Fetva Meclisi
Soru
Hocam, genç bir kızınızım, köyde yaşıyoruz ve burada mahsuller kalabalık şehir pazarları gibi değil de yol kenarındaki tezgâhlarda satılıyor. Yaz sonuna kadar benden başka yapabilecek kimse yok bizde. Aileme birçok defa yapmak istemediğimi söylesem de annem ısrar ediyor. Ne onları kırmak istiyorum ne de kendimi yıpratmak. Bu konuda dinen bir sakınca var mı? Nasıl bir tavırda olmalıyım?
Cevap
Benzer fetvalar
Kadının ticaret yapmasında ilke olarak bir sakınca yoktur. Sakınca ticaret esnasında Allah'ın yasaklarından bir yasağı işlemek ya da ona alet olmaktadır. Gelinlik satmakta da üretilen ve kullanılan gelinliklerin niteliğine göre sakınca olabilir. Açık bir gelinliği satmak demek onunla işlenen günahtan pay almak demektir. Buna göre bir karar verebilirsiniz.
Annenizin kazancı haram sınırlarını zorlayan ve kimi işlerinde de iç içe cinsten. Dolayısıyla mümkünse kabul etmeyin. Değilse çocuklarınızın yan giderlerine harcamaya çalışın. Direkt işiyle ilgili olmasa da emirlerini yerine getirmekle sorumlu olduğumuz Allah'ı hatırlatalım. Arkası gelir Allah'ın izniyle. Dua etmeyi de unutmayın...
Kadının çalışması ile alakalı endişelerimiz böyle afetlerden korktuğumuz içindir. Genç bir kızın bir iş yerinde, karma ortamda çalışması bir afettir. Allah Teâlâ sizi de bizi de afetlerden muhafaza buyurun. Kızınızı karşınıza alın ve tatlı bir dille yaptığının ağır bir hata olduğunu söyleyin. Güzel nasihatler edin. Evine kapanmasını, tevbe etmesini öğütleyin. Ona karşı bir kin gütmeyeceğinizi söyleyin ve gütmeyin de. Sürekli de bağrınızı ona açık tutun ki, birilerine sığınma ihtiyacı hissetmesin. Ve bu afeti kimse ile konuşmayın, yayılmasın. Dileriz geçmiş olur.
Müslüman bir kız, evini geçindirmek zorunda değildir. Çünkü bizim dinimizin bugüne kadar inanılan şeklinde KADIN ÇALIŞMAZ, ERKEK ÇALIŞIR. Senin çalışman zaten doğru değil. Evinde açlık gibi bir tehlike yoksa hiç çalışma.
Siz takva sahibi bir hanımefendisiniz. İçinizin rahat etmediği bir işte veya şüphelerin bulunduğu bir ortamda çalışmayın. Bana sunduğunuz alternatifler arasında el çantası satılan yerde çalışabileceğinizi söylesem de kalbinize danışmadan iş yapmayın. Kaygılanmayın; rızkınızdan fazla da kazanmazsınız daha azını da almayacaksınız. Siz çabaladığınız sürece Allah'ın rızık kargosu sizi bulacaktır.
Ne yazık ki hayatımız bu çelişki ile yoğunlaşmış bulunmaktadır. Allah Teâlâ akıbetimizi hayretsin. Sizin yapmanız gereken özellikle bakmamanızdır. Kalbinizin kayabileceği görüntülere dikkatli olmanızdır. Bunun dışında başka türlü ticaret yapmanız neredeyse mümkün değildir.
çalışmak konusundaki diğer fetvalar
Kimsenin dini üzere yaşayıp gitme garantisi yoktur. Gece ve gündüzün birbirini kovaladığı gibi bir macera içinde kendimizi ölünceye kadar sürecek bir mücadele içinde tutmalıyız. Yılmak ve yıkılmak yoktur. İmtihandır bu, biiznillah kazanıncaya kadar sürdüreceğiz o mücadeleyi. Asıl olan Müslüman kadının evinde kalıp çalışmamasıdır. Kadın, evinin kraliçesi gibi olmalıdır. Asıl olan budur. Kadın, ağır hayat şartları gibi bir nedenle çalışabilir. Bu haram değildir. “Kadın çalışmaz, haramdır” diye bir kural yoktur. Kadın, kendisini yabancıların suyunda kaybetmez diye bir kural vardır. Herkes çalıştığı için çalışmak olmaz. Kadınlığın ve anneliğin zarar görmeyeceği bir işte çalışılabilir. Bir önemli husus da iş nedeniyle haramla temas sorunudur. Kadın erkek karma ortamlar, erkeklerin tacizi ile karşılaşma gibi durumlar söz konusu ise çalışma için de yasak devreye girmiş demektir. Böyle bakıp değerlendirebilirsiniz.
Hizmetten önce kendinizi esas alın. Hizmet ne gerektiriyor değil siz ne yapabilirsiniz açısı önemlidir. Kadın için evinin kraliçesi olmak esastır. Öncelikli tercih bu olmalıdır. Çalışacaksa kadın, çalıştığı işi kadınlığını ve anneliğini yıpratmamalıdır. Öyle bir işte çalışılabilir. Tercih yapacağınız zaman, haramdan en uzak olanı tercih edin.
Neden olmasın? Kazanamazsan da sonucuna katlanmayı kabul ettiriyorsan kendine yeniden sınava gir. İbadetlerine ve bilhassa namaza, Kur'an okumaya önem ver ki, için açılsın.
Sadece haram olan bir işi yapıyor olmak orada işçi bile olsa kişi kazancını haram yapar. Geneli haram olmayanlardan oluşan ama haram olanın da bulunduğu mesela bir markette çalışan kişi, bizzat o haram olan bölümde çalışmıyorsa kazancı için haram demeyiz. Elbette en helal olanı aramak ve bulmak asıl hedefimiz olmalıdır.
Elbette vebalin vardır. Ders çalışmak için daha nezih bir ortam seçebilirsin.
Kadının helal bir ortamda okumasının ne sakıncası olacak? Elbette okuyabilir, okusun da. O helal ortamı nerede bulacağı ve nasıl koruyacağı ise kadının sorumluluğundadır. Cevabınız budur. Size şunu da düşünmenizi tavsiye edeceğim: Kadınla alakalı belirttiğiniz sıkıntılar, kadın okuduktan ve iş sahibi olduktan sonra mı gelişti yoksa başka bir şey mi? Onun için mi boşanmalar arttı, kadınlar mahkeme kapılarında sürünüyor? Yanlış düşünüyorsunuz ama size söyleyecek sözümü dinleyenim yok, varın bir de siz deneyin bu macerayı…