Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm. Hocam, vefat eden kimsenin kalan borçlarının terekesini karşılamadığı durumda kimin ödemesi konusunda malumat nedir?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Vefat eden insanın ardından ilk yapılması gereken iş cenazesinin defnedilmesidir. Ondan sonraki ikinci iş ise borçlarının ödenmesidir. Eğer borçlarını karşılayacak veya daha fazla malı varsa borçları ödenir, ardından malı varisler arasında taksim edilir. Mal bırakmadı ise onun borçları kimseye kalmaz. Babanıza ondan mal kaldı ise babanız ödemeli idi. Kalmadı ise babanız da mesul değildi zaten. Aynı durum sizin için de geçerlidir. Allah Teâlâ her ikisini de mağfiret buyursun.
Selamünaleyküm. Babanız vefat ettiğinde babanızın mirasını almadınız mı? Sizin o mirasta hakkınız vardır. Dedenizin torunu olarak onun hayatta olan çocukları bulundukça siz o mala mirasçı olamazsınız.
Selamünaleyküm. Ölmeden önce mal paylaşımı yapıldı ise mesele bitmiştir. Haksızlık yapılması durumunda onu yapan vebale girer ama taksimat bitti, teslimat yapıldı ise miras da yok demektir. Dedeniz: 'Ben öldükten sonra şöyle taksim edin' deyip gitti ise onun anlamı yoktur. Taksimat normal şartlarda yapılacaktır.
Selamünaleyküm. Mal sahibinden önce ölenin mirastan bir hakkı olmaz. Ama teyzeleriniz size de bir pay verirlerse onu almanızda bir sakınca olmaz.
Selamünaleyküm. Dinimizi anlatan kitaplarda böyle bir bilgiye rastlamış değilim.
Selamünaleyküm. Ölenin borçları ödendikten sonra geriye kalan ne ise onun % 12,5 'u eşinin, %21,875'i erkek çocuklarının her birinin ve % 10,938'i de kızlarının her birinin olur.
borç konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Alacaklıyı arayın, ödeme isteyip istemediğini sorun. Helal ederse sakıncası yok. Parayı isterse ödemeniz babanızın rahat etmesi için şarttır. Ödeyin, iyilik yapmış olun.
Aleykümselam. Şahsi kanaatim, Ebu Yusuf’a izafe edilen o görüşün Avrupa şartlarında muteber olmadığı şeklindedir. En azından oturum izni alarak ikamet ettiğiniz yerde o hüküm cari değildir.
Bu bir özel hayat sayılmalıdır. Sizin bu denli derin sorunuz rahatsız edebilir ve size karşı gizliliğe teşvik olur. Siz de bu tür bir hassasiyet ya da fazla karışma türü bir ilgi varsa evlenmeyi yeniden düşünmenize bile değer.
Bu, caiz olanı nasıl diye bakmamız mümkün olmayan bir durumdur. En hafif şekilde ödemeye bakacaksınız. Ne var ki, yarın sizden faiz isteneceğini bildiğiniz hâlde geciktirmiş olmanız istiğfarı gerektiren bir durumdur. İstiğfar etmeyi ihmal etmeyin.
Borcunuzu ödedikten sonra ikramda bulunmanız faiz olmaz.
Aleykümselam. Tüzel kişilik de olsa hak sahibine ulaşmanız gerekir. En azından sonuna kadar araştırmış olduğunuza ikna olmalısınız. Buna rağmen ulaşamaz iseniz sözünü ettiğiniz şekilde fakirlere verebilirsiniz.