Fetva Meclisi
Soru
Hocam, sorum bayanların altlarına giydikleri uzun külotlu çoraplar ile ilgili olacak...böyle bir uzun külotlu çorap giyen bir bayan abdest alırken abdestlerin de ayaklarını mesh edebilir mi ? biliyorsunuz ki , uzun külotlu çorapları çıkarmak bir kısa çorabı çıkarmak gibi değildir.çünkü belden aşağısından topuklara kadar olan bir çorap ....bu durumda mesh etmeleri caiz midir.? yoksa her abdest alışlarında çıkarmaları mı lazım ? buda çok zahmetli olacağı için durumun aslı nedir ?
Cevap
Benzer fetvalar
Bu yaptığınızı ayağınızı yıkadıktan sonra çorap ve mest giyecek şekilde yaparsanız uygulamanızda sakınca olmaz. Ayağınızı yıkamadan giydiğiniz mestin üzerine mesh yapamazsınız. Ayrıca ayağınızı belirttiğiniz şekilde elinize su alarak yıkadığınızda yıkanması farz olan yerlerin ISLANMIŞ OLMASI gerekir, rutubetlenme yetmez. Islanma sağlanıyorsa sakınca olmaz.
Normal şehirlerde giyilen çorapların üzerine mesh olmaz. Ayakkabılara mesh edilebilmesi için ayakkabının mest gibi büyük olması yani mesh edilebilir nitelikte olması ve abdestli olarak giyilmiş olması şarttır. Mestlerin altında çorap olması veya olmaması sonucu değiştirmez.
1. Husus: Başı mesh etmek: Mesh etmek, ıslatmak değildir. Islak elin mekâna değdirilmesi mesh etmektir. Başın mesh edilmiş olması için ıslaklığın başın en az dörtte birine temas etmesi şarttır. Ancak kadınlar abdest alırken başörtülerini çıkartmadan, ellerini başörtülerinin altına sokarak başlarını mesh edebilirler. Peygamberimiz aleyhisselam sarığını çıkarmadan, altından elini sokarak başını mesh etmiştir. Dolayısıyla başınızın herhangi bölgesinin en az dörtte birine temas etmesi yeterlidir. 2. Husus: Ayağa mest giymek: Mest, ayakları bilekleriyle beraber örten belli nitelikteki ayak giysilerine verilen isimdir. Mestler üzerine meshin caiz olabilmesi için gerekli olan şartlar şunlardır: a) Ayaklar yıkanarak alınan bir abdestten sonra giyilmiş olması, b) Ayağa giyilmiş olarak normal bir yürüyüşle yaklaşık 5 km. veya daha fazla yürünecek kadar dayanıklı olması, c) Mestlerin, ayağa giyildikten sonra bağsız olarak durabilecek kadar sağlam ve kalın olması, d) Suyu emerek hemen ayağa geçirmemesi gerekir. Dolayısıyla kadın çorabı bu şartlara uymamaktadır. Adı mest denebilecek şartlar yerine geldiği takdirde her yaşta kadın mest kullanarak gününü idame ettirebilir. Allah’a emanet olunuz.
Aleykümselam. Geçmiş olsun, Allah Teâlâ afiyetinizi iade etsin. Abdest alma esnasında ayağınızı yıkayamıyorsanız, yıkamayı kolaylaştıracak bir sistem de geliştiremiyorsanız yıkamanız gerekmez. Meshedebiliyorsanız meshedersiniz. O abdestle de normal abdest gibi ibadet yaparsınız. Tekrar geçmiş olsun.
