Fetva Meclisi

Ortak iş yapanlar zararı da ortak katlanırlar. Genel kural böyledir. İşi yürüten de işin emanetçisi kabul edilir. Bir ihmali ve kastı olursa emanetçi zararı üstlenir. Senin yıllarca gelir gideri yazmaman ve ezberden iş yürütmen bir ihmaldir. Bu ihmalinin sonucu olarak da zarara katlanman gerekir.

Usta ve benzeri işleri görenler eve veya iş yerine çağrıldıklarında emin kabul edilirler. Özellikle bir ihmali, kastı olmadıkça ortaya çıkan zararı ödemezler. Ortaya çıkabilecek zarar ihmalden mi başka bir mesela eskime gibi nedenden mi ortaya çıkmıştır diye tartışma konusu olursa bilir kişi durumunda birinin görüşü alınır, ona göre hareket edilir.

Günü geciken borç ödemesine tazminat getirilemez, bu bir faiz işlemi olur. Sözleşmeye yazılmış olsa bile faiz caiz olmaz. Bir iş sözleşmesine işin aksamasından ötürü tazminat maddesi konabilir ve tazminat almak caiz olur. Sözleşmede yazılı değilse mahkeme kararı ile veya anlaşarak ortaya çıkmış bulunan maddi zarar için tazminat alınabilir. Manevi tazminatın ise yeri yoktur.

Yasalar, sizin işvereniniz tarafından mağdur edildiğinizi kabul ederse "tazminatınızı alabilirsiniz" ama hakkınızdan fazla olanını avukat masraflarını da çıkardıktan sonra iş yerinize iade etmek zorundasınız.

İş sahibinin işi helal bir iş ise onun işletme hatalarından ötürü işçisi sorumlu olmaz. İkaz edebileceği yönler olursa onu ikaz eder. Kendisi işini hakkıyla yapar, kazandığı helal olur.

Sattığınız bir üründe bir sorun çıkarsa: Bu sorun sonradan oluşmuş ise sizin bir sorumluluğunuz yoktur. Sorun siz satmadan önce vardı ise müşterinin alışverişi iptal edip malı germe veya tamir ettirip farkı size ödetme hakkı vardır. Siz satarken, “bir eksiklik kabul etmiyorum, bu şekilde alıyorsun” dedi iseniz o da kabul etti ise zararı müşteri karşılamak zorundadır. Siz, “arabanın ayıbını gizlemiş” durumda olursanız yani “bir eksikliği yoktur” dedi iseniz o takdirde o haklı olur.

Bir karşılık üzerine oynanan veya Müslüman’ın temel görevlerinden ibadet ve benzeri bir görevi aksatan zar oyununun haram olduğu fakihlerin ittifakı ile sabittir. Ebedî cennetler için yaşayan bir Müslüman ne ile meşgul olduğunu bilmek zorundadır. Vakit israf eden, kişilik kaybına neden olan bir eğlence için mübah denemez. Kâğıt ile oynanan oyunlar ve domino için de aynı hüküm geçerlidir. Bu oyunların fiziki bir nesne ile oynanması ya da elektronik ortamda oynanması hüküm bakımından aynıdır. Bilgisayarla oynanınca da haram olanı haramdır.

Allah’a mahsus işleri bir kula da nispet edebilecek işler ve sözler caiz olmaz. Oyun zaten sıkıntılıdır, bir de böyle bir sıkıntı ilave olursa elbette caiz olmaz.

“Helal Müzik” olduğu biliniyorsa ve kabul ediliyorsa onun bilgisayarla veya başka bir şeyle yapılması helalliği değiştirmez. Yeter ki “helal müzik” bulunsun.

Ortada aleni bir savaş varsa, savaş şartlarında pek çok şey mubah olur. İlan edilmiş bir savaş yokken, insanların canlarına ve mallarına zarar vermeye yönelik hiçbir hareketin dinen onaylanması mmükün değildir. Bunun için de kaynak, delil, belge aramak dinimiz hakkında hiçbir şey bilmemek olur.

Elektronik bir cihazın okuduğu sizin için Kur'an hatmi olmaz ama öğrenmenize yardım ettiği için öğrenme ecriniz olur, bu mümkündür. Bir hocanın önüne oturun ve ecir kazanın biiznillah.

Eğer yanlışta kullanılacağını kesin olarak biliyorsanız yaptığınız yardımla günahına ortak olursunuz. Basit bir zanla böyle bir haram oluşmaz.