Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm hocam. 21 yaşında bir bayanım. Yaklaşık 4 senedir uyku düzenimi oturtmaya çalışıyorum. İlk sene üniversite sınavına hazırlanırken 11-6 şeklinde yani sabah namazında uyanmak şeklinde bir uyku düzenim vardı. Üniversiteye başladıktan sonra iki sene 10- 3 şeklinde bir uyku sistemi oluşturmaya başladım. 2 sene bu şekilde gitti ama derslerde aktif olmadığım saf dinleyici ve hareketsiz olduğum zamanlarda toplu taşıma araçlarında hemen uykum geliyordu. Çok direndim, geçecek dedim ama iki sene geçti benim derste gelen uykum geçmedi. Sonra biraz uyku saatlerimi uzattıktan sonra en yakın arkadaşım çok dinç göründüğümü, eskiden hep yorgun gibi görünüyor olduğumu söyledi. Ben de uyku vakitlerini uzattım. Artık derslerde uyumuyorum. 7-8 saat uyku da çok geliyor ama ev ile okul arasındaki uzun mesafe de çok yorucu oluyor. Zamanımı çok sistemli, her karesi dolu bir şekilde geçiremiyorum. Bu konuda bana yardımcı olur musunuz? Ayrıca bir uyku düzeni tavsiye eder misiniz?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Bir kere şunu bilmelisiniz: Bazı insanların bedenleri genel yapıdan daha güçlüdür. Daha az yorulduklarını, daha az yediklerini duyabilirsiniz. Biz, genele göre kural konduğunu bileceğiz. Hüsnü Hoca Efendi, yoğun himmeti olan bir zattır. Nihayetinde onun da bedeni yoruldu. Şu anda altmış yaşının üstünde bulunuyor. Allah ömrüne bereket lütfetsin. Onu örnek alamayız. Bir genç, altı saatten az ve yedi saatten fazla uyumamalıdır. Hastalık gibi özel durumlar hariçtir elbette. İdeal olan uyku budur. Bunu da aynı zaman diliminde uymak gerekir ki yararlı olsun. Uykuyu yatsı ve sabah namazına ayarlayan rahat eder.
Selamünaleyküm. Önce, kendinize bu konuları dertleşebileceğiniz bir bayan arkadaş bulun, haftada bir de olsa onunla dertleşin, size nasihat ederse nasihatine kulak verin. Yalnızlık büyük bir sıkıntıdır ve azaptır. Bu mantıkta olmayanlarla oturup kalkmayın. Sonra da uykunuzu, başından kontrol edin. Her gün aynı saatte yatın. Bu saat de ondan sonrası olmasın. Yedi saatte da kalkın. Yatmadan dört saat önce hiçbir şey yemeyin, yatağa aç girin. Akşamları TV seyretmeyin. İki ay buna uyarsanız uykunuz düzene girer. Uykunuz düzene girerse tembellikten şikâyetiniz azalır. Kitap okumaya alıştırın kendinizi. Önce basit hikâyeler de olsa yavaş yavaş yükselen bir tempo ile kitap okuyun. Sesli dersler dinleyin. Meselâ bizim derslerin sesli MP3 ile hazırlanmışları var. www.sosyaldoku.com adresinden onları indirip dinleyebilirsiniz. İnşaallah açılacaksınız. Sakın kendinizden umut kesmeyin, şeytanı kıs kıs güldürürsünüz. Bir kere sizi mağlup ettiğini de anlarsa bir daha elinden kurtulamazsınız. Allah kolaylıklar versin.
Uyku büyük bir nimettir, yokluğu insan için tehlikeli sonuçlar getirebilir. Uyuyamamak psikolojik, organsal, çevre veya günlük yaşantı tarzından kaynaklanabilir. Günlerce süren uykusuzluk için muhakkak doktora gitmek gerekir. Size acil olarak şu tavsiyelerde bulunabiliriz: Çalışmış ve yorulmuş bir bedenle yatağa girmek daha iyi uyumaya yardım eder. Gün içerisinde özellikle de öğleden sonra kısa bir süre de olsa uyumamalısınız. Esnemeye başlayınca yatağa geçin. Yatakta uykunu gelmiyor ise yarım saatten fazla beklemeyin, kalkın ve uykunuz gelince yatağa dönün. Bu arada da okuyun, iş yapın… Uyku saatleriniz düzenli olsun. Bir şu saatte bir bu saatte uyumayın. Yedi saati geçmeyen başı ve dibi belli uykunuz olsun. Uyanık tutacak içeceklerden en az altı saat öncesinden uzaklaşın. Özellikle çay, kahve ve gazlı içecekler içmeyin. Uykudan hemen önce asla yemek yemeyin.
