Fetva Meclisi

Vakfın, kendisine verilen vekâletler adedince kurbanlık satın alması normaldir. Vakfın tahmin üzerinden kurbanlıkları satın alıp kendisine vekâlet verildikçe o kurbanlıklardan hisse ayırması da normaldir. Satın alma işinden sonra yeni vekâlet talepleri olması durumunda henüz sahiplendirilmemiş kurbanlıklardan birine o vekâletlerin yönlendirilmesi olabilir ama sahibi olmadan bir nedenle mecburen kesilmiş kurbanlıklara sonradan verilen bir vekâleti saymak caiz olmaz. Bu son maddeyi şöyle özetleyebiliriz: Vakıf mesela yüz kurbanlık almıştı. Seksen kurbanlık sahipleri belli olarak kesildi. Geriye kalan yirmi kurbanlık ise kurban kesme günleri bitiyor veya kasaplar gidecek gibi bir sebeple acele ile kesildikten sonra gelen bir vekâlet sahipsiz olarak önceden kesilmiş o kurbanlıklara sayılamaz. Bu, kurban kesecek olanın niyeti belirlenmeden kesilme demektir ki ibadette niyetin önceden olması şartı gereği caiz olmaz. Bu şekilde sahipsiz kalmış kurbanlıklar diğer adak ve benzeri sadaka içerikli kesimlere yönlendirilebilir.

Bu konuda ölçü şudur: Kurban kesiminde zaman olarak kurbanın kesildiği yer önemlidir. Kurban kestirenin bulunduğu yer önemli değildir. Kurbana vekâlet veren için henüz bayram gelmemiş olsa bile onun kurbanının kesildiği yerde kurban bayramı vakti girdi ise kurban kesilebilir.

Selamünaleyküm. Böyle yoğun bir kurban kesme işinde genel bir vekâletle kurban kesilebilir. Binlerce kurbanı isim isim vekaleti anarak kesmenin zorluğu ortadadır. Genel bir vekâlet ile kesilen kurbanlarda biiznillah sorun yoktur. Havuza toplanan aynı oranda ödenmiş paralardan farklı fiyatlarla kurban kesmede eğer, kurbanı kesilmesi için vekâlet veren kişinin, verdiği paranın aynen kullanılmasını şart koşması gibi bir durum olsa idi bu sistem caiz olmazdı. Hâlbuki o sisteme vekâlet vererek para yatıranlar, havuz benzeri bir yapıya para yatırdıklarını, verdikleri paranın ortalama bir fiyatla alınacak kurbanlıklarda kullanılacağını bilmektedirler. Dolayısıyla özel bir şart getiren biri olmadıkça bunda da sorun yoktur diye umuyoruz. Zira farklı ülkelerde farklı fiyatlarla satın alınacak binlerce hayvanın fiyatının önceden belirlenmesi de mümkün değildir. Satın alındıktan sonra vekâlet verenlere fiyat farkının artı veya eksi yansıtılması da büyük bir iş yükü getirecektir. Bunlara dikkat edildiğinde ‘şartlı para verenin dışındakiler açısından bir sorun yoktur’ diyoruz.

Selamünaleyküm. Bir hayvanın KESİLİP KANININ AKITILMASI ibadet olan bölümün aslıdır. Bu asıl gerçekleştikten sonra yani hayvan fıkha uygun şekilde boğazlandıktan sonra eti veya derisi gibi kısımları ile alakalı hususlar, KURBAN AHKÂMI açısından ikinci derecede konular olur. Mesela vakıfta etlerin değerlendirilmesi, o vakıftaki diğer emanetlerin değerlendirilmesi ile aynı olur. Eğer kurbanlarının kesilmesi konusunda o vakfa vekalet verenlerin özel bir şartıyesi mesela 'filan yerdeki filancalara ulaştıracaksanız' tarzında özel bir isteği var ve bunu da vakıftakiler kabul etmişlerse bu müstesnadır. O şart yerine getirilecektir. Bu durum diğer eşya veya yardımlar için de aynıdır zaten. Bunun dışında bir mesele yoktur.

Selamünaleyküm. Her iki şekilde de verilen vekâlet, vekâlet verme açısından yeterlidir. Kurbanın kesilmesi ile alakalı durum ise farklıdır. O kendi konusu içinde incelenebilir.

Birden çok kurban kesebilirsiniz. Birinden de istediğiniz kadar et alabilirsiniz. İkinci kestiğiniz kurban da birinci kestiğiniz gibi 'kurban' olacaktır. Bu nedenle kimseye bilgi vermek gibi bir durum yoktur.

Evet, veterinerliğin bu zamandaki uygulamasında bazı sıkıntılar yok değildir. İnsanların besledikleri hayvanlar üzerinde açık bir israf yapıyor olmaları, hayvanları eğlenceye dönüştürmeleri, caiz olmayacak edinimler, bulundurmalar yaptıkları gibi sakıncalardan söz edebiliriz. Bütün bunlar veterinerliğin sakıncalı olmasını gerektirmez. Aksine BİR CANLIYA DESTEK OLMASI yönüyle baktığımızda faydalı ve güzel bir iş olduğunu söyleyebiliriz. Allah’ın yarattığı bir hayvana su vermek bile mübarek bir iş iken aynı hayvanı ölümden veya sakat kalmaktan kurtarmak için ne diyebiliriz? Bir çiftlikteki et hayvanlarının insanlara daha sağlıklı ulaşmasını sağlayan mesleğin de veterinerlik olduğunu unutamayız. Helal kazanmayı ilke edinmiş, harama ve hileye kaçmayan bir veteriner güzel bir meslek sahibidir. Başta köpek olmak üzere hayvanlarla ilgilenenin necaset bulaşmasına dikkat etmesi durumunda görevinde sakınca olmaz. Evet, süs köpeklerinin beslenmesi, bakımının yapılması gibi caiz olmayan boyutu bulunan bir mesleği konuşuyoruz ama bir işte genel uygulamanın ne olduğuna bakarak karar verilmektedir. Lüks semtlerde birkaç veteriner köpek kuaförü gibi görülüyor diye mesleğin özünü o şekilde algılayamayız. Veteriner özellikle sakıncalı bölümlerden uzak durmaya çalıştığında mesleğinin ve kazancının bereketini görür.

Şöyle bir ölçü vardır: Siz hayvanı kestiğinizde hayvan, çırpınıp mesela ayaklarını tepip boşaltması gereken kanı boşalttı ise eti yenebilir. Bıçak vurulduğunda tepki vermedi ise eti yenmez. Ayrıca bir veterinere gösterip etinin sağlık açısından yenip yenemeyeceğini de sormalısınız.

Hayatın akışını böyle olaylara yormak isabetli olmaz. Hayat bu, bin bir çilesi vardır. Aklına geleni gelmeyeni neler olur neler... Böyle düşünmeyin, daha dik durmanız gerekir. Ahırla evi karıştırmak yanlış.

Koyun ve inek gibi hayvanların daha etli olsun gibi bir makul gerekçe ile iğdiş edilmeleri caiz görülmüştür.

Sizin aldığınız kira haram olur diyemeyiz ama köpeği olmayanı bulun, bulamayıp verirseniz, bir sonraki kiracıya evi temizleyerek teslim edin, temizleyemezseniz de evde köpek kaldığını uyarın.

Kendisi necis olmayan hayvanın derisi, tüyü giyecek olarak kullanılabilir. Bahsettiğiniz montun giymeyi sakıncalı yapacak farklı bir özelliği olup olmadığını bilmiyoruz. Bu nedenle sadece kaz tüyü olmasına bakarak giyilebilir deriz.