Fetva Meclisi
Soru
Hocam biz üretici bir firmayız. Aldığımız siparişi başka birine yaptırıp müşteriye vermemiz yanlış mı olur? Şöyle, biz elliye yaparız diye sözleşiyoruz. Başka birine kırka yaptırıp müşteriye veriyoruz. Adeta iki kere kâr etmiş gibi oluyoruz.
Cevap
Benzer fetvalar
İşini aldığınız işveren size “bizzat sizin yapmanızı şart koşuyorum” dedi ise o işi ikinci birine yaptıramazsınız. Sadece işin kalitesi ve zamanını size şart getirmiş ise sizin onu başkasına yaptırıp kâr etmenizde sakınca olmaz.
Ortakların oluşturduğu şirkette kazanç ya ortaklara dağıtılır ya da şirketin sermayesine ilave edilir. Her iki durumun da önceden konuşulması gerekir. Şirketi idare edenin ortaklardan birinin kârını onun bilgisi olmadan çalıştırması caiz olmaz. Bunun en basit ifadesi başkasının malını izinsiz kullanmak olur. Yeni dönemi nasıl sürdüreceğiniz konusunda aranızda anlaşın ve geçmiş için de helalleşin.
Alkol satmak gibi bir haram değilse de bereketi kıt bir kazancınız olur bu kazanç. Uygun olan ilk fırsatta başka bir kiracı ile değiştirmeye hazırlıklı olmalısınız.
Size işveren özellikle “başkasına yaptırmayacaksın” diye bir kayıt koymadı ve sorumluluk da sende ise sakıncası olmaz.
Selamünaleyküm. Sözünüzü bozma, hile yapma, gizli borçlar üretme gibi bir hile yapmıyorsanız ya da siz bir hileye alet olmuyorsanız faturanın çok veya az gelmesinden siz mesul olmazsınız.
Selamünaleyküm. Bile bile yalan söyleyemeyiz. Size verilen bilginin yanlış olması ise sizin meseleniz değildir.
firma konusundaki diğer fetvalar
Kuponların durumunu şöyle değerlendirmeliyiz: Parayla satın alınmış veya bir iş yapmanın karşılığı olarak verilmiş kuponu satmak caiz olmaz. Çünkü o kupon, belli bir eşyayı almak için sahibine verilmiştir. O eşyayı almadan başkasına satması elinde olmayanı satması gibi olacağından kuponun satılması caiz olmaz. Şirket veya devletin hediye veya ödül olarak verdiği kupon ise her türlü satılabilir. Bu kuponu satın alan biri ise onu bu şekilde satamaz. Çünkü satın aldığı kuponun içeriği henüz eline geçmediği için “elinde olmayanı satmak” durumuna düşeceğinden ikinci kişinin satışı caiz olmaz denir.
Bu yapılan iş yasalara da aykırıdır. Yasalara aykırılık bir sakıncadır. İnsanların aldatıldığı bir işte sizin imzanızın olması sizin de vebale girme nedeniniz olur. Eğer, iş yerinin üretiminde bu ürün çok küçük kalacak nitelikte ise oradan kazandığınız haramdır diyemeyiz ama toplam üretimin belli bir yüzdesini oluşturuyorsa sizin kazancınızda da haram karışımı vardır.
İhale eden firmaya/kuruma karşı kurulmuş bir tuzaktır bu ve gizli yapılmaktadır. Bu yolla elde edilecek gelir helal olmaz. Müslüman hile ve yalan ile mal kazanmaz, kazanırsa o mal ona helal olmaz.
Eğer size işveren firma/kurum sizinle yaptığı sözleşmeye “başkasına yaptırmama, bizzat kendin yapma” gibi bir şart getirmedi ise sakıncası olmaz. Eğer öyle bir şart getirdi ve siz de kabul etti iseniz imzanıza sahip çıkmalısınız.
Sizin de tahmin edebileceğiniz gibi bu bir hile. Hilenin girdiği yerde en azından bereket erir. Bereket de bizim peşinde koştuğumuz kazancımızdır.