Fetva Meclisi
Soru
Üniversitede okuyan bir genç kız olarak şunu merak ediyorum; kadının hayatının merkezinde ailesinin ve evinin olması gerektiği; vaktinin büyük çoğunluğunu evine ve ailesine ayırması konusunu anlıyorum ve bunu yani evini ihmalinin günümüzde yol açtığı, tehlike arz eden neticelerini de görüyorum. Bunları anlamakla birlikte kadının kendi parasını kazanmaması, bir bakımdan da maddi anlamda eşine bağılı olması hali, ileride herhangi bir sebeple evliliklerinin sona ermesi durumunda kadını ekonomik olarak zor durumda bırakmaz mı sorusu aklıma geliyor. Ve yine, maalesef ki kocaların da eşlerine gereken saygı ve sevgiyi göstermedikleri durumlarda kadın bir de ekonomik olarak kocaya bağlı olduklarını, bir anlamda muhtaç olduğunda erkeklerin yer yer bunu koz olarak kullanıp eşlerine birçok konuda haksızlık yaptığını ve bir yaptırım aracı olarak kullandığını gözlüyorum. Bunun yanında kendi eşi evinde çoluğu çocuğuyla ilgilenmekte iken, erkeğin kendi ayakları üzerinde durabilen ve sosyal hayatta varlığını daha çok gösteren kadınlara karşı beğeniyle birlikte yönelen ve belki de mevcut evliliklerini sonlandırmalarına yol açabilecek yoğunlukta bir ilgilerinin ve beğenilerinin olduğunu da gözlüyorum. Yani kısaca evde olanın yalnızca ana olduğunu, ama erkeklerin kendi nefislerine daha hoş gelen birini sevgili olarak aradıkları durumlardan… Bu, beni geleceğim açısından korkutuyor. Çünkü kendimi, kaderimi bir erkeğin duygularına bağlayarak güvende hissedemem diye düşünüyorum ki edemem de. Duygular değişken ve hayatın bin bir türlü hali var. Bir evliliğin ömrün sonuna kadar süreceği meçhul; her şekilde sona erebilir ve de olağan bir durumdur. Ancak bir geliri olmayan kadın geçimini nasıl sağlayacak? (Günümüzde nafakaların geçim için yeterli olmadığı da malum) Bunun yanında maddi anlamda sorun yaşamasa bile, gerek kendine güveni, saygısı, gerekse toplum hayatı içinde bir yeri olduğu duygusunu nasıl kazanıp koruyacak? Çalışmak bir anlamda hayatta yaşanan acı olayların üstesinden gelmede bir ilaç değil midir? Ben birçok konuda kadından çok erkeğin tavır ve davranışlarının belirleyici olduğu kanaatindeyim. Ama maalesef günümüzde erkekler karılarına kendilerini evlerinin birer kraliçesi gibi olmak şöyle dursun evin hizmetçisi gibi hissettiriyor. Bu konuda erkeklerin üstüne daha çok şey düşüyor kanaatindeyim, özellikle de evine bağlılık ve eşine sadakat noktasında.
Cevap
Benzer fetvalar
Bu bakış ‘ince ve hassas’ bir bakış ama isabetli olmayabilir. O zaman kızlara okuma yazma da öğretilmemeli mi? Veya erkekler aynı riski taşımıyorlar mı? Bir hanım olarak sizin çalışmayıp evde kalmanız bereket getirir, burası güzel ama kızlarımızın matematik bilmelerine karşı olmanın içini doldurmak zordur. Çok zorlarsanız bu fücur ortamında yaşamaya da anlam verilemeyebilir. O nedenle seçerek, eleyerek yapılabilecek işleri kökten reddetmeyi isabetli bulmayız. Yalnız dikkat edin şeytan bu hassasiyet üzerinden eşinizle aranıza problem sokmasın.
Eşinizin yaşadığı durumun altında bazı psikolojik veya motivasyonla ilgili problemler olabilir. Salgın döneminde dükkânını kapatması, farklı işlerde tutunamaması, kendine olan güvenini sarsmış olabilir. Bazı erkekler, başarısızlıkla karşılaştıklarında içine kapanır ve mücadele etmekten kaçar. Ancak bu, aile sorumluluğunu ihmal etmesini mazur göstermez. Ona sert şekilde yüklenmek yerine, destekleyici bir tavırla konuşmaya çalışın. "Sen bizim için çok değerlisin, bu aile senin çabalarınla ayakta durabilir" gibi motive edici cümleler kullanabilirsiniz. Eşiniz, sizin sözlerinize kulak asmıyorsa, onun üzerinde etkili olabilecek bir aile büyüğünden veya güvendiği bir dostundan yardım isteyebilirsiniz. Onun sorumluluklarını hatırlatacak, samimi ve nazik bir konuşma faydalı olabilir. Eşinizin büyük işler yerine, daha küçük ve basit işlere yönelmesini sağlayabilirsiniz. Belki de büyük beklentiler onu korkutuyor. Online işler, serbest meslekler veya esnek çalışma saatleri gibi seçenekleri değerlendirebilirsiniz. Tüm çabalarınıza rağmen eşiniz hala çalışmıyor, sorumluluklarını yerine getirmiyorsa, bu noktada bir hakem ya da aile danışmanından yardım almayı düşünebilirsiniz. Dini açıdan da bir aile reisi, sorumluluğunu yerine getirmediği zaman bu durum, nikâhın devamını zorlaştırabilir. Ancak bu tür kararlar aceleye getirilmeden, sabır ve istişare ile alınmalıdır.
