Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm. Tarla mahsulatının öşrünü verirken giderler, harcamalar çıkartılır mı?,Fındık bahçeme, gübreleme, ilaçlama, tırpanlama masrafı yaptım, öşrünü verirken giderlerimi çıkarayım mı? Selamlar iyi çalışmalar…
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Ortada bir zaruret varsa, zarurete binaen böyle bir geziye çıkabilir. Zaruretin oranı ve kullanılma ölçüsü de kişinin imanı ile alakalıdır.
Öşür verilirken öşür niyeti ile verilmedikçe öşür olmaz. Onu alan kişiye bırakırsanız sadaka olur.
Selamünaleyküm. Bir kere fındık olarak yaklaşık 650 kg. ürün almanız gerekir ki zekât gereksin. Mesela 300 kg fındık için zekât gerekmez. Mahsul zamanı gidip mahsulünü toplayan biri 1/10 oranında verir. Gübreleme, sulama gibi masraf yaparak mahsul elde eden ise 1/20 oranında verir. Allah kabul etsin.
Bu konuda Diyanet İşleri’nin fetvasını esas alabiliriz. Fetva aşağıdaki gibidir: “..Sulanması masrafsız olan arazilerden elde edilen ürünün onda biri, masraf edilerek ve emek sarf edilerek sulanan arazilerden elde edilen ürünün ise yirmide biri öşür olarak verilir. Sulama ile birlikte, günümüz tarım şartlarının gerektirdiği gübre, ilaç ve mazot gibi masrafların öşür hesabında dikkate alınıp alınmayacağı tartışmalı bir konudur. Bu ilave masraflar üretimin maliyetinde önemli bir yekûn oluşturduğundan bunların öşür hesaplamasında dikkate alınması görüşü daha uygundur. Bu nedenle tarım ürünleri, sulama masrafları ve yukarıdaki ilave masraflar çıkarıldıktan sonra nisaba ulaşması hâlinde 1/10 oranında zekâta/öşre tabidir. Eğer masraflar çıkarılmadan verilecekse 1/20 oranında öşür verilir. Tarım ürünlerinde nisap miktarı, buğday, arpa, mısır, pirinç gibi saklanabilir ürünlerde, beş vesktir. Bunun günümüzde kullanılan ağırlık birimi ile karşılığı, ürüne göre 653-1000 kg arasında değişmekte mesela buğdayda 653 kg’a tekabül etmektedir. Bunların dışındaki ürünlerde ise yukarıdaki maddelerden beş veskinin değeri en düşük olanının kıymetine denk olan miktardır. Seralarda yetiştirilen ürünler için de aynı hükümler geçerlidir.”
Selamünaleyküm. Yürürlükteki yasalara aykırı olmadan yaptığınız iş caizdir.
Selamünaleyküm. Yalan, hile gibi sakıncalı bir yöntemle yapılmıyorsa caizdir.
bahçe konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Tarla sahibi ile yaptığınız anlaşma ne ise ona göre vermenizde bir sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Bekçi ve çoban köpeği ise beslenebilir.
Aleykümselam. Komşunun özel bir tembihi varsa ona riayet etmek zorundasınız. Özel tembihi yoksa yere düşenlerini yemenizde sakınca yoktur. Dalından toplamak için ise ondan genel bir izin almanız yeterlidir.
Kiralama bir menfaatin belirli bir ücret karşılığında kullandırılmasıdır. Sizin yaptığınız ise tek tarafı yani sizi garanti eden bir satıştır. Kira gibi gösterip satış yapmak olarak da diyebiliriz buna. Sizin yaptığınız bir nebze fıkıhta 'müsakat/sulama bakım karşılığı ortak kullanma' türüne de benzemektedir ama kanaatimiz birinci pozisyonun size uyduğudur. Fukahanın genel kanaatine göre yaptığınız caiz değildir. İbni Teymiye'nin de aralarında bulunduğu bazı fakihler yaptığınızın caiz olduğu kanaatindedirler. Buna göre bir tercih yapabilirsiniz.
Evet, bu mesele ancak takva ehli olanların dikkat edeceği bir meselidir. Allah sizden razı olsun. Şu şekilde yapmaya çalışın: Bol ve cazip olmayan renk giyinin. Sesiniz ve hareketlerinizle dikkat çekmeyin. Yüzünüzü örtmeniz gerekmez. Allah yardımcınız olsun.
İnsana, mala, başka canlılara; - Zarar veren, - Verdiği zarar itlaf dışında bir yöntemle önlenemeyen hayvanın; - Ateşle yakma ve - İşkence yapma dışında bir yöntemle itlaf edilmesi caizdir. Bunu yaparken de; - Çevreye zarar vermemeye, - İtlafı bir eğlenceye dönüştürmemeye dikkat edilmelidir.