Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Bundan önce elinizde zekât için nisap olacak kadar para (81 gram altın bedeli) yok idiyse, evinizi sattığınız anda bu rakama ulaştınız demektir. Bu tarihten itibaren üzerinden bir yıl geçince siz de zekâta mükellef olacaksınız. O zaman elinizde kaç para varsa onun yüzde iki buçuğunu zekât olarak verirsiniz. O gün kaç para varsa o paranın, az veya çok zekâtı olacak. Hayır, evi sattığınızda elinizde zekât vermeyi gerektirecek mal vardı ve üzerinden yıl geçmiş idiyse bunu da ona ilave ederek hepsinin toplamının zekâtını vereceksiniz. İleride ev almayı düşünmeniz, elinizdeki malın zekât malı olmasına mani değildir. Ev almayı kararlaştırır, sözleşip imza atarsanız o zaman o para eve yatırılmış ve zekâtı gerekmeyen para olur.

Size şöyle ortalama bir hesap tarif edelim: Elinizde seksen bir gram altın alabilecek para ne zamandan itibaren vardı? Mesela geçen yılın Ramazan ayının birinde ya da bu kurban bayramı arefesinde.. İşte o günü senin mali miladın yap. Her sene o gün bak elinde birikmiş paran seksin bir gram altın değerinden fazla ise sen zekât vereceksin. O altın mesela on bin lira ediyor. Senin elinde de yirmi bin lira var. Yirmi bin liranın yüzde iki buçuğunu zekât vereceksin. Rakam on binin altına düştü ise o sene vermezsin. Dükkânları çalıştırman veya kiraya vermen fark etmez. Sen dükkânların değil elindeki paranın zekâtını veriyorsun.

Selamünaleyküm. Elinizdeki paradan fazla borcunuz varken zekât vermeniz gerekmez. Ayrıca kira geliri olarak değil de birikmiş paranın yılı olarak hesap yapın.

Selamünaleyküm. Zekat vereceğiniz zaman tahakkuk eden kira varsa onu düşebilirsiniz. Kirayı yıllık veriyorsanız yıllık miktarı düşersiniz.

Selamünaleyküm. Oradaki evi satmak niyetiyle yani ticaret maksadı ile yaptırmıyorsanız zekâtla bir alakanız yoktur. O kooperatife emlakçı mantığıyla yani ticaret için girdi iseniz söz konusu parayı ticari bir mal gibi zekâta tabi tutarsınız.

Selamünaleyküm. Bu evleri neden aldığınıza bağlı bir durum var. Satmak için yani emlakçi mantığı ile aldı iseniz değerleri üzerinden hesap yapıp zekât verirsiniz. Aksi takdirde zekât gerekmez. Zekât vermeniz için de borçlar düşüldükten sonra nisap miktarı kadar elinizde para edecek bir şey kalması gerekir.

Selamünaleyküm. Kızların her biri % 20, erkek de % 40 oranında hisse alırlar. Tabii bu durum, anneniz sağ değilse böyledir. Anneniz sağ ise ve o da hissesini size bağışlamadı ise yeniden hesap gerekir. ir bilirkişi üzerinde ittifak edin. O bilirkişi yaptığınız şahıs, değerleri üzerinden sizin aranızda taksimatı yapsın. Ağabeyinizin elinde bir belge yoksa benim demesinin bin anlamı yoktur.

Selamünaleyküm. Arsanızı satmak için aldığınıza göre o, ticari bir mal niteliğindedir. Her yıl, o yılki piyasa fiyatının yüzde iki buçuk kadarını zekât verirsiniz.Erkeklerin her biri % 33,3, kızların her biri de % 16,6 oranında alır.

Siz, yarım durumda da olsa bir daire sahibi idiniz. Sahibi olduğunuz bir daireyi satmaktasınız. O da değer kazanmıştır. Şu anki değeri üzerinden satmanızda sakınca olmaz.

Hanefi mezhebi uleması zekâtın bedel olarak verilmesini caiz görmüşlerdir. Bu şu demektir: Ürettiği kumaşın zekâtını verecek olan kumaş verebileceği gibi kumaşın değeri olan parayı da verebilir. Aynı şekilde paranın zekâtı verilirken onu bir daireye dönüştürüp daire veya dükkân olarak da vermek mümkündür.

Erkeğin görevi, eşinin yaşayacağı evi/meskeni temin etmektir. Bu temin etme kiralama ile de mümkün olduğuna göre erkek ev satın almak zorundadır denemez.

Sizin satmak istediğiniz şey bir eşya değildir, evinizin üstündeki boşluğu yani oraya yapılacak bir ev için gerekli menfaati satıyorsunuz. Görünürde elle tutulur, gözle görülür bir nesne bulunmamaktadır. Hanefi mezhebi fukahası böyle mücerret bir isim üzerinden (yani elle tutulur bir nesne olmayan şey, mesela menfaat) ticaret yapılamaz demişlerdir. Diğer üç mezhebin fukahası ise bunu caiz görmüşlerdir. Bu asırda da bu ikinci görüş üzerinden fetva verilmektedir. Dolayısıyla yaptığınız/yapacağınız ticarette bir sakınca yoktur diye umarız.