Güzel kardeşim, bu gayretini, niyetini, hedefini tebrik ederim. Bu konuda dertlenmen çok güzel. Rabbim ayaklarını sabit kılsın. Allah seni hem bu dünyada hem ahirette izzetli kılsın. Öncelikle mü'min bir hanım olarak Allah’ın haramlarından nerede korunmuş olarak bulunabilecekseniz orada olmanız gerekir. İmanımızı ve ahlâkımızı korumak en önemli gayemizdir. Fıtratınıza uygun, kabiliyetinizi en verimli olarak kullanabileceğiniz alan hangisi ise onu tercih etmeniz yerinde olur. Bu konuda ehil birine kendinizi tanıtın ve sizi neye yönlendirdiğine bakın. Eğer sizin kabiliyetiniz sosyolojide ise ve bu kabiliyeti ehil biri size söylemiş ise bu alanı ümmetimiz için değerlendirebilirsiniz. Anne babalara karşı alttan almamız, onları incitmeden yaşamak Allah’ın en büyük emirlerinden biridir. Onlara karşı nezaketinizi koruyup tatlı dilli olmayı ihmal etmeyin. Sakın tartışma yoluna gitmeyin. “Kadın çalışamaz” şeklinde bir kural yoktur. Kadının kendisini yıpratmaması, işin kendisi ve ortamı helal olması önemlidir. Anne babanın gazabını çekecek tutum ve davranışlardan uzak durmanız çok önemli. Onları üzmeyecek bir üslup kullanarak tercihlerinizi, isteklerinizi ifade edebilirsiniz. Rabbim umduğunuzdan daha güzel işler yapmanızı nasip etsin değerli kardeşim. Ümmet-i Muhammed için faydalı olmanız nasip olsun. Allah kolaylıklar versin. Muvaffakiyetler.
Kadının helal bir ortamda okumasının ne sakıncası olacak? Elbette okuyabilir, okusun da. O helal ortamı nerede bulacağı ve nasıl koruyacağı ise kadının sorumluluğundadır. Cevabınız budur. Size şunu da düşünmenizi tavsiye edeceğim: Kadınla alakalı belirttiğiniz sıkıntılar, kadın okuduktan ve iş sahibi olduktan sonra mı gelişti yoksa başka bir şey mi? Onun için mi boşanmalar arttı, kadınlar mahkeme kapılarında sürünüyor? Yanlış düşünüyorsunuz ama size söyleyecek sözümü dinleyenim yok, varın bir de siz deneyin bu macerayı…
Dinimizde cinsel ihtiyaçların helal yollarla giderilmesi esastır. Ancak bu tür durumlarda eşlerin birbirine haksızlık yapmaması için ya evliliği devam ettirmek ya da evlilik yürümüyorsa kendi hayatlarına yön vermeleri önerilir. Ama öncelikle evliyseniz kocanızın ve kendi cinsel ihtiyaçlarınızı gidermeye çalışın. Yatak odası doğru kullanıldığında yuva kurtarma özelliği çok yüksektir. Aksi takdirde kocanızdan kaçarak kendinizi farklı şekillerde tatmin etmeniz helal değildir. Bunun için de eşinizle ciddi bir şekilde konuşmalı, belki bir uzmandan veya aile büyüklerinizden destek alarak çözüm yolları aramalısınız. Çabalarınız neticesinde hiçbir sonuç elde edemezseniz kocanıza da kendinize de zulmetmeyin. Ama bu kararınızda aceleci olmayın. Sonradan pişman olmama adına yuvanızı kurtarmak için elinizden gelen gayreti ortaya koymaya çalışın, sonra karar verin. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. 'Para kazanan bir eş' sizce sadece para mı kazanacak? Para ile beraber bir şey kaybetmeyecek mi? Bir de bu açıdan bakın; kadın, eş olmaktan taviz verdikten sonra, annelik üzerinden kalite kaybına uğradıktan sonra siz onda ne bulacaksınız? Tekrar düşünmenizi tavsiye ederiz size. Hayat paradan ibaret ise düşünmeyebilirsiniz de.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Kibir, ikinci insanı kendinden küçük görerek kabarmaktır. Vakar ise kendini ezdirmemek, seviyeni korumaktır.
Ağır da olsa üstün olanı yapmaya gayret edin. Haklı olmanızı kazançlı olmanıza da çevirebilirsiniz. Haklı iken üstün olmanız mü’min olmanın farkıdır bunu unutmayın.
Ne okulu ne de aileyi kimseyi bekleme, ilk nasibini kap ve yola devam et.
Doktorun tıbben gerekli gördüğü şey, doktorun gerekli gördüğü kadarı ile sakıncalı olmaktan çıkabilir. Bu hususta sorun sahibinin ruhsatı gevşetme ve kendine göre yönlendirme yapması dışında bir sorun yoktur.
Zekât olan öşür, zekât alabilen herkese verilebilir. Allah kabul buyursun.
Sakız çiğnemek mubah olan işlerden biridir. Erkek veya kadın için bu hüküm aynıdır. Eğer Müslüman bir toplumda örf, sakız çiğnemeyi kadınlara mahsus bir iş gibi görüyorsa o zaman erkeğin sakız çiğnemesi için mekruh diyebiliriz. Sağlık veya psikolojik bir nedenden ötürü sakız çiğnemek söz konusu ise zaten bir sıkıntı yok demektir.