Fetva Meclisi
Soru
Hocam ileri derecede kanser hastası olan babam malından sadakalar veriyor. Kardeşlerim bunu kendilerine saygısızlık kabul ediyor. Ne yapmam uygun olur?
Cevap
Benzer fetvalar
Şöyle bir ayrıntıya girmeliyiz: Müslüman kardeşlerinizi size yardım niteliğinde bir çeşit sadaka vermişlerse elinizdeki parayı rahat bir şekilde istediğiniz yerde kullanabilirsiniz. Size para verenler gösterdiğiniz hastanın tedavisinde kullanılma şartı ile verdilerse hastanız iyileştikten sonra geri kalan kısmını başka işlerde kullanamazsınız. Genel olarak bu tür vakalarda insanlar şartı olmayan genel bir yardım olarak vermektedirler. Umarız kullanılmasında sakınca olmaz. Size özellikle o ayrıntı ile vereni biliyorsanız onu sahibine iade edersiniz.
Bir insan ölmeden malını miras gibi taksim etmemelidir. Miras, ölümden sonrasına kalsa daha iyi olur. Evlatlardan birinin Kur'an'ın hükmüne itiraz etmesi onun bileceği bir iştir; mesele iman meselesidir. Siz karışmayın. Kalan size helaldir. O yasal bir güç kullanıp malına haram karıştıracaksa onun bileceği bir durum.
Bir insan ölmedikçe hastalığı ve düzeyi ne olursa olsun malının sahibidir. O ölmeden hiç kimse çocukları ve eşi de dâhil malına sahip olamazlar. Normal masraflar ne gerektiriyorsa onu harcar, gerisini güvenli bir şekilde bekletirler. O ölünce zaten malı bize kalacak gibi bir gerekçenin yeri yoktur.
Allah Teâlâ babanıza rahmet etsin. Babanızdan kalan malı, varisleri arasında taksim etmeden herhangi bir harcama sadaka da olsa yapmayın. O malda bütün varislerinin hakkı vardır. Hepsinin izin vermesi durumunda öyle bir harcama yapabilirsiniz. Eğer varislerden biri çocuk ise o büyüyene kadar yine harcama yapamazsınız. Önce varislerin payını verin sonra dilediğiniz kadar sadaka verin.
Mirasa hak sahibi olanların aralarında yaptıkları bir ittifakta zorlama, aldatma gibi hile yoksa ve herkes durma razı ise dinen bir sıkıntı olmaz.
Önce kendinize bir şey yapın ve ölümden ibret alın. Ansızın ve itirazsız geliyor. Bunu anlayın. Hepimiz anlayalım. Ölümden ders çıkarmak kadar acil bir ihtiyacımız yoktur. Allah Teâlâ hepimize basiret ve şuur ihsan etsin. Ölenin bu tür hakları için onun adına dua etmek, istiğfar etmek, ileri derecede bir hak endişesi varsa onun adına sadakalar vermek yapabileceğimiz şeylerdir.
baba konusundaki diğer fetvalar
Babanın kötü karakterli veya zalim olması kabul edilemez. Kıyamet günü o tutumunun hesabını verir. Ancak babanın kötü karakteri veya zulmü çocuğunun ona beddua etmesini normalleştirmez. Çocuk beddua etmekle kınadığı babasının karakterine benzer bir iş yapmış olur. Anneye babaya beddua etmek yoktur.
Evde babanın otoritesini kıracak bir iş yapmamalısınız. Babanızın yaptığı meşru olmayan bir şey olsaydı müdahale edebilirdiniz ama bunda yanlış yaptınız. Bir yolla babanızın sonradan da olsa onayını almalısınız.
Bu bir imtihan deyip katlanmanız gerekmez. Babanızla arkadaş gibi konuşmanız da doğru olmaz. Orta bir yol bulabilirsiniz. Mesela yakın bir akrabanıza babanızı ikaz etmesini rica edebilirsiniz.
Allah'tan gelen bir hastalığı, arızayı bu şekilde karşılamak mümin için tehlikelidir. Siz kendinize göre değerlendirin. Babanıza bu konuda itaat etmeyin, tavırlarını görmeyin, duymayın.
Evlatları aç veya açıkta kalmış ise zengin baba destek çıkmalıdır. Aksi takdirde baba çocuklarına kendi servetini veya bir kısmını vermek zorunda değildir. Evlat yine de babasına karşı sorumluluğunu yitirmeden saygılı olmalıdır. Sabırlı olun, dua edin. Allah yardımcınız olsun.
Babanızın bildiği ve izin verdiği bir nikâh yaptı iseniz ve şartları açısından bir sıkıntı yoksa dinen yanlış yaptınız sayılmaz. Onun açısından sıkıntı olacak şeyler onun sorumluluğundadır. Size söz verilen şeyleri yerine getirmiyorsa veya size zulüm olacak şeyler yapıyorsa sizi boşamasını isteyebilirsiniz.