Fetva Meclisi
Soru
Hocam meslek olarak veterinerlik hakkında ne söyleyebilirsiniz? İnsanların süs köpeklerini, kedilerini ve haşerelerini bakmak zorunda kalabiliyorsunuz. O tür işlemlerde de helal olanlardan daha fazla para kazanılıyor. Ne dersiniz veterinerlik helal bir iş olabilir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Kediye dair bir sıkıntı yoktur. Ancak köpek üzerinden para kazanmanın fıkhen sakıncası vardır. Köpekle ilgili olarak ise şöyle bir durum vardır. Hadisi şerifler köpek üzerinden ticareti men etmektedir. Yani köpeği ticaret metaı olarak satmanın şer'i sakıncası vardır. Fakat veteriner, kendisine getirilen köpeği tedavi etmenin karşılığında bir ücret aldığında inşaallah, köpek üzerinden ticaret yapmanın hükmüne dahil olmayan bir ücret almış olacaktır. Çünkü köpekler genelde bekçi, çoban ve av maksatlı olarak kullanılmaktadır. Bu tür köpeklerin satışına da izin veren fakihler vardır. Allah'a emanet olun.
Köpek bakmanın caiz olmaması başka şey, Allah’ın yarattığı bir canlıya iyilik yapmak, onu tedavi etmek başka şeydir. Siz, Allah’ın yarattığı bir canlıya iyilik yapmayı niyet ederek biiznillah sevap bile kazanırsınız.
Yüce Allah, diğer yeryüzü nimetleri gibi hayvanları da insanların hizmetine vermiş ve onlardan çeşitli şekillerde faydalanmayı helal kılmıştır. (en-Nahl, 16/5, 6, 80) Bununla birlikte dinimiz bir canlı olarak hayvanlara karşı da şefkatli ve merhametli olmayı emretmiştir. (Buhârî, Müsâkât, 10 [2365]; Müslim, Selâm, 151 [2242]) İnsanın, hizmetine verilen canlılara karşı merhamet ölçüleri ile muamele etmesi yanında onların sağlık ve temizliklerine de azami özen göstermesi gerekir. Bu sebeple hastalanan hayvanların imkân ölçüsünde tedavi edilmeleri gerekmektedir. Zira bu hem merhametin hem de sağlıkla ilgili tedbirlerin zorunlu bir sonucudur. Ancak ölümcül bir hastalığa yakalanmış, tedavi ederek iyileşme imkânı da olmayan ve şiddetli acılarla baş başa kalmış bir hayvanın veteriner gözetiminde uyutulmasında bir sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Her iki durumda da kazancınızın haram olmasını gerektirir bir durum yoktur. Takva yönü ayrı bir meseledir elbette.
Allah işinize kolaylık versin. Güzel bir işiniz var, helal ve hilesiz yapın bereket görün. Hayvanları keserken muhakkak veterinere sorun ya da kestikten sonra sorun. İnsanlara zarar verebilecek bir eti sakın piyasaya çıkarmayın. Belirttiğiniz durumda cünüp iken hayvan kesmekte sakınca olmaz. Allah’a emanet olunuz.
Siz, genel bir üretim yapıyorsunuz. Birilerinin onu ne için kullanacağını bilemezsiniz, bilmeniz de gerekmez. İşiniz helal bir iştir.
hayvan konusundaki diğer fetvalar
Vakıf, kurban kestirenin vekilidir. Vekil ona vekâlet verenin rızası olmadan yapacağı işte değişiklik yapamaz. Buna göre de: Vekâlet alınırken “koyun” veya “inek” gibi kayıt getirilmiş ise o kayıt zorunludur. Olağanüstü bir sebep olmadıkça ve vekâlet verenin lehine olacak bir dönüşüm yapılmadıkça kesilecek kurbanlık değiştirilemez.
Şöyle bir ölçü vardır: Siz hayvanı kestiğinizde hayvan, çırpınıp mesela ayaklarını tepip boşaltması gereken kanı boşalttı ise eti yenebilir. Bıçak vurulduğunda tepki vermedi ise eti yenmez. Ayrıca bir veterinere gösterip etinin sağlık açısından yenip yenemeyeceğini de sormalısınız.
Koyun ve inek gibi hayvanların daha etli olsun gibi bir makul gerekçe ile iğdiş edilmeleri caiz görülmüştür.
Sizin aldığınız kira haram olur diyemeyiz ama köpeği olmayanı bulun, bulamayıp verirseniz, bir sonraki kiracıya evi temizleyerek teslim edin, temizleyemezseniz de evde köpek kaldığını uyarın.
Kendisi necis olmayan hayvanın derisi, tüyü giyecek olarak kullanılabilir. Bahsettiğiniz montun giymeyi sakıncalı yapacak farklı bir özelliği olup olmadığını bilmiyoruz. Bu nedenle sadece kaz tüyü olmasına bakarak giyilebilir deriz.
Hayatın akışını böyle olaylara yormak isabetli olmaz. Hayat bu, bin bir çilesi vardır. Aklına geleni gelmeyeni neler olur neler... Böyle düşünmeyin, daha dik durmanız gerekir. Ahırla evi karıştırmak yanlış.