Fetva Meclisi
Soru
Hocam çaya zekât düşmesi için ne kadar yaş çay üretilmesi gerektiğini öğrenmek istiyorum. Kaç ton yaş çay elde edilirse zekât verilmesi farz olur?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Tarım ürünlerinin de zekâtı vardır. Elde ettiğiniz ürün 650 kg oluyorsa zekât için gerekli nisap (ölçü) oluşmuş demektir. Yirmi, otuz kg gibi bir ürünün zekâtı gerekmez. Nisap oranında ürün elde ettiğiniz zaman iki durum vardır. Eğer ürün elde etmek için yatırım yapıyorsanız, sulamanız ve benzeri masrafınız varsa elde edilen ürünün 1/20 oranında (yüzde beş) zekâtı verilir. Harcama yapmıyor da hasat zamanı gidip topluyorsanız bu oranı 1/10 olarak hesaplarsınız.
Harcama yapılarak tarım yapılması durumunda oran %5 olarak hesaplanır. Ayrıca ürünün 650 kg civarında olması gerekir ki zekâta dâhil olsun. Asıl nisap denen budur. Mesela 150 kg bir ürün için zekât gerekmez. Allah kabul etsin.
Selamünaleyküm. Babanızın daireleri satılık olmadığı sürece onlardan dolayı zekât vermeyebilirsiniz. Birikmiş paranız 81 gram altını geçer ve üzerinden bir yıl geçerse zekatını verirsiniz. Topladığınız çay, bir kişinin üzerinde ise yani evlatlar arasında bölünmüyorsa bir kişiye 650 kg civarında çay düşüyorsa o çayın %5 oranında zekâtı verilir. Adam başına 650 kg dan az çay düşüyorsa zekât gerekmez.
Selamünaleyküm. Tarım ürünlerinin zekâtının müstakil hesaplanması gerekir. Köylülerimizin bu husustaki bilgi eksikliği maalesef yaygındır. Ortadaki bereketsizliğin temel nedenlerinden biri de budur. Şu şekilde bilmemiz ve uygulamamız gerekmektedir: Tarım mahsulleri eğer bir emek vermeden elde ediliyorsa çıkan mahsulün 1/10 oranında zekâtı verilir. Sulama, gübreleme ve benzeri ilave bir emekle ürün alınıyorsa bu oran 1/20 oranındadır. Mahsul elde edilir edilmez zekât verilir. Elde edilen mahsulün de nisabı vardır. Yani en az 'şu kadar' mahsul elde edilirse denecek bir oranı vardır. Bu oran yaklaşık ALTIYÜZ ELLİ Kilodur. Bu orandan az olan tarım ürünü için zekât vermek gerekmez. Her tarım cinsinden bu kadar ürün elde edenin her ürün için zekât vermesi gerekir. Allah'a emanet olun.
Tarım ürünlerinde zekât, iki türlü hesaplanmaktadır. Eğer tarım yapan kişi, ekin yapıp tahsil zamanı da mahsulünü alıyorsa o üründen onda bir oranında zekât verir. Eğer tarım yapan kişi, sulama, gübreleme, elektrik harcama gibi maliyet yükseltici bir yatırım yapıyorsa mahsulün yirmide biri oranında zekât verir. Bir husus da şudur: Elde edilen mahsulün bir nisabı vardır. Nasıl altın seksen gramı aşınca zekât konusu olmaktadır. Ziraatta da mahsulün yaklaşık olarak 670 kg civarında olması gerekir. Yoksa bir çuval buğday için zekât gerekmez. 670 kg ve üstü için bu onda bir veya yirmide bir söz konusudur. Allah mübarek kılsın.
Tarım ürününün zekâtı için bir yıl beklemek gerekmiyor. Mahsul elde edilince zekât da gerekir. İki türlü hesap yapılacaktır. Birincisi: Hiçbir masraf yapmadan elde ettiğimiz ürün; bu üründen 1/10 oranında zekât verilir. İkincisi de az da olsa, gübreleme, sulama, işçi çalıştırma gibi masraf yaptığımız ürün; bu üründen ise 1/20 oranında zekât veririz. Allah kabul etsin.
Çay konusundaki diğer fetvalar
Çay üretenin bu durumunu, onun çayını alan bilmektedir. Yüzde on kesilse bile yeterli olmadığını alıcı bilir. Zaten fiyat belirlerken de bu riski de dikkate alarak fiyat belirlemektedirler. Burada dikkat edilecek önemli husus şudur: Üretici, özellikle bir hile yoluna gitmeyecek. Araya özellikle ot karıştırmayacak. Malı kantara koyarken hile yapmayacak. Biiznillah bu incelikle yapılan bir işlemden haram doğmaz. Allah haramdan muhafaza buyursun. İşiniz kolay olsun. Bereketiniz daim olsun.
Aleykümselam. Böyle bir uygulama hakkında tamamen uygun bir iştir diyemiyoruz. Diğer mezhep ulemasının farklı içtihatlarını da birleştirerek yapılabilir demek durumundayız. Yöre halkı için alternatifi üretilmesi zor bir durum söz konusudur. Bu nedenle mevcut içtihatlardan biri ile amel edilmesinde sakınca görmüyoruz. Yapılabilir.