Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben Instagram üzerinden ticaret yapıyorum. Ürünleri azar azar alma imkânım oluyor. Bu yüzden bir dükkân ile toptan fiyatına ama ücret ödemeden veya biraz ücret ödeyip anlaşmak istiyorum. Soran olursa elimde o üründen ya da bedeninden olduğunu ifade etsem sonra da o anlaştığım dükkândan temin edip müşteriye teslim etsem caiz olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Mesela yüz liralık alışverişlerini siz ödeyip onlardan yüz lira artı bir rakam alıyorsanız bu bir faizdir, yapılması da caiz olmaz. Şöyle yaparsanız caiz olur: Siz onların alacakları şeyi orada kendiniz için satın alın. Sonra da onlara dilediğiniz fiyattan satın. Ama bunu gizli yapmayın.
Günah ortamlarına götürmüyorsa ve kanuna aykırı da bir iş yapmıyorsa sakıncası olmaz.
Senin tarif ettiğin sistemde, mal mevcut; mal sana ait (mülkiyet sende); malı görme imkânın var; malı istersen sen de alıp kullanabilirsin; malı yurt dışına kendi namına gönderiyorsun; satış sonrası müşteriye ulaşım garantisi senin üzerinden sağlanıyor. Bu durumda artık “malı satmadan önce mülkiyetin altında bulundurman” ve “alıcıya teslim sorumluluğunu üstlenmen” şartları gerçekleşmiş oluyor. Bu modelle yapılan ticarette bir sakınca yoktur. Çünkü bu, artık “sahipsiz malın satışı” değil, “mevcut ve bilinen bir malın ticareti” olur. Amazon’la çalışmak fıkhen mutlak/kesin haram olmamakla birlikte ahlâken ve ümmet vicdanı açısından şu anda sakınılması gereken bir yoldur. Alternatife yönelmek hem rızayı ilahîyi hem ümmetin duasını kazanmak demektir. Bu bir “pazarlama” değil, bu çağın cihadıdır kardeşim. Allah’ın rızasının olmadığı bir ticaretten kazandığın para, Filistinli bir yetimin duasına bedel olabilir mi?
Aleykümselam. Bunu bir kâr/zarar ortaklığı şeklinde yaptıkça sakıncası olmaz. Altın sizden çalıştırmak ondan gibi bir uygulama olabilir.
Farklı müşterilere farklı fiyatla mal satmakta sakınca yoktur. Yalanda sakınca vardır.
Pazarlık yapılırken taksitle ve daha yüksek fiyata geri alma şartı konması durumunda o alışveriş caiz olmaz. Bunun bir benzeri olan taksitle satıp peşin fiyatı ile aynı kişiye satmak da caiz değildir. Her iki durumda da faize kılıf uydurmak vardır.
alışveriş konusundaki diğer fetvalar
Kredi kartı bankada mevcut bir parayı kullanma amacı ile bulunduruluyorsa bunda sakınca olmaz. Bankaya borçlanmak ve bankanın faiz talep etmesi şeklinde sonuçlanan kartlarda ise faiz söz konusu olduğu için caizlik yoktur. Bankanın verdiği kart için başta bir hizmet bedeli istemesinde ise sakınca olmaz.
Fazla alsalardı gidip istemen nasıl hakkın idi ise eksik almalarına karşı senin eksiği götürüp tamamlaman da onların hakkıdır. Mü'min kendisi için razı olmayacağına diğer mü'min kardeşi için de razı olmaz.
İnternetten vasıfları gösterilen bir şeyi satın almak caizdir. Gönderilen şey tespit ettiğimizden farklı gelirse geri göndermemiz veya aradaki farkı talep etmemiz caizdir.
Tam anlamı ile “çıplaklık” denecek bir ürünü satmanın harama destek olmak olacağını bilmemiz gerekir. Bu bir gevşeme ve tavizdir. Herkes işlediği haram kadar, harama destek olduğu kadar mesul olacaktır şüphesiz. Yalnız şunu tespit etmemiz gerekir: Çıplaklık için kullanılabileceği gibi normal bir giyim olarak da kullanılabilecek bir kıyafet için bu kural geçerli olmaz. Allah Teâlâ işinize kolaylık versin, rızkınızı helalden kazanmaya sizi muvaffak kılsın.
Bu kartı size hak ettiğiniz şartlarda verdi ise onunla alışveriş yapmanızda sakınca olmaz ama siz hak etmediğiniz bir şeyi hileli bir şekilde almış olsaydınız o size helal olmazdı.
ÎNE satışı (bir kimsenin bir malı belli bir fiyat karşılığında vadeli olarak satıp aynı malı peşin parayla sattığı fiyattan daha ucuza geri satın alması), nakit ihtiyacını karşılamak için ticaret kılıflı faiz alışverişinin adıdır. Şöyle ki: A kişisinin bin liraya ihtiyacı vardır. B kişisine bir malı iki bin liraya taksitle satıyor. Aynı anda o malı bin liraya nakit olarak ondan geri satın alıyor. Aradaki bin lira, kılıflandırılmış bir faizle elinde kalıyor. Bu haram işlerden biridir.