Fetva Meclisi
Soru
Ben bir taşıma işi ihalesine girdim. Belli bir eşyayı bir süre taşıyacağız. Daha kolay hallederim diye başka nakliyecilere de iş versem kazancım helal olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
İşini aldığınız işveren size “bizzat sizin yapmanızı şart koşuyorum” dedi ise o işi ikinci birine yaptıramazsınız. Sadece işin kalitesi ve zamanını size şart getirmiş ise sizin onu başkasına yaptırıp kâr etmenizde sakınca olmaz.
Sizin de sebep olduğunuz bir kusurunuz yoksa sizin açınızdan sorun olmaz.
Mal sahibinin rızası olmadan onun malından bir şey almak helal olmaz. Şefiniz mal sahibinin yetkilendirmesi ile bunu yapıyorsa sakıncası olmaz ama kendi inisiyatifi ile yapıyorsa veya yetki sınırlarını aşarak yapıyorsa helal olmaz.
Size işveren özellikle “başkasına yaptırmayacaksın” diye bir kayıt koymadı ve sorumluluk da sende ise sakıncası olmaz.
İş sahibinize bir zarar vermiyorsanız ve iş sahibi size özel bir şartla bunu yasaklamadı ise sakıncası olmaz. Bunu yaparken ne kadar zarar verip vermediğinizi objektif bir gözle incelemelisiniz.
Selamünaleyküm. Çalıştığınız iş yerindeki işinizin aynısını dışarıda yapmanız caizdir. Şu hususlara dikkat ederseniz kazandığnız helal olur: a-Kesinlikle, maaşlı olduğunuz yerdeki mesainizle bunun bağlantısı olmayacak. Çünkü çalıştığınız yer, sizin şu saatten bu saate kadar olan her dakikanızı kiralamıştır. Bir telefon görüşmesi bile o saatler içinde özel işinize ayrılmamalıdır. b-Çalıştığınız yerle yaptığınız anlaşmada, dışarıda bir iş yapmama gibi bir söze imza atmamış olmanız gerekir. Çünkü Müslüman sözünün esiridir. c-Çalıştığınız iş yerinin araç ve gereçlerini kullanmayacaksınız. d-Çalıştığınız iş yerinin müşterilerini, kullanmayacaksınız.
firma konusundaki diğer fetvalar
İhale eden firmaya/kuruma karşı kurulmuş bir tuzaktır bu ve gizli yapılmaktadır. Bu yolla elde edilecek gelir helal olmaz. Müslüman hile ve yalan ile mal kazanmaz, kazanırsa o mal ona helal olmaz.
Sizin de tahmin edebileceğiniz gibi bu bir hile. Hilenin girdiği yerde en azından bereket erir. Bereket de bizim peşinde koştuğumuz kazancımızdır.
Kuponların durumunu şöyle değerlendirmeliyiz: Parayla satın alınmış veya bir iş yapmanın karşılığı olarak verilmiş kuponu satmak caiz olmaz. Çünkü o kupon, belli bir eşyayı almak için sahibine verilmiştir. O eşyayı almadan başkasına satması elinde olmayanı satması gibi olacağından kuponun satılması caiz olmaz. Şirket veya devletin hediye veya ödül olarak verdiği kupon ise her türlü satılabilir. Bu kuponu satın alan biri ise onu bu şekilde satamaz. Çünkü satın aldığı kuponun içeriği henüz eline geçmediği için “elinde olmayanı satmak” durumuna düşeceğinden ikinci kişinin satışı caiz olmaz denir.
Müşteri ile yapılan sözleşmedeki kalite ve ayrıntılar korunduğu sürece işin başkasına yaptırılıp teslim edilmesinde sakınca yoktur. İki kere kâr etmiş gibi olmak da caizdir.
Bu yapılan iş yasalara da aykırıdır. Yasalara aykırılık bir sakıncadır. İnsanların aldatıldığı bir işte sizin imzanızın olması sizin de vebale girme nedeniniz olur. Eğer, iş yerinin üretiminde bu ürün çok küçük kalacak nitelikte ise oradan kazandığınız haramdır diyemeyiz ama toplam üretimin belli bir yüzdesini oluşturuyorsa sizin kazancınızda da haram karışımı vardır.