Fetva Meclisi
Soru
Hocam bizim köyde mezarı köylü kazıp hazırlıyor. Mevta sahibi de bunlara ücret ödüyor. Alınan bu para caiz midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Cenaze yıkamaktan ücret almak caizdir. Mevlid ise bir ibadet olmadığı için üzerinden ücret almanın bir sakıncası yoktur. Size tavsiyem, cenaze yıkamaya devam edin; veremeyecek durumda olandan da ücret talep etmeyin, verirse de iade edin. Ama mevlitten uzak durmaya çalışın. Daha iyi bir durumda olursunuz. Allah sizi de bizi de rızasına muvaffak kılsın.
Harama yardım eden haram işlemiş olur. Mekruha yardım eden de mekruh işlemiş olur. Mezar yaptırmanın ise haram olan yönü vardır, mekruh olan yönü vardır. Mubah olan yönü vardır. Bu nedenle mezar yapan usta ile alakalı tek hükümden söz edemeyiz. Yaptığına göre hükmü de farklı olur.
Yasal bir uygulama gereği mezar açılabilir. Ortada bir hile ve aldatmaca yoksa inşaallah sakınca yoktur.
Kur'an okutmayı becerebilecek birinin ücret alması şu şekildedir: Eğer bulunduğu yerde ondan başka Kur'an öğretebilecek kimse yoksa ücret talep etmeden okutması ona farzdır; verilirse alabilir. Eğer ondan başka da Kur'an okutabilecek kimseler varsa ücret talep etmesinde bir sakınca yoktur. Ne var ki Kur'an'ımıza bu gözle bakmamalıyız. Kur'an öğrenenlere ücret vermek gerekirken bizim ücret talep etmemiz, neyin ne olduğunu bilmediğimizden kaynaklanır.
Meri hukuka göre sakıncalı olmayan bir iş için aldığınız ücretten sakınca oluşmaz.
Aleykümselam. Hakkını vererek çalışırsanız aldığınız ücretin sakıncası yoktur.
helal konusundaki diğer fetvalar
Dinimiz her şeyi niyete bağlamıştır. Niyet ise kulun arzusunun Allah Teâlâ tarafından samimi bulunan şeklinin adıdır. Bizim adına niyet dememizin anlamı olmuyor, Allah “kulun niyeti” diye bir şeyi kabul ediyorsa o niyet muhteşemdir, olduğu gibi kazançtır. O niyet sayesinde kul, yatağında öldüğü hâlde şehitler gibi dirilebilir kıyamet gününde. Kul, malını helal yollarla kazanıyor, o maldaki Allah’ın hakkı olanı veriyor ve kazancını Allah’ın helal ettiği alanlarda tüketmeye niyetli bulunuyorsa biiznillah onun malı o öldükten sonra onun için hayır kapısı olur.
Size sunulan yemek hakkı iki türlü olabilir: Size orada yemek yeme izni vermiştir. Şu kadar yiyebilirsin dediği zaman oradaki yediğin sana helaldir ama bu helal olma sadece ORADA YEMEKLE sınırlıdır. İkinci durumda ise orada yiyeceğinizi SİZE VERMİŞTİR. Yani “bu senindir” demiştir. Bu şekildeki izni söz konusu ise onu yiyebilir veya götürebilirsiniz. Bu iki durumdan hangisi size aittir bilemiyorsanız sorumlu yöneticiye sorarak tespit edebilirsiniz.
Helal şeyleri helal bir yöntemle tarif ediyorsan bundan bir sakınca oluşmaz. • Yenmesi/içilmesi haram olan şeyleri tarif etme. • Mesela sol elle yenebileceğine dair bir hatayı gösterme. • İsraf olacak bir uygulama yapma. • Yalan ve hile yapma, doğru ve gerekli olanı göster. • Müslümanlara ait olmayan ve Müslümanları etkileyebilecek olan kültürleri övme. • Sana bağlı ortamda avret teşhiri gibi bir hata olmasın. Sakınca olmaz biiznillah, kazancın da helal olur.
Hibe olarak öyle bir paranın alınıp yerinde kullanılmasında sakınca olmaz.
Gizli saklı bir iş olmadıkça, devlet yöneticisinin ve onu temsil edenin bu tür müsamahaları normaldir. Bir hak ihlali olarak görülmez. Zira mesul kişi sorumluluğu altındaki işi icra etmekle mükelleftir. İcra edebileceğine inanarak belli müsamahalar gösterebilir. Eğer bir sorumluluk varsa o sorumluluk yetkiliye aittir.
İşini aldığınız işveren size “bizzat sizin yapmanızı şart koşuyorum” dedi ise o işi ikinci birine yaptıramazsınız. Sadece işin kalitesi ve zamanını size şart getirmiş ise sizin onu başkasına yaptırıp kâr etmenizde sakınca olmaz.