Fetva Meclisi
Soru
İki yıllık evliyiz ve bebek bekliyoruz. Bu, bizim için zorlu bir süreç oldu ve hala devam ediyor. Kayınvalide ve kayınpederimi daima alttan alarak, sözlerine karşılık peki, olur tamam diyerek idare ettim. Kışın yanımıza geliyorlar yazın da memlekette oluyorlar. Lakin gebelik süreci tahammülümü zayıflattı. Düşük tehlikesinden dolayı ev işi yapamıyorum. Her cuma ihmal etmez, Allah için ailesini ararım lakin her aramamda sinirlerim gergin kapatıyorum telefonu. Kayınpederim daima bana sitemkâr; ‘gel hizmet et, niye aramıyorsun.’ Kayınvalidem, ‘oğluma iş yaptırma, benim kızım her işini yapardı sen de yap. Oğlum yorgun, bir şey olursa oğlumu korkutma, ağır kaldırma ama ayakta işini gücünü oğluma yaptırma.’ Gibi cümleler kuruyor. Geçen hafta doktora gittik; istirahate devam et, dedi. Bu durum benim de hoşuma gitmiyor lakin süreç bunu gerektiriyor. Aziz hocam, eşime hiç ailesini şikâyet etmedim, kendi içimde çözmeye çalıştım. Ama artık sinirlerim kaldırmıyor. Ne yapmalıyım?
Cevap
Benzer fetvalar
Kayınvalidenizin çileyle büyüttüğü çocuklarının üzerinde büyük hakkı var. Bu yaptıklarına karşılık hayatlarını yönetme ve idare etme hakkının da olduğunu düşünüyor. Hâlbuki kayınvalidenizin yapması gereken çocuklarını evlendirdikten sonra onların sağlığı ve afiyeti için dua etmek; aile içine müdahale etmemektir. Size düşen görev de empati yaparak öncelikle onu anlamaya çalışmaktır. Ona karşı sakın mücadele etmeyin. Bu kadıncağız gelinlerinden de değer görmek istiyor. Gelinlerine en değerli varlığı olan oğlunu verdiği için ayrı bir önem verildiğini hissetmek onun da hakkıdır. Bu önemli olduğu duygusunu ona verin; çok görmeyin. Gönlünü bir şekilde hoş tutmaya çalışın. Kendinizi de "bana aslan gibi bir koca yetiştirmiş; kendisinden Allah razı olsun" diyerek teselli edin. Kendinizin de bir gün yaşlanacağınızı düşünün. Sizi hedef alan direkt bir davranışı varsa incitmeden konuşmaya çalışın. Ama kayınvalidenizin çevrenizden sizinle ilgili olmadık sözler sarf ettiğini duyarsanız da duymayın, görmeyin. Camdan dışarıyı seyreden bir kimse misali olayı içselleştirmeyin. Olaya bakın ama sizinle ilgili olmadığını yani sizi ilgilendirmediğini düşünün. İmtihanda olduğunuzu unutmayın. Allah sizi de yaptıklarınızı da size yapılanları da görüyor. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm.Kendinize meşguliyetler üretmelisiniz. İnşaallah çocuğunuz olunca bu sitrese vakit bile kalmayacak. Biraz daha sabredin. Günlük meşguliyetler geliştirin. Kur'an okuyun, zikir yapın, dergi okuyun. Hadis ezberleyin. Bir şeyler yapın.
Kayınvalidenizin bir anne olarak eşiniz üzerinde hakkı olabilir ama sizin üzerinizde hak iddia etmesi doğru değil. Fakat bununla beraber aile büyüklerine saygı, onların yanlışlarını kabul etmek anlamına gelmez. Sizin huzurunuz, evliliğinizin sağlam temeller üzerine oturması için eşinizin dengeli olması gerekir. Fakat yine de bu süreçte siz en çok, size düşen yanlarıyla ne yapacağınıza odaklanın. Mecbur olmadıkça kayınvalideniz ile yalnız kalmamaya çalışın. Konuşmalarına çok fazla dâhil olmayın, tartışmalara girmeyin. “Anlıyorum” gibi kısa ve nötr cevaplar vererek tartışmalardan uzak durun. Şehir değiştirme konusunda ise eğer psikolojik olarak çok yıpranıyorsanız ve bu durum hamilelik sürecinizi de olumsuz etkiliyorsa şehir değiştirmek iyi bir seçenek olabilir. Ancak burada eşinizin bakış açısı önemli. Eğer eşiniz de sizi anlıyor ve destekliyorsa bunu uygun bir dille ona anlatabilirsiniz. Eğer eşiniz bunu şu an kabul edemiyorsa en azından kısa vadede kayınvalidenizle fazla muhatap olmadan bir süre geçirmeye çalışabilirsiniz. Allah yardımcınız olsun. Allah’a emanet olun.
