Fetva Meclisi

Elinizdeki koyunları alıp satma şeklinde bulunduruyorsanız yani sadece ticaretini yapıyorsanız zekâtlarını paranızın zekâtı gibi düşüneceksiniz. Elinizdeki paraya da katabilirsiniz onları. Paranızın zekâtını verirken onların zekâtı da verilmiş olur. Koyunları siz besliyor ve yetiştiriyor iseniz onlar yılın altı ayını çayırda merada otluyor olmaları gerekir ki zekât gereksin. Altı ay dışarıda besleniyorlarsa 40-120 arası koyun için bir koyun, 121-200 arası koyun için de iki koyun veya parasını zekât verirsiniz. Bu durumda elinizdeki koyunların otlayıp otlamadığı ölçü olacaktır.

Selamünaleyküm. Koyun veya kuzu olmaları hükmü değiştirmez. Kırk koyunu geçince ve altı aydan fazla merada otlayan yani ahırda beslenmeyen koyunların zekâtı verilir. Yüz yirmi koyuna kadar zekât bir koyundur.

Mesele şöyledir: İnsan malında dilediği gibi tasarruf edebilme hakkına sahip olduğu için böyle bir tasarrufta sakınca yoktur. Yani elindeki koyunları paraya dönüştürebilir. İlke olarak bu sakıncalı bir durum değildir. O elindeki koyunlar için mesela üç ay sonra zekât günleri gelecekti diye bu değişimde sakınca görülmemiştir. Ya da böyle bir işlem zekâttan kaçmak gibi kabul edilmez. Biraz ayrıntısına girerek konuyu daha rahat anlayabiliriz: İnsan elindeki para cinsi malları değiştirse mesela milli parasını dövize çevirse veya parasını ticari mala yatırsa ve bu kişi ilk durumunda nisabı aştığı için yıl dolduracak takvimi işleyen birisi ise bu son değişiklik zekât takvimi açısından bir yenilik getirmez. Zekât takvimi değişikliğe rağmen devam eder. Dövize mesela çevirmeden önce onuncu ayında idi ise çevirdikten sonra aynı takvimden devam ederek kameri yılın dolduğu günü hesap etmeye devam eder. Fakat bu değişim zekât konusu olan mesela koyun sürü ile paraya dönüşme şeklinde olursa zekât için yeni takvim başlar. Zira hayvanların zekâtı meselesinde değer üzerinden değil bizzat o hayvan üzerinden zekât hesap edilmektedir. O hayvan elden çıkınca onunla ilgili takvim de bitmiş olur. Ele geçen para takvimi devam eden önceki bir paraya ilave edilirse onunla beraber zekâtı verilir zaten. Başka para yoksa o ele yeni geçen para için takvim başlatılır. Bu durum değişimin hayvan cinsleri arasında olmasından da böyledir; iki yüz koyun, mesela yüz inekle değiştirildiğinde yeni takvim başlar. Bu durum için şu şartlara dikkat edilmesi gerekir: Değişim konusu olan mal nisap miktarına ulaşan mal olmalıdır. Yeni elde edilen de o alanda nisaba ulaşmış olmalıdır. Bu değişim, mal sahibinin rızası ve isteği ile olmalıdır. Değiştirme, zekât tahakkuk etmeden önce olmalıdır. Zekât tahakkuk ettikten sonra zaten yerine getirilecektir. Değiştirmekle zekât gerekliliği değişmez.

Çiftçinin zekâtı ürünü üzerinden olur. Bu pürü ile hesaplanmaz. Mesela siz, tarlanızda buğday yetiştiriyorsanız buğdayın en az 650 kg olması durumunda zekât gerekir. 650 ve daha yukarısı için zekât verirsiniz. Ürününüz mesela 600 kg ise o ürün için zekât gerekmez. Zaten borcunuz da bulunduğu için elinizdeki paranın da zekâtı yoktur. Bu sene bu hesaba göre zekât vermeniz gerekmiyor diye anlayabilirsiniz. Bir başka mesele de hangi ürünü yetiştiriyorsanız tek başına o ürünün 650 kg veya daha fazla üretilmiş olması gerekir. Mesela 400 kg buğdaya 250 kg fasulye ilave etmeniz gerekmez. (Bu bilgiye göre mesele anlaşıldı ise cevap tamam demektir. Anlaşılmadı ise sizin durumunuzun ayrıntılarını tekrar yazınız lütfen.) Kurban kesmenizde ise bir beis yoktur. Allah kabul etsin, işinizi bereketli kılsın.

Selamünaleyküm. Tarım ürünlerinin zekâtının müstakil hesaplanması gerekir. Köylülerimizin bu husustaki bilgi eksikliği maalesef yaygındır. Ortadaki bereketsizliğin temel nedenlerinden biri de budur. Şu şekilde bilmemiz ve uygulamamız gerekmektedir: Tarım mahsulleri eğer bir emek vermeden elde ediliyorsa çıkan mahsulün 1/10 oranında zekâtı verilir. Sulama, gübreleme ve benzeri ilave bir emekle ürün alınıyorsa bu oran 1/20 oranındadır. Mahsul elde edilir edilmez zekât verilir. Elde edilen mahsulün de nisabı vardır. Yani en az 'şu kadar' mahsul elde edilirse denecek bir oranı vardır. Bu oran yaklaşık ALTIYÜZ ELLİ Kilodur. Bu orandan az olan tarım ürünü için zekât vermek gerekmez. Her tarım cinsinden bu kadar ürün elde edenin her ürün için zekât vermesi gerekir. Allah'a emanet olun.

Selamünaleyküm. Hayvancılıkla ilgili kuralları belirleyen kanunlara, kurallara uymanız gerekir. Onlara aykırı davranmanız durumunda insana zarar verdiğiniz için veya hayvana eziyet ettiğiniz için vebale girersiniz. Geçmiş için istiğfar edin yeterlidir. Annenizin biriktirdiği para zekât seviyesine gelince zekâtı verilecektir. Akide konularına ilmihal düzeyinden daha fazla girmenizi tavsiye etmem size, zihniniz karışabilir.