Fetva Meclisi

El birliği sistemi gibi günümüzde yaygınlaşan alternatif finans modelleri hakkında sorular bize sıkça ulaşmaktadır. Bu sistemlerin caiz olup olmadığı konusunda bazı âlimler ve hocalar farklı değerlendirmeler yapmışlardır. Bize ulaşan bilgiler ve hoca arkadaşlarımızla yaptığımız istişareler neticesinde bu sisteme tereddütle yaklaşmakta olduğumuzdan uygun bulmuyoruz. Ancak zor durumda kalan veya başka bir meşru yol bulamayan kardeşlerimiz için şunu da belirtmek gerekir: Bu sistemlere caizdir diyen ve ilmî ölçülere göre fetva veren hocalar mevcuttur. Bu durumda olan kimseler, içlerinde kalıcı bir şüphe ve rahatsızlık yoksa bu görüşle amel etmekte mazur görülebilirler. Gönül huzuru ve dinî titizlik isteyenler için tavsiyemiz; bu tür sistemlere girmeden önce mutlaka sözleşmeyi bir ilim ehline göstermek ve tereddütten uzak bir yol izlemektir. Çünkü fetvalar kişisel kolaylıklar için değil, zarurete dayalı durumlarda ve bir ilim ehlinin rehberliğiyle tercih edilmelidir. Allah Teâlâ hepimize helal kazanç yolları açsın ve kalplerimizi şüpheden muhafaza buyursun.

Hanefi mezhebi fukahası dışındaki fakihler, nikâh sözleşmesinin “tabii bir engel yoksa eğer” sözlü olarak icra edilip daha sonra yazılı hale getirilmesini şart koşmuşlardır. Buna göre sözlü onay olmadan yazı ile nikâhı kabul etmek yeterli değildir. Hanefi fukahası ise diğer sözleşmelerde olduğu gibi nikâh sözleşmesinde de yazılı olan da geçerlilik için yeterlidir.

Selamünaleyküm. Eğer iki şahit ile nikâh yapmış idiyseniz siz nikâhlı idiniz. Eşinizin yaptığı da tam anlamıyla bir boşamadır ve siz ondan boş durumdasınız. Şahitsiz bir nikâh yapıldı ise o nikâh değildi siz zina durumunda idiniz. Şu anda yapacağınız şey, bir müftülüğe gidip yüz yüze fetva almanızdır.

Telefon, ses sahibi açısından güven veriyorsa, hile ihtimali yoksa talak gerçekleşir.

Önce şunu bilelim: Kadının eşine söylemiş olduğu 'sen de benden boş ol..' şeklindeki bir sözün ilmi bir değeri yoktur. Önemli olan erkeğin ne dediğidir. İkinci olarak da şunu bilmemizde fayda vardır: Boşamaya dair sorulan soruların önemli bir kısmında sorunun öncesi ve sonrası, soru tarzı umulan cevaba göre yönlendirilerek sorulmaktadır. Bunun için büyük bir risk taşıyan, uhrevi mesuliyeti çok ağır olan böyle bir konuda tarafların aynı anda bir arada bulunup yüz yüze sormalarını tavsiye ederiz. Eğer bu boşamayı yapan erkek, aynı ay içinde tekrar eşine dönmüşse inşaallah bir talak hakkını kullanmış durumdadır. Bu Hanefi mezhebine göre yaygın fetva değildir ama şu anda müftülükler bu fetvayı kullanmaktadırlar. Ama yine de fetva için yüz yüze sorulmasını tavsiye ederim. İstanbul Müftülüğü'nün bu konulara bakan bir birimi var, oraya yönelebilirler. Allah'a emanet olunuz.

Selamünaleyküm. Eğer iki şahidin huzurunda mehri konuşulmuş bir şekilde nikâhlandı iseniz siz evli durumdasınız. Böyle değilse mesela şahitler yoksa siz evli değilsiniz. Boş sözünüz de boş bir söz durumundadır. Nikâhın var olduğunu kabul edersek, üç hakkın ikisini bitirmiş bulunuyorsunuz ki bu en iyimser ihtimaldir. Üç bağından ikisi kopmuş bir evlilik sürdüreceksiniz. Sizce yürür mü? İyi düşünüp karar verin.

Bu soru çokça soruluyor. Makul bir durum olarak göremiyor ve içeriğini anlayamıyorum. Bu nedenle sizi yönlendirecek tarzda olumlu veya olumsuz bir cevap veremeyeceğim. İlgilenilmemesini tavsiye ederim.

Kur'an Allah’ın kitabıdır. Elimizdeki Kur'an bize emanettir. Onu okuyuşundan yazılışına kadar en üstün saygı olan yöntemle yaşatmalıyız. Bu yaptığınız sizi laubaliliğe itebilir. Kur'an’ın kendisi değil de teknolojinin ürünleri cazip hâle geldiğinde elinizdeki nimeti heba etmiş olabilirsiniz. Yapmamanızı tavsiye ederiz.

Bir oyuna para yatırılıyor ve kazanan para ya da başka bir ikramiye alıyorsa o oyun kumardır. Asla oynanması caiz değildir. İster telefonla olsun ister bir oyun merkezinde olsun hüküm böyledir. Bir para yatırılmıyor ve karşılık beklenmiyorsa o zaman haram görüntüleri olmayan, dine imana hakaret içermeyen ve oynayanını asıl görevlerini ihmal etmesine sebep olmayan oyun haramdır demeyiz. Yine de oyun oynamayı mü'min kendine yakıştırmamalıdır, bunu biliniz.

Önce şunu bilmek gerekir: Müslüman oyun insanı değildir. Bilgisayar oyunu ile ömür tüketemeyiz. Elbette oyun oynamak da belli bir yaşa kadar ihtiyaçtır ama hayatı oyuna çevirmek yanlıştır. Belirttiğiniz şekilde din işaretlerinin bir oyunda bulunması dinden çıkmış olmak gibi bir sonucu getirmez. Onu benimseme, oyunun o simge üzerine kurulu olması gibi şartlarla belki o düzey oluşabilir ama tekrar bilmelisiniz ki Müslüman daha büyük insandır.

Eğer yanlışta kullanılacağını kesin olarak biliyorsanız yaptığınız yardımla günahına ortak olursunuz. Basit bir zanla böyle bir haram oluşmaz.

Elektronik bir cihazın okuduğu sizin için Kur'an hatmi olmaz ama öğrenmenize yardım ettiği için öğrenme ecriniz olur, bu mümkündür. Bir hocanın önüne oturun ve ecir kazanın biiznillah.