Fetva Meclisi
Soru
Şevval orucu tutacağım diye akşamdan niyet ettim ama gece kalkmaya üşendim ve oruç tutmadım. Ben o günü kaza mı edeceğim ve bir cezası var mı bu durumun?
Cevap
Benzer fetvalar
Tuttuğunuz bazı oruçlar için ÜZERİME KAZA KALAN SON ORUÇ diyerek niyet edebilirsiniz. Kaza varsa onun yerine geçer değilse zaten nafiledir.
Nafile bir oruç niyeti yaptığınız için onlar nafile yerine geçmiştir; kaza için hususi niyet etmelisiniz. Allah kabul etsin.
Selamünaleyküm. Nafile oruçlarda niyeti, bir yememiş olmak şartıyla saat on birlere kadar ertelemek caizdir. Buna göre sizin orucunu da niyeti ertelenmiş bir oruç sayılır, yaptığınız caizdir.
Nafile tuttuğunuz oruçlar dışında tüm oruçlar için -farz, kaza, kefaret- geceden niyet edilmelidir. İmsak vaktine kadar niyet edilmediyse o günün orucu geçerli olmaz. Sizin durumunuzda da zaten imsak vaktinde iken üzerinize farz olmadığı için günün geri kalan kısmında da aynı şekilde oruca niyet edemeyeceğiniz için kaza orucu olur. Gün içinde ne zaman gusül alırsanız iftara kadar Ramazan’a olan saygımızdan dolayı herhangi bir şey yiyip içmeyiz. Tutmak istediğiniz oruç nafile bir oruç ise öğle vaktine kadar niyet edebilirsiniz.
Siz kaza orucunuza niyet edin, mübarek günlere rastlattığınız için de biiznillah o günün faziletinden de istifade etmiş olursunuz. Allah kabul etsin.
Selamünaleyküm, Niyet etmeden oruç tutulmaz, aç kalınır. Aç kalmış sonra da yemişsiniz demektir bu. O günü kaza edeceksiniz ama bu gevşeklik için de büyük bir tövbe etmeniz gerekir.
adak konusundaki diğer fetvalar
Eğer bunu adak olarak yaptı iseniz sözünüzden dönemezsiniz. “Her ay yüzde beşi hayır olarak vermeyi Allah için adıyorum” demeniz bir adaktır. Genel olarak “yüzde beşini hayır veririm” demeniz ise adak değildir. Yerine getirmeyince vebale girmezsiniz.
Her engelli ekonomik ihtiyaç sahibi anlamına gelmez. Genelde engelli olmak ihtiyacı daha fazla olan biri olarak bilinir ama bu genelleme yapılabilir bir durum değildir. Bunun haricinde engelliler için Müslüman bir toplumda şu kaynaklar üretilebilir: a. Ekonomik imkânları olmayanlar için zekât birinci derecede kaynaktır. b. Miras hakkı, ailesinin ona tahsis edebileceği nafaka kullanılabilir. c. Müslümanların özel yardımları sadakaları kullanılabilir. d. Fitreler onlar için değerlendirilebilir. e. Adaklar ve keffaretler onlara tahsis edilebilir. f. Engellilerle alakalı vakıflar kurulup, kaynak üretilebilir. g. Engellilere imkânı olanlar vasiyet bırakabilirler.
Adak yaptı iseniz onun kefareti yemin kefareti değildir, yaptığınız adağı yerine getireceksiniz. Sözünü ettiğiniz durum yemin ise yeminler için de ayrı ayrı kefaret tutmanız gerekir. Hatırlamama gibi bir durum için inşaallah bir kefaretle geçmiş kapanır ama siz tevbe ve istiğfarı unutmayınız. Tekrarına karşı da dikkatli olmayı öğrenmiş olunuz.
‘Hafızlığım biterse kurban keseceğim’ ifadesi bir adaktır. Adaklar, adandığı şekilde yerine getirilirler. Bir başka ibadete dönüştürülmeleri caiz olmaz.
Adağı olduğu gbi onlara verebilirsiniz. Et onların olduktan sonra size ikram etmelerinde bir sakınca yoktur.
Adağı zenginin yememesi gerekir. Bu nedenle sadece fakirlere ulaştıran kurumlara verin, onlar götürsün. Adak olduğunu da belirtin. Ağır iş nedeniyle oruç tutmamak diye bir şey yoktur. Böyle bir şey yapan yani işi ağırdır diye oruca niyet etmeyen keffaret tutmaz. Çünkü keffaret bir hatanın affolması içindir. Hiç niyet etmemek bir hatadar çok daha ağırdır.