Eşinizin bu arzusu ve emrinin ilk zamanların heyecanı olduğunu umuyorum. Zaman içinde o da dengeye girer zannederim. Bu dönemde direkt yok diyerek kendinizi itaat etmez kişi durumuna düşürmemeye bakın. Anlaşabildiğiniz diğer konularda daha yoğun gündem oluşturun. Böylece bir noktada körelip kalmasın ilişkileriniz.
Aleykümselam. Aile büyüklerinizden biriyle konuyu ele alın. Hayatınızın geri kalan bölümünü değerlendirmede büyüklerinizin görüşleri ile karar verin. Böylesi sizin için daha hayırlı olur.
Allah Teâlâ size afiyet ve huzur ihsan etsin. Âmin. Babanla ilgili konuda gereksiz yere endişe ediyorsun. Babanın böyle bir hakkı yoktur. Yaptığının doğru olması veya olmaması başka bir konu ama sana müdahale hakkı yoktur. Onunla tartışma, gerekli gereksiz cevap verme hatta sessiz kal. Bildiğini de yap. Halana gelince: Senin onunla sadece akrabalıktan dolayı sorumluluğun olabilir. Kaynanan olarak sana karışamaz, karışsa da değeri olmaz. Bu anlattığına göre sana tavsiyem şudur: Eşinle iyi ve başarılı bir aile ortamını canlandırmaya çalış. Halanı yok say. Sanki o yokmuş gibi davran. Her şeyi duyduğun ve gördüğün için bunalıyorsun. Sokaktaki trafik gürültüsüne kafanı takarsan delirebilirsin. Bu da bir trafik gürültüsü sayılır. Öyle say. Sılayırahim bir görev olarak vardır ama sağlığımızı harap eden, aile huzurumuzu bitiren veya dinimize zarar veren bir sılayırahim olmayabilir. Bunda hiçbir sakınca yoktur. Halan, kendisiyle ilgilenildiği için bu politikayı sürdürüyor. Yok sayılabileceğini anlasa susar ya da yok sayabilenle ilgilenmez bile... Allah yardımcın olsun. Sen eşinle ve çocuklarınla ilgilen. Önceliğini eşine ver.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Bir insan malının üçte biri kadarını vasiyet edebilir. Daha fazlasını vasiyet etmesi caiz olmaz. O kişi yanlış bir iş yapmıştır, düzeltilebilir.
Müslümana haksız yere eziyet etmenin ağırlığını benzetme bakımından 'Kâ'be'yi yıkmaktan daha ağır şeklinde ifadeler hadislerde vardır. Dediğiniz gibi değil ama bilhassa öldürme anlamında Müslüman'a eziyet etmeyi vurgulayan benzer sözler temel sahih kitaplarda bulunmasa da kaynaklarda vardır.
Ölü doğan çocuğa canlı yaşayıp ölen gibi muamele yapılması gerekmez. Bir mezara da konabilirler.
Allah'ın haram ettiği bir işi yapan insan Allah'a asi bir insandır. Allah'a isyan edilmesine karşı bütün mü'minler ikaz etme, eliyle, diliyle, en azından yüreği ile tepki göstermek zorundadırlar. Bu tepki türlerinden hangisine kudreti yeterse onu yapar. Allah Teâlâ kimseye kudretinin yetmeyeceği şeyi yüklemez. Göstereceğimiz tepkilerden biri de O HARAMI İŞLİYOR DURUMDA İKEN selam vermemektir. Alkol satan büfenin içinde iken o kişiye selam veremeyiz; o anda haram işlemektedir. Büfesinin dışında iken ise haram sahibi ama haram işleme mevkiinde olmayan biri olduğu için sosyal ilişki açısından selam verilmesinde sakınca olmaz.
Eğer o verdiğiniz bilgi insanlar tarafından uygulandığında bir yanlış yapacaklarsa ulaşabildiğiniz kadar insanlara ulaşıp bilginin doğrusunu söylemeniz gerekir. Böylece hem mü'mince bir tavır göstermiş hem de hatayı düzeltmiş olursunuz. İnsanız elbette hata ederiz. Hatada inatlaşırsak asıl yanlışı yapmış oluruz.
Eşin evi ihmal hakkı yoktur. Cihat bile olsa yaptığı, kadını Allah’ın emanet olarak görmelidir. Bu durum yani böyle bir eksiklik, erkeğin hatasından da kaynaklanabilir, kadının kendini yanından ayrılmanın zor olduğu biri yapamamasından da kaynaklanabilir. Kırmadan, dağıtmadan konuşma yoluyla bunun giderilmesi gerekir. Aman dikkat edin, bu şikayet bir zaman sonra çok kötü gidişatın işaretçisi olabilir aman dikkat edin. Allah yardımcınız olsun.