Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Kadın hayız hâlinde iken boşamak yanlıştır ama boşama olursa gerçekleşir. Dolayısıyla üç hayız geçtikten sonra boşanmış olursunuz.

İddet, kadının kocasının ölümünden veya onu boşamasından sonraki bekleme süresine verilen isimdir. Kocası ölen kadın DÖRT AY ON GÜN iddet bekler. Boşanan kadın da ÜÇ AYBAŞI geçinceye kadar bekler. Bu iddetlerden birini bekleyen kadın başka bir erkekle evlenemeyeceği gibi evlenmeyi görüşmesi bile haramdır.

Kadını erkek boşayabilir. Kadının boşanması ise ancak mahkeme kararı ile olur. Erkek boşadığında üç hayız dönemi bekler. Boşama esnasındaki duruma göre de bir talak mı üç talak mı olduğu değişir. Yalnız bu durum erkek içindir, kadın boşama yetkisini kullanamaz.

Boşanan bir kadının boşanması nihai yani ÜÇ TALAKIN DA GERÇEKLEŞTİĞİ bir boşanma ise, üç hayız müddeti bekledikten sonra başka bir erkekle evlenebilir. Bu evlenme gerçekleştikten sonra cinsel ilişkili bir dönemin sonunda ikinci eşi tarafından da boşanırsa, üç hayız döneminden sonra birinci eşiyle yeniden sıfırdan bir evlilik yapabilir. Bu arada ikinci eşle kâğıt üzerinden ya da cinsel ilişki olmadan veya bir cinsel ilişki olacak kadar bir süre için evlenmeye yani evlilik hilesi yapmaya hulle denir ki bu bir haramdır.

“Saymak, miktar, adet” anlamlarına gelen iddet, bir fıkıh kavramı olarak, herhangi bir sebeple evliliğin sona ermesi hâlinde, kadının yeni bir evlilik yapabilmek için beklemek zorunda olduğu süreyi ifade eder. İddetin, kadının hamile olup olmadığının anlaşılarak nesebin karışmasını önleme, taraflara düşünme ve tekrar bir araya gelme fırsatı verme, kadın için yeni hayata ruhen hazırlanma, evlilik bağını bir anda yok etmeme gibi hikmetleri bulunmaktadır. Evlilik, boşanma veya fesih yoluyla sona ermişse ve kadın da hamile değil ise âdet gören kadın üç hayız süresi iddet bekler. “Boşanmış kadınlar kendi kendilerine üç ay hâli (hayız veya temizlik müddeti) beklerler.” (el-Bakara, 2/228) Herhangi bir sebeple âdet görmeyenler ise üç ay süreyle iddet beklerler. “Kadınlarınızdan âdetten kesilmiş olanlarla, henüz âdet görmeyenler hususunda tereddüt ederseniz, onların bekleme süresi üç aydır.” (et-Talâk, 65/4) Evlilik erkeğin ölümü ile sona ermiş ve kadın da hamile değilse, iddet süresi dört ay on gündür. “İçinizden ölenlerin geride bıraktıkları eşleri, kendi kendilerine dört ay on gün (iddet) beklerler.” (el-Bakara, 2/234) Evlilik ne şekilde sona ererse ersin, hamile olan kadının iddeti, doğum yapıncaya kadardır; doğum yapmasıyla iddeti sona erer. “Hamile olanların bekleme süresi ise doğum yapmalarıyla sona erer.” (et-Talâk, 65/4) İddet beklemenin başlangıcı, tarafların fiilen birbirlerinden ayrı kaldıkları an değil, boşamanın veya ölümün gerçekleştiği andır. İddet beklemekte olan bir kadının başka biri ile nikâhlanmasının haram olmasının hikmeti, kendisinde hâlâ eski evliliğinin etkilerinin bulunabilmesi, eski kocasının haklarının korunması ve neslin birbirine karışma ihtimalinin bulunmasıdır.

