Fetva Meclisi

Mehir, nikâhın gereklerindendir. Kız ne istiyorsa mehir odur. Azı veya çoğu yoktur. Yalnız erkeğin de pazarlık etmek hakkıdır. Pazarlık sonucu neye razı olurlarsa o muteberdir. Nikahtan önce konuşulması gerekir.

Mehir miktarını tespitte kadın tam hak sahibidir. İstediğinin dışında kimse onu ikinci bir değere zorlayamaz. Erkeğin ise pazarlık etme hakkı vardır. Neticede pazarlık sonucu olarak nikâh akdi esnasında ne üzere anlaştı iseler geçerli olan odur. Daha sonra erkekten artırmasını veya erkeğin kadından indirmesini istemesi ise bir rica olabilir. Her iki taraf da diğerini akdin içinde zikredilenin dışında bir şeye zorlayamaz.

Mehrin belli bir oranı yoktur, kadının istediği erkeğin de razı olduğu şeyin adıdır. Genelde altın üzerinden konuşulur. Mesela yüz gram altın denir. Siz de bunu diyebilirsiniz. Az veya çok size bağlıdır. Peşin de olabilir, ileri bir tarihe de ertelenebilir. Elinize geçince de yüzde yüz sizindir. Evin ortak bütçesi ile alakası yoktur. Erkeğin ona müdahale hakkı olmaz.

Cinsel ilişki veya o anlamda halvetten önceki durumlarda boşanma olması hâlinde hediyelerin iadesi söz konusu olabilir ama belli bir aile hayatından sonra kadına verilmiş hediyelerin geri istenmesi yanlıştır. Yıllar sonra bir hediyenin geri istenmesini anlamlı bir gerekçeye dayandıramazsınız. O zaman hediye neden verilir ki diye bir soru cevapsız kalır.

Mehir kadının hakkıdır. Babasından aldığı bir harçlık, çalışıp aldığı maaş ne ise bu da odur ve sadece kadının hakkıdır. Kadın ne zaman nasıl isterse öyle kullanır. Eşi dâhil kimsenin mihre dokunma hakkı yoktur. Dilediği zaman dilediği gibi kullanır.

Onunla yatağa girdi iseniz, mehir onun tarafına geçmiş demektir; vermek zorundasınız. Konuşun, istemezse bir sakıncası yok sizde kalır. Ya da pazarlık edin, indirsin.

Altın veya para, zekât söz konusu olduğunda edinimin sebebi önemli değildir. Senin kendi malın mıdır? Baraj yani 81 gram altın veya tutarını buluyor mu? Üzerinden bir yıl geçti mi? Bu soruların cevabına göre zekât verilir veya verilmez. Her yıl bu sorular sorulur ve cevabına göre zekât verilir ya da verilmez.

O kolyeyi beş gramın aynısı diye verdi iseniz şimdi açığı kapatmanız gerekir. ‘Onun yerine bunu’ diyerek verdi iseniz mesele yoktur. Öyle veya böyle eşinizin sıkıntısı yoksa bu durum hiçbir şekilde nikâha zarar vermez.

Borç alıp vermelerde usül, temel prensip şudur: Lira veren lira alır. Lira verip daha sonra altın üzerinden geri almak faizdir.

Altın ve gümüşün kap çanak olarak kullanılması caiz değildir. Her ne kadar sizinki bir kap kaşık türünden kullanım değilse de dinimizin bir emrini daha hassas düşünmemiz bakımından kullanılmasının caiz olmayacağını söylemeliyiz. Ayarının düşük olması ise hükmü değiştirmez.

Müslüman erkek veya kadınların yemek ve içmek için kullandıkları tabak, kaşık gibi araçların altın ve gümüş olması haramdır. Hiçbir şekilde kullanılamaz. Genel hüküm böyledir.

Siz zaten zekât veren bir mü'min idiniz. Altın ve gümüşü ağırlıkları ile hesaplayıp zekâtını veriyordunuz. Bu takıları da size maliyeti üzerinden hesaplayıp, maliyetleri üzerinden elinizdeki diğer zekât maddelerine ilave edin. Toplamın zekâtını verin. Şöyle de özetleyebiliriz: Altın ve gümüşü, diğerlerini ticari değeri üzerinden hesaplayın. Hepsinin aynı bütçeyi oluşturmasında sakınca yoktur.