Fetva Meclisi

Sorunuzda müphemlik var, tam olarak anlaşılamıyor. Şu şekilde anladık: Birisi size evine gelmemenizi, gelip yerseniz yemeğini helal etmeyeceğini söylüyor. Siz de bir sebeple gidiyor ve yiyorsunuz. Eğer soru bu ise cevabımız şudur: Ortada helal etme/etmeme hakkı olan birisinin tehdidi varsa sizin o evde yemek yemeniz helal olmaz. Böyle hakkı olmayan birinin haram etmesinin de anlamı olmaz. Mesela evin sahibi olan kadın size bunu söylüyorsa durum başkadır, evin gelini size bunu söylüyorsa başkadır. Gelin o evde yemeği haram etme hakkına sahip değildir. Böyle anlayabilirsiniz. Öyle ya da böyle o durumdaki bir evde bulunmamak daha onurludur.

Bu yaptığınız yanlıştır. Size tahsis edilen vaktin yemeğini yemediğinizde orada bir hakkınız kalmaz. Vaktinde orada hazır olana yemek vermek gibi bir sözleşmedir yurdun yaptığı. Sizin vaktinde orada olmamanız hakkınızın kaybolması demektir. Sonradan aldığınız bir hak ihlalidir. Şirketse o yemeği yapan, aldığınız kadarını onlara iade etmeniz gerekir. Devlet kurumu ise o kadar parayı bir fakire sadaka verin.

Otelin size ikram ettiği şeyleri yemeyip eve çocuklarınıza götürmenizde sakınca olmaz. Siz, size ikram edilenleri yedikten sonra çocuklara da alırsanız otelden özel izin almanız gerekir. İzinsiz alırsanız bu bir kul hakkıdır. Size ikram edilende de ikramdan fazlasını almamış olmalısınız.

Soru şöyle anlaşılıyor: Fiş size günlük olarak veriyor. Ona göre de gideceğiniz lokanta veya otel lokantasına ödeme yapılıyor. Siz fiş size verildiği halde gitmediğinizde o hakkınız kaybolmuş olur. Başka bir gün fiş alamadığınız halde yemek hakkını kullanamazsınız. Çünkü size verilen fiş günlük geçerli idi.

Yetkili yöneticinizin size verdiği yetki ile böyle bir şey yapabilirsiniz, yemek paranızı da bundan çıkarabilirsiniz. Ancak yöneticinizden gizli yaptığınız takdirde o kazandığınız size helal olmaz.

Selamünaleyküm. Mesele sadece helal yemek yeme meselesi değildir. Kadın erkek karma bir ortam da sakıncalıdır. Bir başka sakınca da haram işlenen bir yerde sessiz bir mü'min tipinde bulunmak da doğru değlidir. Sizden iki kişi bulun onlarla samimeytinizi ilerletin.

Helal şeyleri helal bir yöntemle tarif ediyorsan bundan bir sakınca oluşmaz. • Yenmesi/içilmesi haram olan şeyleri tarif etme. • Mesela sol elle yenebileceğine dair bir hatayı gösterme. • İsraf olacak bir uygulama yapma. • Yalan ve hile yapma, doğru ve gerekli olanı göster. • Müslümanlara ait olmayan ve Müslümanları etkileyebilecek olan kültürleri övme. • Sana bağlı ortamda avret teşhiri gibi bir hata olmasın. Sakınca olmaz biiznillah, kazancın da helal olur.

Hibe olarak öyle bir paranın alınıp yerinde kullanılmasında sakınca olmaz.

Dinimiz her şeyi niyete bağlamıştır. Niyet ise kulun arzusunun Allah Teâlâ tarafından samimi bulunan şeklinin adıdır. Bizim adına niyet dememizin anlamı olmuyor, Allah “kulun niyeti” diye bir şeyi kabul ediyorsa o niyet muhteşemdir, olduğu gibi kazançtır. O niyet sayesinde kul, yatağında öldüğü hâlde şehitler gibi dirilebilir kıyamet gününde. Kul, malını helal yollarla kazanıyor, o maldaki Allah’ın hakkı olanı veriyor ve kazancını Allah’ın helal ettiği alanlarda tüketmeye niyetli bulunuyorsa biiznillah onun malı o öldükten sonra onun için hayır kapısı olur.

Mezar kazma işinden ücret almakta ve ücret vermekte sakınca olmaz. Elbette Allah rızası için yapılırsa daha iyi olur, sevap bir iş olur.

Yaşadığınız devletin meri kanunlarına göre bir hile ve yalan söz konusu değilse aldığınız helaldir.

Gizli saklı bir iş olmadıkça, devlet yöneticisinin ve onu temsil edenin bu tür müsamahaları normaldir. Bir hak ihlali olarak görülmez. Zira mesul kişi sorumluluğu altındaki işi icra etmekle mükelleftir. İcra edebileceğine inanarak belli müsamahalar gösterebilir. Eğer bir sorumluluk varsa o sorumluluk yetkiliye aittir.