Fetva Meclisi
Soru
Mezarlıkta yetişen meyvelerden yemek caiz midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Arazinin sahibinin kim olduğu ile alakalı bir meseledir bu mesele; kişinin kendi arazisindeki kabristanın meyvelerinden yiyebilir. Bir köy arazisi veya şehir mezarlığı gibi yerdeki meyvelerden yeme ise normal köy arazisi veya şehirlerde yol kenarlarındaki meyvelerden yeme gibidir. O da sakıncalı değildir.
Kural şöyledir: Müslüman’ın malı onun rızası olmadıkça kimseye helal olmaz. Bir kasa elma da böyledir tek bir elma da. Bu kuraldan istisna olarak toplanmış meyvelerden geriye kalanın yenmesi caiz olabilir. Bunun için: Sahibinin buna izin vereceğine dair bir kanaat olmalıdır. Bu kesinlikle hasattan sonra olmalıdır. İzin almak için uygun bir fırsatın bulunduğu mal sahibinin evinin yanı başında olmak gibi bir durum olmamalıdır. Çünkü hemen yanı başındaki bir bahçe ise mesela kapısına vurup bir iki meyve almak istediğini söyleyebilir.
Memurluk bir tür bu işlere razı olmak demektir. Elbette, uzak durmak ve hiç bulaşmamak en evlasıdır ama o yemek yenebilir.
Mezar kazma işinden ücret almakta ve ücret vermekte sakınca olmaz. Elbette Allah rızası için yapılırsa daha iyi olur, sevap bir iş olur.
Mezarlıkta bulunan yaş ot ve ağaçları, bakım amaçlı olmadıkça yolmak ve kesmek mekruhtur. Zira buradaki yaş bitkiler kendilerine has bir şekilde Allah’ı zikretmektedirler. Bu zikir sebebiyle orada yatan müminlere, Allah Teâlâ’nın rahmet edip azaplarını hafifletmesi umulur. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.s.), bir kabristanda bulunan iki kabir sahibinin azap içinde olduğunu anlamış, yanında bulunanlardan taze bir hurma dalı isteyerek, ikiye bölmüş ve her birini bir kabrin başına dikmiştir. “Ey Allah’ın Resûlü, niçin böyle yaptın?” diye sorulunca, “Umulur ki bunlar yaş kaldıkları sürece (azapları) hafifler.” (Buhârî, Vudû’, 56 [218]; Müslim, Tahâret, 111 [292]) buyurmuştur. Mezarlıkta zayi olacağından endişe edilen kuru ot ve ağaçların kesilip satılmasında bir sakınca yoktur. Bu satıştan elde edilen paranın kamu yararına kullanılması gerekir. Ayrıca mezarlıkta bulunan ağaçların meyveleri de yenilebilir. (el-Fetâva’l-Hindiyye 1/166-167; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/245)
İnsan sağlığı açısından zararlı olan bir şeyin yenmesi caiz değildir. Zarar oranına göre mekruh veya haram olur.
caiz mi konusundaki diğer fetvalar
Çocuklarımızın meleksiz bir odada bulunmaları doğru mu ki onların odalarında caiz olsun? İki hususu dikkatinize sunmak isterim. Birincisi, meseleye sadece resmin haramlığı açısından bakma hususudur. O sözünü ettiğiniz resimlerin, çocuklar üzerinde akideden aile ilişkilerine kadar ne denli etki yaptığını araştırmalıyız. En küçük örnek olarak şunu kaydedebiliriz: Bizim için pis hükmünde olan domuz ve köpek, o resimler sayesinde 'cici' seviyesine yükselmektedir. Bu bizim için bir kayıptır. İkinci husus da, çocuklarımızın eğitiminde keşke boşluk bırakmamayı becerebilsek de resimlere güvenme yerine mübah olan imkânlarımız yeterli olsaydı! Maalesef oyuncak, resim ve benzeri şeylerle annelik, babalık, öğretmenlik boşluğumuzu dolduruyoruz. Bu tür malzemelerin eğitim için şart olduğunu bize öğretenler, doğurduğunu cihat aşkı ile büyütmekten mahrum batılıların teselli için çizdikleri domuz resimlerine sığındıklarını görmezden geliyorlar. Allah yardımcımız olsun.
Tüp bebek ilke olarak caiz bir işlemdir. Ancak, iki nikâhlı olan karı kocanın dışında üçüncü bir insanın bu işte katkısı olmamalıdır. Bu ayrıntıya çok dikkat etmelisiniz.
Ortodonti veya tıbbın herhangi bir branşı kesinlikle mübarektir. Zira insana direkt hizmetlerden bir hizmet olarak görürüz tıbbı. Bu nedenle, yoğun bir para kazanma söz konusu olsa bile mesleğinizi mübarek bilin. Para da kazanıyor olmanız bir eksiklik değildir. Mesleğiniz parayla birleşmesinden dolayı değer yitirmeyecektir. Gerek talebelik sürecini ve gerekse iş sürecini bir ibadet mantığıyla sürdürmenizi tavsiye ederim. Çift kazanın. Doğuştan bir arıza veya sonradan bir kaza ya da ihmal nedeniyle normların dışına kayan bir arıza düzeltilebilir. Bunun fıkhen bir sakıncası olmaz. Sakıncalı olan, sosyetenin estetik ameliyat dedikleri, daha güzel görünme, yaşlanmayı gizleme, karşı cinse daha güzel görünme içerikli uygulamalardadır. Onların da olabileni, asla olmayanı vardır. Ama zannederim bu, sizden çok plastik cerrahi bölümünün alanına girmektedir. Allah yardımcınız olsun.
Sadece bir Fatih figürü ile iş bitmiyor. Umumi bir gözle bakılması gereken bir iş olarak bu işin yapılmasının caiz olmayacağını düşünüyorum. Allah’a emanet olun.
Bir tabibin odasında yalnız olmak, ancak salonda kimsenin olmaması ve kapının kilitlenmesi ile mümkündür. Sizin böyle bir durumunuz olmadığını zannederim. Siz, muhtaç olduğunuz bir doktora mecburen gideceksiniz. Bulunduğunuz yerde alternatifiniz yoksa, sağlığınızı önemsemeniz gerekiyor.
Bu fıkhen haram değildir. Ama eşlerin aralarındaki ilişkilerde seviye kollamaları gerekir.