Uyku düzeni, düzenli bir hayat için şarttır. Söylemek istediğimiz budur. İnsanın fedakârlık yapması sevdiği ve değerli tuttuğu şeylerden olacağı için genç veya ihtiyar herkesin Allah için yapacağı işlerde feda edeceklerinin başında uykusu gelmelidir. Bu nedenle de uykuyu bölen teheccüd namazı en değerli nafile namaz olmuştur. Buradaki dengeyi şu şekilde kurarız: Uykuyu nimet olarak görürüz. Basit şeylerle uyku dsiplinimizi bozmayız. İş bir fedakârlığı gerektirdiğinde de uykumuzu o değerli bildiğimiz şey için feda etmeye hazır oluruz. Bu da şüphesiz takatımızla ve sıhhatimizi koruma kuralları ile sınırlı olur. Doktorların bu uyku ve nöbet meselesinde yapacakları bir şey yoktur. Bütün dünyada böyle yürüyor tıp. Ona göre de sevap kazanıyorlar biiznillah. Allah yardımcın olsun.
Uyku, Allah’ın nimetlerinden büyük bir nimettir. Bütün nimetler gibi onun da en güzel şekilde değerlendirilmesi gerekir. Uykunun zamanı gecedir. Geceyi Allah Teâlâ uyumak için yaratmıştır. Tabii olan insanın gece uyumasıdır. Geceyi bu maksat dışında kullanmak için olağan dışı sebepler olmalıdır. Bu durumda eşinizin doktora görünmesi faydalı olur zannederiz. İnsanın bedenini ayakta tutacak ve ibadetlerini yapabilecek kadar uyuması farzdır. Bu da büyük oranda gece gerçekleşir. Diğer zamanlarda istirahat için bir miktar uyumak ise mübahtır. Uyku kesinlikle “derin” denecek düzeye gelecek şekilde ayarlanmalıdır. Ağaç üstünde karganın uyuduğu gibi uyumak insan için yeterli olmaz. Bu nedenle âlimlerimiz uyku için bir edep çizgisi belirlemişlerdir: Yatsı namazından hemen sonra erkence yatıp sabah namazına erkence kalkmak, Abdest alıp uyumak, Yüzüstü yatıp uyumamak, Belli zikirleri ve okumaları yapıp uyumak gibi edeplere dikkat edilmelidir. Uyku hemen hemen hayatımızın üçte birini işgal etmektedir. Uykuyu basite alamayız. Uyku fıtratımızda vardır. Akli melekemizin gelişmesi, bedenimizin sağlıklı olması gibi ince ayarlarımızla uykunun ciddi bağlantısı vardır. Uykudaki sarsıntının ilk etkileyeceği noktalardan biri namaz noktasıdır. Buna dikkat edilmelidir.
Selamünaleyküm. Arkadaş çevrenizi ve gerekiyorsa ikamet ettiğiniz semti değiştirmelisiniz. Sabah namazı için de yatsı namazı sonrasını düzene koyun. Geç yatmayın, akşam yağlı ve unlu yemekler yemeyin, yatak odanızın havasının tazelenmiş olmasına dikkat edin. Eşinizi görevlendirin, kalkmanıza yardım etsin.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Bulunduğunuz yer hâlâ sizi günaha sevk ediyorsa elbette terk edersiniz ama geçmişten ötürü terk etmeniz gerekmez. Bir de boş vakit bırakmayın kendinize; sürekli iş yapın, geçmişi karıştıracak boş vaktiniz kalırsa şeytan sizi yıpratır.
Selamünaleyküm. Mü'minler arasında takvadan başka üstünlük ölçüsü yoktur. Hanımınız olacak bayan size karşı ilim üstünlüğü gibi bir fors kullanacaksa zaten onun sahip olduğu şey ilim değil demektir. Öyle değilse varsın üstün olsun. Allah ondan da senden de razı olsun.
Selamünaleyküm. Kendini yeterli hissetmeyebilirsin, evlenmeye muhtaç hissedip etmediğine bak. Öyle yeterlilik süresi bekledikten sonra namaz da kılamazsın.
Aleykümselam. Yaş geçmesi diye bir şey olmaz. Sizin için daralma olup olmadığı önemlidir. Evet her şey bir kaderledir, evlilik de kaderledir. Sabredin, nasibinizi arayın. İffetinizle bekleyin, dert etmeyin. Özel bir dua da yoktur, bildiğiniz güzel dualara devam edin.
Selamünaleyküm. Bu şekilde ortak bütçe yerine herkesin parasını ayırın. Masrafları ortak yapın ama kimin ne kadar parası var bilinsin. Kurbanı iki adet kesebilirsiniz; aynı bütçeden iki kurban parası çıkmasında sakınca yoktur. Önemli olan niyetin iki kişi adına olması ve her birinizin kurban kesmeye niyet etmesidir.
Selamünaleyküm. Böyle bir şartınız yokken o size bunu ikram ederse kabul edebilirsiniz. Kabul etmezseniz daha doğru olanı yapmış olursunuz ama almanızda sakınca olmaz.