Fetva Meclisi
Soru
Apartmanın ortak kullanım alanı olan bahçede bir komşumuz kendi suyunu kullanarak asma yetiştiriyor ve üzüm yapraklarının koparılmasına izin vermiyor. Bu yüzden komşular arasında küslük var. Kendi sulasa bile komşularına vermemek hakkı mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Evet, bahçenizde tavuk besleyebilirsiniz ama şehir evinin bahçesinde tavuk beslerken komşularınızın rahatsız olmaları sizin aleyhinize bir durumdur. Köy evinde bir bahçede beslese idiniz sakınca olmayabilirdi ama insanlar şehirlerde bu tür rahatsızlıklara tahammül edemeyebilirler. Dinimiz komşuluk hakkını çok yüksek dereceden bir sorumluluk olarak görmektedir. Hemen tavukları uzaklaştırıp komşularınızdan helallik istemeniz gerekir.
Selamünaleyküm. Bu iki sorunuzun temel cevabı şu şekildedir: Devlet malı ya da yeni deyimiyle kamu malı olan mallarda yönergeler, yönerge dâhilinde olmayan hususlarda ise teamüller esas alınır. Mesela kozalak hususunda orman idaresinin halka uyguladığı bir yönergesi varsa ona uyulmalıdır. Böyle bir yönerge yoksa teamül esas alınır. Böyle bir meselede, yönergeleri belirleyen makamın mesela laik bir sistemin makamı olmasının bizi bağlayıcılığı açısından birinci derecede ele alınması gerekmez. Tıpkı trafik kurallarında olduğu gibi bu da, nihayetinde insanlığın kendisi ile alakalı, akidevî boyutu olmayan bir konudur.
Aleykümselam. Komşunun özel bir tembihi varsa ona riayet etmek zorundasınız. Özel tembihi yoksa yere düşenlerini yemenizde sakınca yoktur. Dalından toplamak için ise ondan genel bir izin almanız yeterlidir.
Aleykümselam. Komşunun özel bir tembihi varsa ona riayet etmek zorundasınız. Özel tembihi yoksa yere düşenlerini yemenizde sakınca yoktur. Dalından toplamak için ise ondan genel bir izin almanız yeterlidir.
Haram olduğundan şüphe ettiğimiz gıdadan uzak durduğumuz kadar dinimizi koruyacağımıza göre bildiğiniz bu hatanın sahibine ait bir elmayı da ısırmayın.
Bir binanın çatı ve sonrası, o binada hakkı bulunan bütün mal sahiplerinin ortak malıdır. Onlardan biri izin vermedikçe ortaklardan biri orayı kendi özeli için kullanamaz. Siz ancak sizin hakkınız kadar kullanabilirsiniz. O hak oranınızı da belirlemek mümkün değildir. Zira size ait olan kısım sabit değildir, ortaklar toplanıp herkesin yerini tespit etmeli ve ona göre kullanmalıdır. Siz oraya iki minder koyunca tamamını kullanmış gibi olursunuz. Bütün maliklerin ortak şekillendirme yapması sonrasında o tür yerler kullanılabilir. Dolayısıyla sizin yaptığınız yanlıştı, bir kul hakkı ihlali idi. Sizin onlardan özür dilemeniz gerekir. Fıkhen durum böyledir.
Apartman konusundaki diğer fetvalar
Bu konuda komşunuz haklıdır. Komşuluk ortamı sizin onun kapısının içini gözlemenizi size sağlamaz. İzin verirse koyabilirsiniz ama izin vermediği sürece kamera koymanız hata olur. İzin vermesi de yanlış olur. Evlerimizin içi bizim mahrem alanlarımızdır. Bu hassasiyeti siz gözetlemeliydiniz. Komşunuzdan özür dileyerek aranızı düzeltmeye bakınız.
Türkiye'de veya başka bir yerde APARTMAN GÖREVLİSİ olmak bir iş akdidir. Sadece adı üzerinden bir işe olur/olmaz diyemeyiz. İşin icra ediliş tarzı veya sonuçları üzerinden olur/olmaz denebilir. Apartman görevlisi bir mü'min, işinin hakkını vererek helal dairede kazandığı para ile geçinebilir, bunda ilke olarak bir sakınca görmeyiz. Özellikle bu işte dikkat edilmesi gereken kurallar olarak da şunları tespit etmemiz gerekir: 1- İş akdi açık ve belli işler üzerinden olmalıdır. Neyi nasıl yapacağı, kendisinden neler beklendiği ve karşılığında ne verileceği açık olmalıdır. Üstün körü bir iş olarak başlamamalıdır. Yasal yönden de resmi olmayı tercih etmesi gerekir. Sigortalı olması gibi kanuni emirlere dikkat edilmelidir. Yerine getiremeyeceği vaatlere imza atmamalıdır. Belli bir yönetim veya kişi ile muhatap olarak işe başlamalıdır. 2- Apartman görevlisi bir anlamda “aileden biri gibi” görülebilecek bir iş yapmaktadır. “Aileden biri gibi görülmek” mü'min için bir ağırlık ve sorumluluktur. Para ilişkilerinde ve göz alanında EMİN İNSAN olma vasfını asla kaybetmemelidir. İnsanlar ona karşı esnek veya gevşek olsalar da o, mü'min vakarı ve ciddiyetini korumalıdır. Eli ve gözü güvenli mü'min vasfı onun kimliği niteliğinde kalmalıdır. 3- İş akdinde yer alan işler için ek bir beklenti içinde olmamalıdır. Bahşiş gibi hediyeleri kabul edebilir ama bunu zorunlu bir hediye gibi görmemelidir. 4- Harama hizmet etmek haramdır. Apartman görevlisinin hizmetleri arasında alkol ve benzeri haramlara ara servisçilik bulunuyorsa bunu baştan kabul etmemeli ve böyle taleplere cevap vermemelidir. 5- Eşi ve çocukları böyle bir işin sonucu olarak apartmandakilere karşı “ezilmiş kimlik” sahibi olma belirtisi gösteriyorsa işi değiştirmeyi tercih etmelidir. Apartman görevlisi olmayı çocuklarının ve eşinin eziklik gerekçesi olarak sürdüremez.
Bütün apartmana veriyor olması gerekmez. İkram, helal olsun diye herkese verilecek şeklinde bir şart yoktur. Siz bu konuda biraz abartıyorsunuz. Allah kabul etsin.
Ortak dairelerin bulunduğu binalardan daire alanlar, ortak alan yönetmedeki örfü ve yasal kuralları da kabul etmiş sayılmaktadır. Dolayısıyla binadan daire alan örfe uymak zorundadır. Uymadığında vebale girer.