Fetva Meclisi
Soru
Hocam, ben tesettürlü bir bayanım. Saçlarımı kanserli hastaların kullanması için kansersiz yasam derneğinin bir projesine bağışlamak istiyorum. Herhangi bir satış ya da sosyal medyada paylaşım amacıyla yapmıyorum. Kanser hastalığından fazla sayıda yakınımı kaybettim. O yüzden elimden gelebilecek bir şey varsa diyerek bunu yapmak istiyorum. Dinen hükmü nedir acaba caiz midir?
Cevap
Benzer fetvalar
İslam âlimleri, Hz. Peygamber'den nakledilen konuyla ilgili hadislere dayanarak saça saç eklenmesine ve peruk takılmasına ilişkin çeşitli görüşler ortaya koymuşlardır. Fakihlerin ve hadis şarihlerinin konuya dair değerlendirmelerinden hareketle şu sonuçlara ulaşılmıştır: 1. Hangi amaca matuf olursa olsun insan saçının alınıp satılması ve ticaretinin yapılması caiz değildir. 2. Kanser tedavisi gören ve saçları dökülen çocukların psikolojik faydaları da göz önünde bulundurularak insan saçından mamul peruk kullanmaları caizdir. 3. Başka amaçlarla kullanılmamak şartıyla sadece kanser hastası çocukların kullanması için saç bağışında bulunmak caizdir.
İnsana ait bir organın, parçanın ticaret malzemesi olarak kullanılması yani para karşılığı satılması caiz değildir. Buna göre saç sahibinin saçını para veya başka bir menfaat karşılığı satması caiz değildir. Bunun dışında hasta birinin kullanması için verdiğiniz örnekteki gibi bir uygulama caiz olabilir. Bu durumda da ne kadar o hastada kalacağı ne kadar piyasaya sunulacağı iyi incelenmelidir. Çünkü ruhsat sadece hastalara verilmesi üzerine kuruludur. Süs için kullanılacak peruk konusunda ulemanın uygun görmeme görüşünü dikkatten kaçırmamalıyız.
Selamünaleyküm. Kesinlikle çirkin bir iş yapmış olursunuz. Sadece kızınızın, kardeşinizin saçını yapabilirsiniz bu durumda. Onların da başlarını açacaklarını zannederseniz onların da saçını yapamazsınız. İyisimi kendinize yetecek kadarını öğrenin.
Selamünaleyküm. İnsan organlarının veya ifrazatının ticari meta olarak değerlendirilmesi asla caiz değildir. Kan bağışı gibi zarureten olan durumlar caiz olabilir. Müslüman bir kadın, ulu orta böyle bir saç devri yapmamalıdır.
Aleykümselam. Ağır sıkıntılarla ölen hasta mü'minler için şehit gibi sevap kazanma vaadi vardır. Şehitlik ise başka bir şeydir. Kadınların saçları ile alakalı hususu ise bilmiyorum.
İnsan organlarının veya saç gibi ifrazatının ticaret konusu yapılması, insanın saygınlığını zedeleyeceği için caiz görülmemiştir. Böyle bir ticarete vesile olmamanızı, bu yolla rızık kazanmamanızı size tavsiye ederiz. Allah Teâlâ size bereketle kazançlar ihsan buyursun.
caiz konusundaki diğer fetvalar
Köpek bakmanın caiz olmaması başka şey, Allah’ın yarattığı bir canlıya iyilik yapmak, onu tedavi etmek başka şeydir. Siz, Allah’ın yarattığı bir canlıya iyilik yapmayı niyet ederek biiznillah sevap bile kazanırsınız.
Buna VEKİLİN KENDİNE SATIŞ YAPMASI adını verebiliriz. Fukahanın çoğunluğuna göre böyle bir satış töhmeti getireceği için caiz değildir. Zira vekil olan kişi fiyatı kendi beğenisine göre ayarlamış olma ithamı görebilir. Hâlbuki vekil, emindir yani vekâletini üstlendiği işte emin olmak zorundadır. Eğer vekâlet veren kişi vekâleti esnasında böyle bir ayrıntıyı da yani kendine satabilmesi ayrıntısını da zikretti ise caiz olabilir aksi takdirde değildir.
Herkes kabiliyeti ile alakalı bir alanda eğitim görmelidir. Kendinizi zorlayarak öyle bir bölümde olmamalısınız. Kabiliyetiniz var ve o bölümü helal işlerde kullanabileceğinize inanıyorsanız ara dönemde zorunlu olarak yaptırılanlardan sakınca oluşmaz umarız.
İstimna kimseye caiz olmaz. O bir musibettir. Ondan kurtulmak için ömrünün sonuna kadar da olsa mücadele edeceksin. Şeytana ve nefsine teslim olmayacaksın.
Bunda dinen hiçbir sakınca yoktur. Yalnız toplumumuz bunu bir taviz ve eksik başlama gibi görmektedir, bu noktaya dikkat ediniz. Üçüncü kişileri kullanmanız daha doğru olur.
Reklam bir ticari iştir, ilke olarak haram değildir. Ancak haramı ve zararlıyı tanıtan bir reklam sakıncalıya alet olmak, ona hizmet etmek olacağı için caiz olmaz. İnternet ortamında içeriği kontrol edilemeyen reklamlara girmenin caiz olmayacağı kanaatindeyiz.