İslâm âlimleri, abdest alırken ayağa giyilen deri ve benzeri sert ve dayanıklı maddelerden yapılan mestler üzerine mesh etmenin, Resûlullah’ın (s.a.s.) sünnetiyle sabit olduğu (Buhârî, Vudû’, 35, 48 [182, 202]; Müslim, Tahâret, 72-73 [272-273]) konusunda görüş birliği içerisindedirler. Ancak çoraplar üzerine mesh etme konusunda görüş farklılıkları vardır. Bu ihtilaf, öncelikle Resûl-i Ekrem’den (s.a.s.), çorap ve ayakkabı üzerine mesh ettiğine dair gelen rivâyetlerin sıhhatindeki görüş ayrılıklarından kaynaklanmaktadır. Ayrıca Hz. Peygamber’in (s.a.s.) üzerine mesh ettiği çorapların keyfiyeti konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür. (İbn Rüşd, Bidâyetü’l-müctehid, 1/25-27) Hanefî mezhebince tercih edilen görüşe göre, şu şartları taşıyan çoraplar üzerine mesh etmek caizdir: a) Ayağa giyilmiş olarak normal bir yürüyüşle yaklaşık 5 km (en az bir fersah) veya daha fazla yürüyecek kadar dayanıklı olması, b) Ayağa giyildiğinde bağsız olarak durabilecek kadar sağlam ve kalın olması, c) Ayakları aşık kemikleriyle beraber örtmesi, d) Suyu emerek hemen ayağa su geçirmemesi, e) İçini göstermeyecek kadar kalın olması gerekir. f) Mestlerin her birinde -ayak parmaklarının küçüğü ile- üç parmak kadar delik, yırtık ve sökük olmaması gerekir. (Merğînânî, el-Hidâye, 1/32; Mehmed Zihni, Ni‘met-i İslâm, 132, 133)
Aleykümselam. Benim de incelediğim örnek çorap meshetmeye uygundu. Özellikle hangi örneği zikrettiğinizi bilmediğim için bir genelleme yapmam doğru olmaz ama sözü edilen vasıflardaki bir çoraba meshedilebilir.
abdest konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Önce bir doktora görünün, ondan rapor alın. Doktor bölümü bitince şöyle yapın: Size abdest olarak öğretilen şeyin dışında hiçbir şey yapmamaya karar verin. Abdestsiz namaz kılın, kolunuz kuru kalsın, ayağınız yıkanmamış olsun ama tekrar yıkamayın. Size tekrar yasak! Sadece abdestte değil şeytan bütün ibadetlerinizde sizi çökertecek dikkat edin. Tekrar yıkamak yok; cünüp gezin ama tekrar yıkamayın!
Selamünaleyküm. 1- Özürlünün özrü bittiğinde normal abdest alarak namaz kılmalıdır. 2- Bir kere teyemmüm sadece toprak cinsinden bir şeyle olur. Cam toprak cinsi değildir. Otobüste bulunmanın teyemmüm ruhsatı oluşturmayacağı kanaatindeyim. Mü'min, namazı için mücadele etmelidir. 3- Herkes taklit ettiği âlimin izinden gitmelidir. Kendisi de efdali mefdûlu anlayacak durumda ise seçerek hareket edebilir. 4- Yarabandı gibi bir şey kullanmak gerekir. Hiçbir imkân olmadığında ise kanın abdeste zararı olmayacağı içtihadı ile hareket edebiliriz. Allah'a emanet olunuz.
Selamünaleyküm. Böyle bir sıvı abdesti bozar. Tuvalet kâğıdı kullanmanız yeterlidir.
Önce bir doktora görünün. Tıp açısından bir sıkıntı yoksa, idrarınızın kalan kısmını elinizle aşağıdan yukarı doğru sıvayarak boşaltın. Sonra da kuruladınız mı mesele biter. Bu uygulamaya rağmen bir sorun olursa lütfen tekrar yazın.
Sızıntıyı engellemek için konan pamuk ve benzeri şeylerden dışarı sızma olmadıkça yani sıvı içeride kaldıkça abdeste mani yoktur. Yalnız, bu tür şeyleri sadece abdest açısından düşünmemek gerekir. Sağlık açısından da meseleye bakılmalıdır; doktorların zararlı gördüğü bir şeyi yapmamak gerekir.
Selamünaleyküm. Bu uygundur ama o arada sabah namazını unutmaması gerektiğini de bilmeliyiz.