Fetva Meclisi

Siz, aranızda borç ilişkisi yokken hediyeleşiyor, birbirinize ikramda bulunuyor idiyseniz onu devam ettirmenizde hiçbir sakınca olmaz. Böyle bir geçmişiniz yoktu ama araya borç ilişkisi girdiği için oluşturduğunuz bir hediyeleşme/ikram ortamı dinen sakıncalı olur. Bu şekilde durumunuzu tespit ediniz.

Otelin size ikram ettiği şeyleri yemeyip eve çocuklarınıza götürmenizde sakınca olmaz. Siz, size ikram edilenleri yedikten sonra çocuklara da alırsanız otelden özel izin almanız gerekir. İzinsiz alırsanız bu bir kul hakkıdır. Size ikram edilende de ikramdan fazlasını almamış olmalısınız.

Elbette bizi Allah’a isyan noktasında tutacak bir misafirliği veya esasen güzel/iyi olmayan bir işi benimseyemeyiz. Misafire ikram da Allah’ın rızasını kazanmak içindir. Tavrınızda hatalı değilsiniz. Ancak iki şeye dikkat edin: a- Bunu aile içindeki olumsuz ilişkilerin intikamı olarak yapmış olmayın. b- Buna rağmen anne babanızla düşmanlık üretebilecek bir noktaya gelmeyin/getirmeyin. Böyle bir denge kurabilirseniz iyi yaparsınız. Allah yardımcınız olsun.

Siz, dediğiniz gibi ise Allah katında alacaklı durumdasınız. Hakkınızı helal ederseniz bir büyüklük göstermiş olursunuz. Allah da size ecir verir. Ahirete intikal ederse orada hakkınızı eksiksiz alırsınız.

Bu akraba ile akrabalık bağını kesmen gerekmez, bağını sürdür. İkrama gelince yememen takvaya daha uygundur. Yemiş olunca da direkt haram olmaz diye umarız.

Yaptığınız işte bir harcama kapalılığı yani tartışma konusu olabilecek bir nokta veya ücret oranı üzerinde tartışma olmadığına/olmayacağına göre sizin açınızdan ve işi veren açısından helallik sorunu da yok demektir. Bu şekilde çalışabilirsiniz.

Türkiye'de veya başka bir yerde APARTMAN GÖREVLİSİ olmak bir iş akdidir. Sadece adı üzerinden bir işe olur/olmaz diyemeyiz. İşin icra ediliş tarzı veya sonuçları üzerinden olur/olmaz denebilir. Apartman görevlisi bir mü'min, işinin hakkını vererek helal dairede kazandığı para ile geçinebilir, bunda ilke olarak bir sakınca görmeyiz. Özellikle bu işte dikkat edilmesi gereken kurallar olarak da şunları tespit etmemiz gerekir: 1- İş akdi açık ve belli işler üzerinden olmalıdır. Neyi nasıl yapacağı, kendisinden neler beklendiği ve karşılığında ne verileceği açık olmalıdır. Üstün körü bir iş olarak başlamamalıdır. Yasal yönden de resmi olmayı tercih etmesi gerekir. Sigortalı olması gibi kanuni emirlere dikkat edilmelidir. Yerine getiremeyeceği vaatlere imza atmamalıdır. Belli bir yönetim veya kişi ile muhatap olarak işe başlamalıdır. 2- Apartman görevlisi bir anlamda “aileden biri gibi” görülebilecek bir iş yapmaktadır. “Aileden biri gibi görülmek” mü'min için bir ağırlık ve sorumluluktur. Para ilişkilerinde ve göz alanında EMİN İNSAN olma vasfını asla kaybetmemelidir. İnsanlar ona karşı esnek veya gevşek olsalar da o, mü'min vakarı ve ciddiyetini korumalıdır. Eli ve gözü güvenli mü'min vasfı onun kimliği niteliğinde kalmalıdır. 3- İş akdinde yer alan işler için ek bir beklenti içinde olmamalıdır. Bahşiş gibi hediyeleri kabul edebilir ama bunu zorunlu bir hediye gibi görmemelidir. 4- Harama hizmet etmek haramdır. Apartman görevlisinin hizmetleri arasında alkol ve benzeri haramlara ara servisçilik bulunuyorsa bunu baştan kabul etmemeli ve böyle taleplere cevap vermemelidir. 5- Eşi ve çocukları böyle bir işin sonucu olarak apartmandakilere karşı “ezilmiş kimlik” sahibi olma belirtisi gösteriyorsa işi değiştirmeyi tercih etmelidir. Apartman görevlisi olmayı çocuklarının ve eşinin eziklik gerekçesi olarak sürdüremez.

Bir binanın çatı ve sonrası, o binada hakkı bulunan bütün mal sahiplerinin ortak malıdır. Onlardan biri izin vermedikçe ortaklardan biri orayı kendi özeli için kullanamaz. Siz ancak sizin hakkınız kadar kullanabilirsiniz. O hak oranınızı da belirlemek mümkün değildir. Zira size ait olan kısım sabit değildir, ortaklar toplanıp herkesin yerini tespit etmeli ve ona göre kullanmalıdır. Siz oraya iki minder koyunca tamamını kullanmış gibi olursunuz. Bütün maliklerin ortak şekillendirme yapması sonrasında o tür yerler kullanılabilir. Dolayısıyla sizin yaptığınız yanlıştı, bir kul hakkı ihlali idi. Sizin onlardan özür dilemeniz gerekir. Fıkhen durum böyledir.

Ortak dairelerin bulunduğu binalardan daire alanlar, ortak alan yönetmedeki örfü ve yasal kuralları da kabul etmiş sayılmaktadır. Dolayısıyla binadan daire alan örfe uymak zorundadır. Uymadığında vebale girer.

Bu konuda komşunuz haklıdır. Komşuluk ortamı sizin onun kapısının içini gözlemenizi size sağlamaz. İzin verirse koyabilirsiniz ama izin vermediği sürece kamera koymanız hata olur. İzin vermesi de yanlış olur. Evlerimizin içi bizim mahrem alanlarımızdır. Bu hassasiyeti siz gözetlemeliydiniz. Komşunuzdan özür dileyerek aranızı düzeltmeye bakınız.

Bu gibi meseleler küçük görünür ama komşuluk hukukunun zedelenmesi gibi büyük sonuçlar doğurur. Sorunuzun genel ilkeyle cevabı, “Bu konudaki ortak kullanım mevzuatı belirleyici olmakla birlikte bir apartmanın bahçesi veya benzeri alanlar, tapuda ve fiiliyatta ortak kullanım alanı olarak geçiyorsa, bu alan üzerindeki tasarruf hakkı tüm maliklerin ortak hakkıdır. Bu durumda bir kimse kendi suyunu ve emeğini kullanarak bile olsa, izin almadan bu alana bir ağaç dikmişse, o ağacın meyvesi veya yaprağı yalnızca onun özel malı sayılmaz” şeklindedir. Dolayısıyla sorunuzda geçen bu kimse üzüm asmasını dikmiş ve onunla bizzat kendisi ilgilenmiş olsa bile bu asma ortak kullanım alanında olduğundan dolayı diğer komşularını bu asmadan yararlanmasını engelleyemez. Ayrıca bu konuda hocamızın site yaşamında dini ölçü ve hassasiyetler fetvasına bakabilirsiniz. https://fetvameclisi.com/fetva/site-yasaminda-dini-olcu-ve-hassasiyetler