Boşanan veya kocası ölen kadının İDDET BEKLEMESİ (boşandığında üç aybaşı dönemi geçene kadar, kocası öldüğünde de dört ay on gün) dinimizin açık emirlerinden biridir. İlim adamları bu beklemenin nedeni olarak, kadının rahminde eski kocasının çocuğu olma riskini önlemek şeklinde tahminler yürütmüş iseler de Kur'an ve Sünnette iddetin nedeni olarak açık bir gerekçe gösterilmemiştir. Sebebini sadece Allah’ın bildiği bir hükümdür bu hüküm. Kıyamete kadar Kur'an’a iman edenler bu hükmü böyle kabul edeceklerdir. Aksi bir teklifi, dini değiştirme hamlesi olarak anlamak zorundayız.

Selamünaleyküm. Sizin aybaşı kanı olarak dediğiniz ne ise o gelince kendinizi aybaşı olmuş kabul edin, o zamana kadar da her işi normal görebilirsiniz.

Selamünaleyküm. Bu hususta hüküm şöyledir: 1- Hafızlık yapan hanımların, aybaşı durumlarında Kur'an okumaları/Mushaf'a tutmaları Hanefi mezhebi başta olmak üzere ulemanın pek çoğuna göre caiz değildir. Bazı fakihler ise hafızlık şartlarının itibara alınması durumunda aybaşı durumunda Kur'an okumalarının caiz olacağını söylemişlerdir. Bu görüş, ilk dönem fukahasına kadar dayanmaktadır. Bazılarının zannettiği gibi bu zaman adamlarının icadı değildir. Zamanımızda öğrencilerin ciddiyeti ve istekleri açısından meseleyi değerlendiren pek çok medrese hocası bu fetva ile amel etmektedir. Diyanet’in meyli de bu tarafadır. Biz her iki hüküm ile de amel etmeyi sakıncalı bulmuyoruz. 2- Hafızlık süreci bittikten sonra ise durum değişir. O takdirde okuyamaz/tutamaz görüşüne göre amel edilmelidir. 3- Dua maksatlı ayetlerin okunmasında bir sakınca yoktur.

Selamünaleyküm. 'Mezarlık sulamak, mezarlık hizmeti yapmak' diye bir ibadet yoktur. Şehirlerin yeşil ve temiz olması bir güzellik olduğu için bunun yapılması hoştur. Mezarlıkların ağaçlı tutulması da güzel işlerden görülmüştür. Ancak şunu iyi bilmeliyiz ki, mezarlıklarda altta bulunanları imanları ve salih amellerinden başkasının yararı yoktur.

Selamünaleyküm. Önce bu işlemin sizin sağlığınız açısından uygun olup olmadığını öğrenin ona göre davranın. ikinci olarak şöyle bir yol izleyebilirsiniz:1- Kuruluk veya beyaz sıvı gelmedikçe kanamanız devam ediyor sayacaksınız. 2- Kanamanız sürekli devam etmesi durumunda, on günden sonrasını özür kanı olarak kabul edersiniz. Özürlü olmak da size sadece her namaz vakti abdest almayı gerektirecek. Onun dışında eşinizle ilişkiniz ve ibadetler açısından normal duruma geçtiniz demektir. 3- Kanama aylarca devam etmesi durumunda eski takviminizi kullanabilirsiniz. Bu da şu demektir: Siz normal durumda yirmi gün temiz kalıyordu iseniz, on günü kanama kabul edip on günden sonrasını özürlü sayarsınız, yirmi günü de temiz geçirdiğinizi kabul edip yirmi günden sonra on gün daha ay başı gibi davranırsınız. Geçmiş olsun. Muhakkak doktora danışın.

Selamünaleyküm. Kadının bi özür hâli bir de temizlik hâli vardır. Özür hâli en az üç, en çok on gün olabilir. İki özür arasında da en az ON BEŞ GÜN TEMİZLİK süresi olmalıdır. On beş günden az olması söz konusu değildir. Buna göre BİR AYDA ÜÇ KERE ÖZÜR HÂLİ OLMAZ. Böyle bir durumu olan kadın, özür süresini en çok durumu olan on güne ayarlar. On günden sonra, on beş gün temizlik süresi sayar. Bu arada kanama olsa da o kanamasını özür kanı kabul eder.

Selamünaleyküm. Kadınlar adetli günlerinde namaz kılamaz, oruç tutamazlar. Daha sonra namazlarını kaza etmeleri gerekmez ama oruçlarını kaza ederler. Allah kolaylıklar versin.