Fetva Meclisi

Fıkıh ilmi açısından kiracı emin kabul edilir. Emanetçi de güvenlidir. Emin/emaneti bulunduran normal makul bir kullanım yaparken ortaya çıkan kırığı, arızayı, yıpranmayı tazmin etmez. Örnek olarak evin pencerelerinin su sızdıracak hâle gelmesi normaldir ama çocuğun evin duvarlarını çizerek kirletmesi boyanın tazminini gerektirir. Lavabonun eskimesi, bataryanın eskimesi tazmin ettirilemez ama lavabonun üzerine ağır bir şey düşürüp kırılması tazmini gerektirir.

Çalışanın kullandığı araç gereç ve malzeme onun elinde emanet kabul edilir. Kasıt ve ihmal gibi bir tutum nedeniyle zarar görmedikçe ortaya çıkan zararı çalışanın ödemesi gerekmez. Eğer çalışanın kastı veya ihmali söz konusu ise bedel öder. Aksi takdirde böyle bir sözleşme imzalatılması prensip olarak yanlıştır.

Yalanın tamamını veya birazını sahiplenmek durumunda oluyorsunuz. Belki o vebalin tümü sizin üzerinizde değildir ama siz yine de uzak dursanız daha berrak bir görüntüde olursunuz.

Hastane, ister devlet kurumu olsun ister özel müessese, oradaki malzeme belirli bir amaca tahsis edilmiştir. Çalışanlar bu malzemeler üzerinde diledikleri gibi tasarruf yetkisine sahip değildir. Kamu mevzuatı ve hastane yetkilisi, “Çalışanlarımız belirli miktarda bu malzemeleri alabilir.” diyorsa mesele değişir. Ama böyle bir izin yoksa malzemeleri eve götürmek caiz olmaz. Dolayısıyla mümin, şüpheli şeylerden sakınmalı, kazancının ve tükettiği her lokmanın helal olmasına özen göstermelidir. Çünkü küçük gördüğümüz şeyler, kıyamet günü büyük bir hesap olarak karşımıza çıkabilir.

Genel kural olarak kiracı kiraladığı şeyde emin kabul edilir. Bilinçli yapmadıkça veya kusurlu olmadıkça da zarar tazmin etmez. Normal kullanımdan kaynaklanan eskime ve yıpranmayı kiracı ödemez. Kiracıya böyle bir şart da getirilemez. Zira böyle bir şart kiralananın ücretinin ne olacağını meçhul hale getirir. Kiracıdan muhtemel zararlarına karşı bu zararları kusurundan ötürü yapması durumunda değerlendirmek veya ödemediği kirasına saymak maksadıyla belli bir emanet para alınabilir. Böyle bir emanet para kiracınındır, mal sahibi onu kullanamaz. Kiracı bir zarar verirse veya ödeme yapmazsa o takdirde elindeki emanetten onu düşer.

Selamünaleyküm. Yasalara aykırı iş yapmak için, HARAMDIR dememiz zordur ama HELALDİR dememiz de zordur. Kalbinizin rahat edeceği işi yapın, şüpheliden kaçının.