Fetva Meclisi
Soru
Hocam, ben stajyer avukatım. Bir ofiste çalışmaktayım ve ofiste ağırlıklı olarak icra takiplerini yürütmekteyim. Müvekkilimiz bir banka ve birkaç sivil şahıs. Durum şudur ki, biz açtığımız ve yürüttüğümüz takiplerde faizi mutlaka talep ediyoruz. Zaman zaman banka, borçluların talebi üzerine faizlerde indirime gidebiliyor fakat bu inisiyatif bankanın elinde. Biz avukat olarak bankanın talep ettiği faizi istemek zorunda kalıyoruz. Bu durum beni aşırı huzursuz ediyor. Net emin ve tatmin olduğum anda bütün icra işlerini bırakmaya da hazırım. Danıştığım ve sevdiğim bir tanıdığım, benim sorumluluğumun olmadığını, yapabileceğim bir şey olmadığını ve hatta asıl avukat değil de onun altındaki stajyer avukat olduğum için hiç sorumluluğumun olmadığını söyledi. Sizce aracı olan, yapan gibi değil midir? Bu sebeple aldığım maaşın helal olmamasından korkuyorum. Lütfen bana yardımcı olun. Derdim makam ve mevki değil. Avukatlık bile manevi olarak beni zorluyorken, faiz konusundaki bulunduğum konumun bana etkisi nedir?
Cevap
Benzer fetvalar
Hukukla bağlantınız devam ettiği sürece bu ve benzeri sıkıntılar sürecektir. Faize her neresinden yardım edilirse vebale ortak olmak vardır. Siz müvekkilinizi yeteri kadar ikaz ettiğinize göre bundan sonra yapmanız gereken bir şey yoktur. İştirak ettiğiniz hata için de istiğfar edin. Tekrarını yapmamaya ahdedin. İnşaallah sıkıntı olmaz. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Allah'ı tercih eden anlayışınızdan ötürü sizi tebrik ederim. Ne mutlu size ki meleklerin lanetinden kurtuldunuz. Faizli bir kurumla ilişkide olmanın, ne kadarı haramlaştıracağından önce, o ilişkinin getireceği strateji hatasının vebalini düşünmek zorundayız. Geçmişteki kazancınızı tüktebilirsiniz. Bir daha faize destek olan bir işi almayın yeterlidir. Allah işinizi kolay etsin, hayatınıza bereket versin.
Aleykümselam. Geciken borca fazlalık talebi faizdir, caiz değildir. Bunu talep eden, o işlemi yapan, kararlaştıran herkes faiz haramına bulaşmış olur. Tabii olarak avukat da vebale girer. Sadece avukatlık ve dava masrafları gibi harcamalar ana paraya ek olarak istenebilir. Sizin de o kalemden aldığınız işinizin karşılığı olan para helal olur.
Avukatlık sadece faizli işlem üzerine yürütülen bir meslek değildir. Ama faiz kadar ağır olan bazı günahlar açısından kaygan bir zeminde icra edilebilen bir meslektir. Bu nedenle avukatlık için tanım yapıp 'icra edilemez' şeklinde bir kural koymayalım da, 'riskli alanlarda dikkat edilmesi gereken bir meslektir.' diyelim; daha adil davranmış oluruz. Çünkü faiz kadar yalan da ağır bir günahtır ve avukatlık açısından her adımda Müslüman'ı riske sokan bir tehlikedir. Ama sırf tehlike açısından bir karşılaştırma yapılacaksa imamlık bile sorunsuz bir meslek değildir bu düzen içinde. Kaçarak halledebileceğimiz bir iş yoktur aslı zatında. İmanımızı ve kişiliğimizi muhafaza ederek yangının ortasına dalmamız gerekebileceğini unutmayalım. Allah yardımcımız olsun.
Faizle çalışan bir bankada memur olabilmek için aç/açık kalmak gerekir. Ekmek bulamayanın karnını doyurmak için orada çalışmasına izin verilebilir. Size yöntem ve hile gösteren ise bir nevi züğürt tesellisi yapmış. Asla doğru değil bu sözler. Faiz bir cinayettir. Mü'min için kabul edilebilir yanı yoktur. Allah’a güvenin, rızkınızı başka bir yerde arayın, bulunca da çıkın.
Aleykümselam. Mesleğiniz bir polis memurunun durumu ile aynı çizgide durmaktadır. Bir mü'min insanın kalbine danışıldığında bu mesleği iyi sayması mümkün değildir. Ancak siz, bir devlet memurusunuz. Polisin amirine itaat ettiği duruma benziyor işiniz. Daha temiz bir işe geçmenizi tavsiye ederim ama bir banka memuru ile de aynı olmadığınızı söyleyebilirim. Allah yardımcınız olsun.
avukat konusundaki diğer fetvalar
Sözleşme ile beraber, sözleşmedeki hukuk belli bir tarih veya belli bir işten sonrasına diye kayıt konmamış ise imza anından itibaren caridir. Sözleşmedeki cezai müeyyide de muteberdir. Meşru bir gerekçeye dayanmadan cayan cezayı öder. Cezanın niteliği de çökertecek çapta olmamalıdır.
Kadınlar için hukuku anlamlı bulmuyoruz. Erkekler o boşluğu doldurmalıdır. Psikoloji kadınlar için daha makuldür kanaatindeyiz.
Kesinlikle adımlarımızın “kadın” olarak bulunacakları konumları sözünü ettiğiniz yerdeki konumlarından daha aşağı değildir. Belki de karşılaştırılması bile yapılamayacak kadar üstündür bile. Mü'min kadın olarak bulunun da nerede bulunursanız bulunun derim size ama sözünü ettiğiniz makamda bir zaman sonra sizi tanımak bile mümkün olmayabilir. Erkekleri nerede bu insanların da kadınlarını o koridorlarda feda edecekler? Mü'min hanım efendi olarak bulunacağınız yeri kalbinize danışın.
Evet, hukuk alanı “içeriği itibariyle” risklidir. Yaşadığımız ülkedeki durum itibariyle bir kere daha risklidir. Üçüncü bir risk de bayanın o dikenlikte çekeceği mesleğe mahsus sıkıntılar olacaktır. Buna rağmen imanını ve Müslümanca duruşunu koruyabilen ve iyi bir çevrede kendini muhafaza edebilen bir hanım için "o işi yapamaz" diyemeyiz ama kim neye güvenerek o riski alabilir onu herkes kendi takdir etmelidir.
Mazlumun günahkâr biri olması ondan zulmün kaldırılması için destek olmayı engellemez. İşlediği günaha yönelik ona destek olmak caiz değildir. Bir de şunu bilmelisiniz: Mazlumluk iddiasının yanlış olduğunu anladığınızda yani onunla ilgili iddialar gerçek olduğuna ikna olduğunuz anda desteğinizi geri çekmelisiniz. Allah yardımcınız olsun.
Alacağınız olan miktara ilave yapmanız caiz olmaz. Alacağınızı tahsil etmek için yaptığınız, avukat masrafı, mahkeme harcı gibi ilave masrafları borçludan tahsil edebilirsiniz. Mahkemenin size takdir ettiği ilave rakamdan bunları alabilirsiniz.