Fetva Meclisi
Soru
Hocam çalıştığım gıda firmasında tane karabiberden toz karabiber üretilirken irmik kullanılıyor. Bunun yalnızca maliyet düşürmek amacıyla değil, ürünün acılığını, rengini ve akış özelliklerini geliştirmek için yapıldığı söyleniyor. Ancak irmik gluten içerdiği hâlde, ürün etiketine yalnızca "toz karabiber" yazılıyor ve "alerjen içermez" ibaresi eklenerek tüketici yanıltılıyor. Bu durumun yanlış olduğunu firmaya açıkladım ve böyle yapmamaları gerektiğini söyledim. Fakat firma bu uygulamaya devam ediyor. Şimdi merak ettiğim konu şu: Benim bu firmada kalmaya devam etmem doğru olur mu? Burada kazandığım para helal mi? Firma genel olarak temiz ve kaliteli hammadde kullanıyor, ancak bu konuda yanlış yapıyorlar. Benim karşı çıkmam ve onaylamadığımı belirtmem yeterli olur mu, yoksa ayrılmam mı gerekir? Lütfen yardımcı olun. Allah razı olsun.
Cevap
Benzer fetvalar
Bilimsel sonuçlar için çalışan kurumlar arasında iş paylaşımı ve yardımlaşma olmasında sakınca olmaz. Şu kadar ki, size iş getiren müşteri özellikle sizin laboratuvarınızda o sonucun çıkmasını şart koşmuş ise onun şartına uyulması gerekir. Genelde müşteriler güvenli bir sonuç beklerler. Firmanız bu güveni garanti ettikten sonra yapılan işte sakınca olmaz. Güveni garanti etmeden baştan savma yapılıyorsa sizin bulunduğunuz laboratuvarda da yapılmış olsa ortada vebal var demektir.
Selamünaleyküm. Şüphesiz bir helal istiyorsanız elbette size farklı bir işe geçmenizi tavsiye ederim. Mevcut durumda ise haram diyemediğimizi siz de okudunuz. Önemli olan mal sahibi durumundaki şirketin haram iş yapıp yapmadığıdır. Elemanlarından birinin yanlışını onlar tasvip etmedikçe ne onlar ne de siz vebale girmezsiniz. Allah yardımcınız olsun.
Şirket bunu bildiğinde sorun edecekse yani rıza göstermeyecekse bu bir haktır. Genel bir teamül içinde es geçilebilen bir pozisyon varsa sıkıntı olmaz biiznillah.
Selamünaleyküm. İlgilendiğiniz konu oldukça önemli olmasına rağmen, mü'min kardeşlerimiz arasında gerekli alakayı bulmuyor. Bulsa, tüccar ne pahasına olursa olsun işimize yarayanı üretir. Gayret edeceğiz, sabredeceğiz. Yılmadan yolumuza devam edeceğiz. Bu hususu, Müslüman medya ve giyim esnafımız üzerinden yürütmemizin etkisinin daha yoğun olacağını düşünüyorum. Allah sizden razı olsun.
Aleykümselam. Ortaklarınızın Müslüman olması, kazançlarının kaynağının helal olması elbette en iyi olan bir temennidir ama bunu gerçekleştirmede zorlanabilirsiniz. Stratejik bir konu olarak da ele alınmasında yarar vardır bu meselenin. Ortağınız olacak birinin kazancını araştırmanız şart değildir. Mümkün olduğu kadar helal kaynaklısını arayın o kadar. Ortağınızın Müslüman olması da bir strateji konusudur; Fıkhen şart değildir. Alırken de satarken de durum böyledir.
Selamünaleyküm. Müşterileri kandırmıyorsanız müşteri ile ilişkiniz açısından bir sakınca yoktur. Bir malın üreticisinin izni olmayan bir işi yapıyorsanız malınız açısından caiz olmayan bir iş yapmaktasınız.
firma konusundaki diğer fetvalar
Müşteri ile yapılan sözleşmedeki kalite ve ayrıntılar korunduğu sürece işin başkasına yaptırılıp teslim edilmesinde sakınca yoktur. İki kere kâr etmiş gibi olmak da caizdir.
Kuponların durumunu şöyle değerlendirmeliyiz: Parayla satın alınmış veya bir iş yapmanın karşılığı olarak verilmiş kuponu satmak caiz olmaz. Çünkü o kupon, belli bir eşyayı almak için sahibine verilmiştir. O eşyayı almadan başkasına satması elinde olmayanı satması gibi olacağından kuponun satılması caiz olmaz. Şirket veya devletin hediye veya ödül olarak verdiği kupon ise her türlü satılabilir. Bu kuponu satın alan biri ise onu bu şekilde satamaz. Çünkü satın aldığı kuponun içeriği henüz eline geçmediği için “elinde olmayanı satmak” durumuna düşeceğinden ikinci kişinin satışı caiz olmaz denir.
İhale eden firmaya/kuruma karşı kurulmuş bir tuzaktır bu ve gizli yapılmaktadır. Bu yolla elde edilecek gelir helal olmaz. Müslüman hile ve yalan ile mal kazanmaz, kazanırsa o mal ona helal olmaz.
Eğer size işveren firma/kurum sizinle yaptığı sözleşmeye “başkasına yaptırmama, bizzat kendin yapma” gibi bir şart getirmedi ise sakıncası olmaz. Eğer öyle bir şart getirdi ve siz de kabul etti iseniz imzanıza sahip çıkmalısınız.
Sizin de tahmin edebileceğiniz gibi bu bir hile. Hilenin girdiği yerde en azından bereket erir. Bereket de bizim peşinde koştuğumuz kazancımızdır.