ama siz hak etmediğiniz bir şeyi hileli bir şekilde almış olsaydınız o size helal olmazdı.