Fetva Meclisi
Soru
Hocam, öyle anlaşılıyor ki bu yıl hac ibadeti de ertelenecek. Bu bir proje olarak görülmeli midir sizce? Bin dört yüz senedir ilk defa hac ertelenmiş olacak.
Cevap
Benzer fetvalar
Değerli kardeşim. Size şöyle bir hakikati söylemem gerekiyor: Eğer en fazla bir ay sürecek bir hac yolculuğunda bile nefsimize hâkim olamayacaksak haccın azametine yazık olmaz mı? Hanımızın (Allah ona sabır ve afiyetler versin) bir ay kulağını ve gözünü kapatması ona belki iki kere, üç kere hac yapmış kadar sevap kazandırmaz mı? Bir de böyle bakın isterseniz. Üstelik de hanımınızı ertelerseniz, aralarındaki kavgayı bir daha düzelmez şekilde derinleştirmiş olmaz mısınız? Bunu da unutmayınız. Kim öle kim kala, sabır ve sebatla çıkın yola, orada her şey biiznillah düzelebilir de. Ben olsam böyle yapardım. Allah mübarek etsin.
Hac, sıradan bir ibadet değildir. İslam'ın beş temelinden biridir. Gitti veya gidemedi; önemli olan bir Müslümanla evlenecek birisinin hacca karşı söz söylemesi, onunla nikâh bağı kuramayacağımızı gösterir. Samimi bir tevbe etmedikçe bu evlenme teşebbüsü bitirilmelidir. Bilerek kendimizi tehlikeye atamayız.
Ne yazık ki isteyenin istediği zaman hacca gidebileceği bir fırsatımız artık yoktur. Haccetmek artık kura ile elde edilebilecek bir nimete dönüştü. Dinimiz ve Kâbe’miz adına gururlanacağımız bir sonuçtur bu, elhamdülillah. Fıkıh olarak baktığımızda ise âlimlerimiz fırsatını bulanın hemen hacca gitmesi gerektiğini söyledikleri gibi işini ve benzeri ortamını ayarlayıp gideceği kadar bir erteleme yapabileceğini de söylemişlerdir. Dolayısıyla ilk fırsatta hemen gitmeyen günaha girer diyemeyiz. Yeter ki ana sebep savsaklama ve benzeri dinin hükümlerini basite almaya dayalı bir şey olmasın. Mevcut durumla bu hüküm arasında bir dengeleme yaparak hac vazifesini yerine getirmek için gayret edilmelidir.
Haccın farz olması için şart olan ekonomik imkân kuraya yazıldığı sene için yeterli olurken bir sonraki sene yeterli olmayabilir. Burada bir niyet karışıklığı olmadığı sürece sıkıntı da yoktur. Son hac fiyatları artmış olabilir, kişi elindeki parayı başka bir zaruri ihtiyacına harcamış olabilir. Hacca gitmeye niyeti devam eder, ilk fırsatta da gider. Böyle bakmak daha evla olur.
Selamünaleyküm. Haccın size farz olup olmaması birinci mesele olmalıdır. Eşiniz ve sizin hacca gitmeniz için borç almadan yeterli olacak kadar paranız varsa size hac farzdır. Bu durumda hemen hacca gitmekten söz edebilirsiniz.Bu durumun dışında kendinizi zorlamanız gerekmez. Haccın hasreti ile yaşamanız, haccedip boş dönmenizden daha hayırlıdır.Çocuk annesi olmanızın ise mesela kırk beşten sonra imkânı yoktur. O yaşa kadar da beş çocuk annesi olmalısınız en azından. Buna göre bir değerlendirme yapın. Allah yardımcınız olsun.
Önceki dönemlerde haccın kura ile yapılmasına yönelik bir uygulama yoktur. Müslümanlar hac ibadetini çok zor şartlarda ve az sayıda denebilecek kişi ile yapıyorlardı. Allah’a hamd olsun, artık Mekke sokakları bile kalabalığımızı kaldıramayacak kadar büyük bir hac etmek isteyen Müslüman sayımız vardır. Bu durumda haccın oluşturduğu izdiham nedeniyle defalarca can ve mal güvenliği riski oluşmuştur. Hac gibi bir ibadetin cana mal olmasına karşı elbette tedbirler alınacaktır. Bir yandan mekân ve işleyiş tedbirleri alınacak diğer yandan da hacı sayısına kota getirilecektir. Bu tabiidir ve gereklidir. Adil olmak ve Suudi vatandaşlarının da kuraya katılması şartı ile kura ile haccedilmesi normaldir, gereklidir. Bunda bir kasıt aramanın anlamı yoktur.
covid konusundaki diğer fetvalar
Doktorla görüştüm, bu dönemde hamile kalmanın salgın hastalık açısından bir sıkıntısı olmayacağını söyledi. Dinen de buna bağlı olarak bir sıkıntı yoktur deriz. Mübarek olsun.
Geçmiş olsun. Allah Teâlâ afiyetinizi daim etsin. Böyle bir durumda iki seçenek vardır. Birincisi, oruç tutacak kişi kendisini “tutamaz” durumda görür. Buna da elbette orucu emredenin Allah olduğunu bilerek karar verecektir. İkincisi de uzman doktoru ona tutmamasını söyler. O da tutmayabilir.
Mü’minler olarak enerjimizi böyle basit sebeplerle harcayamayız. Belirli saatlerde uygulanan sokağa çıkma kısıtlamaları için delilik yapmak mü’mince değildir. Kaldı ki, Hollanda devletinin yasaklama sebebi keyfî değil, bir zaruret sonucudur. Her şey bitebilir, kaybolabilir ama aklımız uçmamalıdır. Allah yardımcımız olsun.
Sizin o yaptığınız da takıntı idi, şimdiki tutumunuz da takıntıdır. Bir psikologla bu durumu değerlendirmelisiniz.